Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/677 K.2024/571

...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2023/677

KARAR NO : 2024/571

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2024

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketlerde, müvekkil şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan, .... .... .... 'nin işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı ...

11. İş Mahkemesi 2021/924 esas sayılı dosya ile dava açmış olduğunu, iş bu dava neticesinde rücuya konu davaların, davacı işçinin işçilik alacakları ...

Büyükşehir Belediyesi tarafından toplam 83.496,96 TL ödendiğini, ödeme tutarının müvekkil şirketin hakediş alacaklarından 11.01.2023 tarihinde kesilmiş olduğunu, müvekkil tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, Arabuluculuk görüşmeleri sonucu anlaşma yoluna gidilemediğini, fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat isteklerimiz saklı kalmak kaydı ile 83.496,96 TL olarak ödenmiş olan işçilik alacağının, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnş. Tur. Nak....Şti vekili cevap dilekçesinde.

İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil şirketteki işten ayrılma tarihinin Ağustos 2014 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkil şirket yönünden davanın hak düşürücü sürede olduğunu, müvekkil şirket tarafından dava dışı işçiye Mayıs 2013 - Ağustos 2014 tarihleri arasındaki çalışması için hak kazandığı kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçi tarafından açılan dava, müvekkil şirkete ihbar edilmediğini,

müvekkil şirketin savunma hakkının kısıtlandığı ve müvekkil şirket tarafından dava dışı işçiye ödeme yapılmasına rağmen bu hususta beyanına başvurulmadığını, mahkemenizce dava dışı işçiye yapılan ödemelerde müvekkil şirketin sorumluluğu bulunduğu kanaatine varılması halinde ise;

ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında Mahkemenize sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkil şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, müvekkil şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesi talep edildiğini ancak söz konusu faiz talebine itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin temerrüde düşürülmediğini, müvekkil şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler,

işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

Davalı ... İnş....Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil şirketteki işten ayrılma tarihinin Mayıs 2018 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkil şirket yönünden davanın hak düşürücü sürede olduğunu, müvekkil şirket tarafından dava dışı işçiye müvekkil şirketteki çalışması için hak kazandığı kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçi tarafından açılan dava, müvekkil şirkete ihbar edilmediğini,

müvekkil şirketin savunma hakkının kısıtlandığı ve müvekkil şirket tarafından dava dışı işçiye ödeme yapılmasına rağmen bu hususta beyanına başvurulmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkil şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini,müvekkil şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesi talep edildiğini ancak söz konusu faiz talebine itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin temerrüde düşürülmediğini,

müvekkil şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler, işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.

Mahkememiz tarafından 25/03/2024 tarihinde aldırılan bilirkişi raporuna göre; dosya kapsamında hesap yapılabilmesi için: dava dışı işçi için yapılan ödemeye ilişkin belgelerin, ödememin icra kanalı ile yapılmış olması halinde, icra dosyasına ilişkin takip talebi veya icra emrinin, ... Büyükşehir Belediyesi Tarafından davacı şirketin hakkedişlerinden kesinti yapılmasına ilişkin belgelerin dosyaya kazandırılması gerektiği, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Mahkememiz tarafından 25/06/2024 tarihinde aldırılan bilirkişi ek raporuna göre; 1-Davacı genel müdürlük tarafından dava dışı işçi ... için ödediği 83.496,96-TL”'den davalıların sorumlu olacağı miktar; ... İnşaat Taahhüt Sanayi Tic. Ltd. Şti;; 2.449,76 TL, ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti; 35.103,18 TL, ... İnşaat Elekink Turizm Nakliye Akaryakıt Madencilik Sanayi ve Tic.Anonim Şti.; 4.371,53 TL, ... Peyzaj İnşaat Tur. Petr. Nak. Tarımsal Ürünler İth. Tic Ltd. Şti.; 1.311,14 TL, ...Peyzaj Gida İnşaat İllaki İhracat Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.; 18.491,51 TL olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir.

Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.