Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/547 K.2024/746

...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/547

KARAR NO : 2024/746

DAVA

Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/12/2016

BİRLEŞEN ... 14. TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2017/347 SAYILI DOSYASI.

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 31/12/2018

KARAR TARİHİ : 14/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH: 02/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Asıl Dava:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalıların kurmuş olduğu iş ortaklığı arasında 08/05/2014 tarihinde .... .... ....

Güç ve Su Eğitim Tesisleri tamamlama işine ait futbol sahası 55 mm sunu sentetik çim halı kaplaması yapılması, 8 mm sbr+7 mm EPDM tartan pist ve heterojen PVC zemin kaplama tarkett planet işinin yapılmasına yönelik olarak 223.000,00 Euro bedelli ve 23/10/2014 tarihli, 8 mm SBR + 2 mm poliüretan zemin kaplama ve 8 mm SBR + 7 mm EPDM tratan pist 180.000,00 Euro bedelli olmak üzere 2 adet sözleşme akdedildiğini, müvekkili tarafından ...0663368 seri numaralı 65.000,00 TL teminat çekini keşide tarihi boş bırakılmak sureti ile ve ciro edilemez kaydı ile iş ortaklığının yetkilisi Veysel Tank'a teslim edildiğini,

müvekkilinin üzerine düşen tüm edimlerini tam ve kusursuz bir şekilde ifa ettiğini, 08/05/2014 tarihli söleşmenin 4. maddesinde belirtildiği üzere teminat çekinin malzeme şantiyeye teslim tarihinde müvekiline iade edileceğinin kararlaştırıldığını, .... .... .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile birlikte davalılardan alacaklı oldukları meblağların ödenmesini ve teminat olarak verilen çekin taraflara tebliğinden itibaren en geç 2 iş günü içerisinde iade edilmesinin ihtar edildiğini, keşide tarihi olarak çeke 05/12/2016 tarihi eklenmek sureti ile ödenmesi amacı ile kötü niyetli olarak bankaya ibraz edildiğini,

bu hususa ilişkin olarak davalılar hakında suç duyurusunda bulunulduğunu, karşılığı bulunmaması halinde bankaca karşılıksız ibaresi vurulmasının dahi müvekkilinin ticari itibarına zarar vereceğini belirterek fazlaya ilişkin dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı müvekkili şirket nezdinde telafisi güç bir durum doğmaması için .... .... .... bulunan; keşidecisinin davacı olduğu, 0663368 seri numaralı 65.000,00 TL bedelli teminat çekinin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; .... .... .... Komutanlığı Tesisleri Fiziki Güç ve Su Eğitim Tesisleri Tamamlama İnşaatı” işinin yapımını üstlendiklerini, bu iş kapsamında yapılacak olan. Büyük Futbol sahası koşu parkuru tartan pisti, Fiziki Güç binası Spor salonu EPDM Zemin kaplaması ve Çok Amaçlı Salonların PVC yer kaplaması işinin yapımını, Alt Yüklenici/Taşeron sözleşmesi imzalamak suretiyle davacı şirket Bahadır Halıcılık Enerji San. Ve Tic. Ltd.

Şirketine ihale ettiklerini, nitekim taraflar arasında bu konuda 08.05.2014 ve 23.10.2014 tarihli olmak üzere, iki adet taşeron sözleşmesi imzalandığını, taraflarca imzalanan 223.000,00 euro ve 183.000,00 euro bedelli iki adet sözleşme hükümlerine göre, “Yüklenici” sıfatına haiz olan davacı Bahadır Halıcılık Ltd.Ş.

Belirtilen işleri teknik şartnameye uygun olarak yapması gerektiğini, davacıdan, 08.05.2014 tarihli sözleşmenin 4. Maddesi hükmü doğrultusunda, taahhüdünü yerine getirmesini teminen 65.000,00 TL tutarında “teminat çeki” alındığını, aynı madde hükmünde bu çekin, taahhüt konusu malzemelerin şantiyeye getirilmesini müteakip davacıya iade edileceğinin düzenlendiğini, ancak davacı sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmediğini, nitekim bununla ilgili olarak,

