Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/50 K.2024/109

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/50 Esas - 2024/109

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C

...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/50 Esas

KARAR NO : 2024/109

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 19/01/2024

KARAR TARİHİ : 23/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; Şirketlerinin Ortaklar Pay Defteri'nin kayıp olduğunu, yenisinin Noter kararı ile onaylatılabilmesi için taraflarına Zayi Belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Davacı şirket adına vekaletnameye dayalı olarak avukat sıfatı bulunmayan ... tarafından dava açıldığı anlaşılmakta ise dei ön inceleme duruşmasında davacı şirket yetkilisinin duruşmaya iştirak ederek, açılan davaya muvafakat verdiğini imzalı beyanı ile belirtmesi üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre;

6102 sayılı TTK 82. maddesinde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

Aynı kanunun 82/7 maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.

TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir.

Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır.

Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre; davacı şirkete ait ticari defterlerin zayii ile ilgili olarak kanunda belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşen somut olayda bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.