büyük futbol sahası koşu parkuru tartan pist yapım işinde, yapılan imalatlarda çatlama, kabarma, deformasyon oluşmuş olup, henüz geçici kabulü dahi yapılmayan imalat ayıplı olduğu için ve bu ayıpların giderilmesi mümkün olmadığından yeniden yapılması gerektiğini, davacının gidermekle yükümlü olduğu tüm bu kusurları ve imalat eksiklikleri, ısrarla ve tafsilatlı şekilde ihtarnamelerle davacıya ihtaren bildirilmesine rağmen davacı kusur ve eksiklikleri kabullenmemiş ve taahhüdünü yerine getirmek için herhangi bir girişimde de bulunmadığını,

bilakis kendisinin alacaklı olduğu iddiasıyla karşı ihtarnameleri gönderip teminat çekinin iadesini talep ettiğini, davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, bunun da ötesinde müvekkil/davalıların yedinde bulunan teminat çekinin tahsilini engellemek için gerek muhatap banka nezdinde gerekse müvekkillere karşı kabul edilemez girişimlerde bulunduğunu, öncelikle ve ivedilikle, davacı tarafından keşide edilen Garanti Bankasına ait 0663368 seri numaralı 65.000,00 TL tutarındaki çek üzerine konulan tedbir kararının kaldırılmasını,

davacının imalat kusurunu gidermek için yapılan işlere dair müvekkili/davalılar tarafından ödenen 47.416,65 TL'nin davacıdan alınarak müvekkil/davalılara ödenmesine, davacının borçlu olmadığı yönündeki menfi tespit talebinin reddi ile borçlu olduğunun tespitine ve tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birşelen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1015 sayılı dosyası:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalıların kurmuş oldukları iş ortaklığı arasında 08/05/2014 tarihinde 2 adet sözleşme akdedildiğini, akdedilen sözleşme gereği müvekkilinin üzerine düşen tüm edimlerini tam ve kusursuz olarak yerine getirdiği, ancak davalının 25790 no.lu faturadan kalan 89,638,50 TL borcunu ödemediğini, bir kısım borcunu ödemesine rağmen 08/05/2014 tarihli sözleşme madde 4'de belirtildiği gibi teminat çekinin malzeme şantiyeye teslim tarihinde müvekkile iade edileceği kararlaştırılmış ve bu durumun imza altına alındığını, belirtilen çekin ödenmemesi üzerine ...

8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/970 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını belirterek 89.638,50 TL'nin tererrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, mahkemece uygun görülmesi halinde dosyanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/970 Esas sayıli dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... 14. Ticaret Mahkemesi'nin 2017/347 sayılı dosyası:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketlerin .... .... .... Yapı İş ortaklığı adı attında bir adi ortaklık kurmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığının açmış olduğu ihaleye katılmışlar ve uygun bedel teklif etmeleri üzerine ihaleyi kazanarak yapım işine ait taahhüt üstlendiklerini, üstlenmiş oldukları bu yapım işinde, davalı firma Bahadır Halıcılık Enerji San ve Tic.

Ltd Şirketi ile alt yüklenici/taşerön sözleşmesi imzalamak suretiyle de işin bir kasmının yapımını davalı firmaya verdiklerini, fakat davalı şirketin müvekkili davacılarla yapmış olduğu sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, taahhüt ettiği işlerin bir kısmını yapmadığı gibi bir kısım yaptığı işler de ayıplı imalat olup, iş şahibi idare tarafından kabulü yapılmamakta ve müvekkil/davacılara gecikme cezasi uygulandığını, ancak davalı şirketin bu arada, müvekkil/davacılarla olan ticari ilişkisi çerçevesinde tüm edimlerini yerine getirdiği iddiasıyla,

hernangi bir borcu olmadığının tespitini ve müvekkili davalılara verilen teminat çekinin iadesini talep ederek ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2016/970 Esas sayır menfi tespit davasını ikame ettiğini, davanın halen derdest olduğunu, görülen menfi tespit davasında davalı şirketlerin taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun izah edildiği, ...

8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmekte olan 2016/970 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davalının eksik ve kusurlu imalatını gidermek için davacılar tarafından düzenlenen 47.416,65 TL'nin ve halen mevcut olan imalat eksiği ve kusurların tespit edilerek bu konuda fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere şimdilik 5.000,00 TL alacakla birlikte toplam 52.416,65 TL'nin davalıdan alınarak müvekkili davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının dava konusu çekten dolayı menfi tespit talebine, Birleşen ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/347 Esas sayılı dosyası yönünden; dava ayıp ve eksik ifa nedeniyle alacak ve nam ve hesaba yapılan iş bedeli istemine,

Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1015 Esas sayılı dosyası yönünden; dava sözleşme kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklı bakiye alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 10/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; asıl dava bakımından : davacı teminat iadesi talep etmiş olup, öncelikle belirtilen beton testi ve boya incelemesi yaptırılması halinde ayıplı imalatların kimden kaynaklandığının tesibit ve eksik imalatlarla birlikte davacının sorumluluğunun tespit edilebileceği, bu aşamadan sonra teminat iade şartlarının oluşup oluşmadığına karar verilebileceği, birleşen dava bakımından: davacının alacağı olup olmadıgının tesbiti için yukardaki hususların tesbiti gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 05/07/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; asıl dava bakımından davacı teminat iadesi talep etmiş olup, öncelikle yukarda belirtilen beton testi ve boya incelemesi yaptırılması halinde ayıplı imalatların kimden kaynaklandığının tesbit ve eksik imalatlarla birlikte davacının sorumluluğunun tespit edilebileceği, bu aşamadan sonra teminat iade şartlarının oluşup oluşmadığına karar verilebileceği, BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN: davacının alacağı olup olmadığının tesbiti için yukardaki hususların tesbiti gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 11/01/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; asıl davada : davacının 2. ve 3. bölümler için malzeme getirmediği kanaatine varılmış olup, ancak malzemeye ilişkin bir bedel de tahsil etmediği nazara alınarak davalıda kalan 65.000 TL bedelli çekin sebepsiz kaldığından bahisle iadesi şartlarının oluştuğu, Birleşen 14 Ticaret mahkemesinin 2017/347 sayılı dosyasında: Bahadır halıcık firmasının eksik ve ayıplı bıraktığı işlerin ihtarlara rağmen tamamlanmadığı ve Platin Polimer firmasına anılan eksik ayıplı işlerin yaptırıldığı ve toplamda 201.000 TL ödendiği tespit edildiği,

diğer firmalara yapılan ödemelerin nazara alınmadığı ( davacının talebiyle bağlı kalacağı) Birleşen 3 Ticaret mahkemesinin 2018/1015 sayılı dosyasında davacının davaya konu ve hesap ekstresine göre bakiye alacağı 34.874,02 TL olarak tespit edilmiştir.

Birleşen ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/347 Esas sayılı dosyasında davacı vekili 07/02/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; 5.000,00 TL olan alacak taleplerini 248.416,65 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir. Asıl davada yönünden ; Dava çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile söz konusu çekin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında Özel Kuvvetler Komutanlığı Oğulbey Tesisleri Fiziki Güç ve Su Eğitim Tesisleri tamamlama işine ilişkin inşaatın zemin kaplama imalatlarının malzemeli ve işçilikli olarak yapılmasına kapsamında 08.05.2014 tarihli sözleşme yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. Maddesinde %30 peşinat karşılığı davacı taşeron tarafından teminat çeki verileceği belirtilmekle birlikte ,teminatın iade koşullarına ilişkin bir düzenleme sözleşmede yer almamaktadır.

Bu kapsamda teminatın işveren davalıların peşinat olarak verdikleri miktarı korumak için verilmiş olduğu kabul edilmiş olup, davacı tarafından işin %30'dan daha fazla olan kısmı bitirilmiş olmakla ve davacının davalılardan alacağı olmakla davalıların peşinat olarak verilen çeki uhdelerinde tutmaları haksız görülmüştür.

Bu nedenlerle davacının Davanın kabülü ile, keşidecisinin davacı, lehtarın davalı ortaklık olduğu,Türkiye ...A.Ş. ye ait 0663368 çek nolu , 65.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu çekin davacıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Birleşen ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/347 Esas sayılı dosyası yönünden; Dava ayıp ve eksik ifa nedeniyle alacak ve nam ve hesaba yapılan iş bedeli istemine ilişkindir.

Taraflar arasında Özel Kuvvetler Komutanlığı Oğulbey Tesisleri Fiziki Güç ve Su Eğitim Tesisleri tamamlama işine ilişkin inşaatın zemin kaplama imalatlarının malzemeli ve işçilikli olarak yapılmasına kapsamında 08.05.2014 tarihli sözleşme yapılmıştır. Sözleme kapsamında yapılan işin 02.10.2015 tarihinde geçici kabulü yapılmış ve davalının yapmış olduğu imalatları da kapsar şekilde bir kısım eksik ve kusurlu işlerin tamamlanması için davalılara süre verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 7. Maddesinde "İmalatı yapılan ve tamamlanan imalatlar yazılı olarak işverene bildirilecek ve geçici kabul işlemlerinin yapılması istenecektir. Geçici kabul işlemlerinde eksiklik olması durumunda yükleniciye ek süre verilecek ve eksiklikler bu süre içinde tamamlanacaktır. Projede kullanılacak bütün ürünler üretici firmanın garantisi altındadır.

İşverenin kesin kabul tarihine kadar kullanım hatalarının dışında kalan ve ve imalattan kaynaklanan tüm hatalar yüklenici garantisi altındadır.

Yüklenici bu hataları gidermek ve telafi etmekle yükümlüdür bu konuda işverene karşı sorumluluğunun yanında idareye karşı sorumluluğu da vardır yüklendiği için tamamlanmasını takiben gerekli olan ve idare tarafından istenen tüm Garanti belgelerini yazılı olarak işverene teslim edecektir.Yüklenici işi işverene teslim ettikten sonra işçilik kaynaklı sorunlardan sorumludur." hükmü düzenlenmiş olup ,davalı yüklenici kesin kabul tarihine kadar kullanım hatalarının dışında kalan ve ve imalattan kaynaklanan tüm hataları garanti etmiştir.

Dava konusu işin geçici kabulünün 28.12.2015 tarihinde yapıldığı ve dava tarihine kadar kesin kabulün yapılmadığı, dava dışı idare tarafından davalının yaptığı işi de kapsar şekilde geçici kabul eksikliklerinin tespit ediliği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalının yaptığı işi garanti etmesi nedeniyle davacıların davalıya ayıp ihbarında bulunması zorunlu olmaycaktır.

Bu kapsamda gerek idarenin davalı tarafından yapılan işlerin ayıp ve eksikli oluğunun tespiti gerek mahkememizce alınan ve usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporunda yapılan tespitler dikkate alındığında davacıların ayıp ve eksik iş bedeli talep etmekte haklı olduğu kabul edilmiştir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda tespit edilen davacıların davalı tarafından yapılan eksik ve ayıplı imalatlara ilişkin yapmış olduğu belgeli 201.00,00 TL 'yi davacıların istemekte haklı olduğu, bakiye kısmın davalı tarafından yapılan eksik ve ayıplı imalatlara ilişkin olduğu ispat edilemediğinde yerin olmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile, 201.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, alacağın 52.416,65 TL 'sine 15.05.2017 tarihinden ,148.583,35 TL 'sine 07.02.2022 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, ,fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davacıların mahsup talebi mevcut ise de ,mahsubu istenen borç alacak kalemin ayrı dava konusu yapılması nedeniyle, mahsup yapılmamış ,dava edilen her alacak kalemi için ayrı ayrı hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.

Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1015 Esas sayılı dosyası yönünden; Dava sözleşme kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklı bakiye alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında Özel Kuvvetler Komutanlığı Oğulbey Tesisleri Fiziki Güç ve Su Eğitim Tesisleri tamamlama işine ilişkin inşaatın zemin kaplama imalatlarının malzemeli ve işçilikli olarak yapılmasına kapsamında 08.05.2014 tarihli sözleşme yapılmıştır.

Toplanan deliler ve tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucu, tarafların ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporuna göre,taralar arasındaki sözleşme inkar edilmeyen ticari ilişki, cari hesaba ve davalı tarafından TTK 23/c,

BK 223 maddesi gereğince süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı bulunmamasına göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 34.874,02 TL alacağının bulunduğu,davalı tarafça ödemeye ilişkin bir belge sunulmadığı,davalının faturaları kabul ederek defterine işlediği ve faturalara süresinde itiraz etmediği bu itibarla fatura konusu işlerin yapılmış sayılması gerektiği ,bu faturalardan davalının davacı adına yapmış olduğu SGK ödemelerinin ve davalının yapmış olduğu ödemelerin düşülmesi gerektiği, bu itibarla davacının 34.874,02 TL alacağının sabit olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile,

34.874,02-TL 'nin 20.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.