Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/316 K.2024/59

2-

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/04/2021

KARAR TARİHİ: 18/01/2024

K.YAZIM TARİHİ: 14/02/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; davacıların kurucusu olduğu ... İş ortaklığı tarafından Devlet Su İşleri ... Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan '...-Merkez ve ... İlçeleri ... Vadisi Islahı 6 Kısım İnşaatı İşi' şantiyesinde köşk trafa yapım ve elektrik hattı kurulumu için davalı ile anlaşma yapıldığını, bu anlaşma kapsamında davalının ...

Bankası hesabına 04.04.2018 tarihinde 30.000,00TL, 17.04.2018 tarihinde 33.000,00TL, 27.04.2018 tarihinde 50.000,00TL ve 20.05.2018 tarihinde 172.000,00TL ödeme yapıldığını, davalı tarafından bu iş nedeni ile 27.08.2018 tarih ve ... nolu 130.000,00TL bedelle fatura tanzim edilerek şikayet eden iş ortaklığına verildiğini, 285.000,00TL ödemeye karşın 155,000,00TL'lik kısım için davalının fatura keşide etmediğini ayrıca işi tamamlamadığını ve eksik bırakmış olduğunu, bu nedenle davalıya Ankara ...

Noterliğinin 09.01.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edilerek VUK uyarınca eksik kalan tutar üzerinden faturanın tanzim edilerek keşideciye tesliminin ihtar edildiğini, davacı iş ortaklığı tarafından Rize Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurularak ...

Değişik iş sayılı dosyada delil tespiti talep edildiğini, hazırlanan bilirkişi raporu ile eksik işlerin tespit edilmiş olduğunu, ihtarname ve yapılan şifai başvurulardan netice elde edilememesi üzerine eksik kalan işlerin başka firmalara yaptırıldığını, yapılan bu işler karşılığında 27.346,50TL ödeme yapıldığını, ayrıca '...-Merkez ve ... İlçeleri ...

Vadisi Islahı 6 Kısım İnşaatı İşi' şantiyesinde kök trafoda eksik işlerin yapılmaması nedeni ile trafodaki kondansatör yetersizliğinden kaynaklı olarak aylık tüketimde 5.000,00TL 10.000,00TL arasında endüktif ve kapasitif cezası ödendiğini, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmasına rağmen anlaşma sağlanamadığını beyan ederek, davanın kabulü ile, davalı tarafından eksik yapılan işlere ilişkin olarak 27.346,50TL'nin 27.02.2019 tarihinden itibaren davalıdan ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacılara ödenmesine,

davalı tarafından işin tamamlanmaması ve eksik yapılması neticesi kondansatör yetersizliğinden kaynaklı elektrik dağıtım şirketine ödenen endüktüf ve kapasitif cezası nedeni ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalması kaydıyla şimdilik 100,00TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 27/04/2023 tarihli dilekçe ile davasını ıslah etmiş endüktif reaktif güç bedeli cezası talebini 10.878,42TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili ile davacı iş ortaklığı arasında tesisin elektrik tesisatı ve köşk trafo yapımı ile makinelerin kahlo çekimi ve yüksek gerilim hattının yer altına alınması işi için anlaşma yapıldığını ancak taraflar arasında yazılı bir sözleşme yapılmamış olduğunu, davacılar tarafından tesisin projesinin çizilmesi ve bu projeye uygun olarak yapılacak işlerin altyükleniciye verilmesi aşamasına gelindiğinde müvekkilinin davacılar ile tanıştığını ve anlaştığını,

müvekkilinin iş ortaklığı yetkilisi ... ile görüştüğünü ve tarafların 310.000,00 TL karşılığında söz konusu işlerin yapımı için anlaşılması üzerine işin yapılacağı arazide projeyi çizen mühendis ile görüşüldüğünü, projeyi inceleyen müvekkilinin köşk trafonun 1000kW olduğunu görünce mühendise buradaki gücün ne kadar olduğunu sorduğunu ve mühendisin de şirket tarafından kendisine 870kW olduğunu söylediğini, bunun için de projeyi 1000kW güç kapasiteli olarak çizmeyi uygun gördüğünü söylemiş olduğunu, davacı iş ortaklığınca toplam güç düşük gösterilerek maliyetin ve gösterilecek teminatın düşürülmesinin amaçlarımış olduğunu,

projenin 8ZOkW üzerinden çizilmiş olduğunu, müvekkilinin üstlenerek tamamladığını, köşk imalatı içinde ... Tic.

A.Ş. ile çalışıldığını, müvekkilinin işi tamamlamasından sonra ilgili dağıtım firması tarafından kabul sürecinin başlatıldığını, yapılan işin onaydan geçerek kabul tutanağının hazırlandığım, ardından bu tutanağın da onaylanmış olduğunu ve aboneliğin başlatıldığını, yapılan işin onaydan geçmiş olması sebebiyle eksik iş yapıldığı iddiasının asılsız olduğunu, ilgili firmadan kabul tutanağının istenmesi ve bu tutanağın incelenmesi halinde müvekkilinin projeye uygun işi eksiksiz tamamlandığının kanıtlanacağını,

davacı her ne kadar bilirkişi raporuna ve kesilen cezalara dayanarak müvekkilinin eksik iş yaptığı iddiasında bulunmuş olsa da bu durumun müvekkilinin sorumluluğunda olan işten kaynaklanmadığını, işin onaydan geçmesinden sonra müvekkilinin yaptığı işin dışına çıkılarak eklenen makinelerle sahada projede gösterilenden fazla elektrik gücü kullanılmış olduğunu, alınan bilirkişi rapor tarihinin müvekkilinin işi tamamlamasından 4 ay sonrasına dayandığını, bu süre zarfında sahaya eklenen makine ve fazla güç kullanımından kaynaklı ortaya çıkan sonuç ile müvekkilinin tamamladığı iş arasında bir illiyet bağı kurulamayacağını,

iş ortaklığı tarafından proje dışına çıkılarak sahada 1400kW kullanılmış olmasından dolayı, 1000kW'a göre hazırlanan trafonun fazla ısınmasına sebep olmasından dolayı eksik olduğu tespit edilen redresör bağlanusının bizzat davacı iş ortaklığı tarafından iptal edilmiş olduğunu, işbu dava ile içeriğine vakıf oldukları bilirkişi raporunun müvekkile tebliğ edilmediğinden itiraz hakkının kullanılamamış olduğunu, raporu kabul etmediklerini, yapılan işin onaydan geçip aboneliğin haşlamasından sonra, müvekkiline ...

Genel Müdürlüğü'nün bilgisi dışında panoyu güçlendirmesi teklifinde bulunulduğunu, müvekkilinin ise proje dışına çıkarak böyle bir sorumluluk altına girmek istemediğinden bu teklifi reddettiğini, ihtarname ile istenildiği iddia edilen işin eksik bırakılan kısmı değil, proje dışına çıkılarak güçlendirme işlemi yapılmasına ilişkin olduğunu, müvekkiline uygulanan darp ve tehdit eylemleri nedeniyle ilgililerden şikayetçi olduğunu, darp nedeniyle olan şikayetini yalnızca iş ortaklığından alamadığı ücretini alabilmek adına geri çektiğini, tehdit nedeniyle başlatılan soruşturmanın devam ettiğin, ...

Devlet Hastanesine müzekkere yazılarak müvekkiline ait darp raporunun istenilmesini talep ettiklerini, ... tarafından işin kesin kabulü yapıldıktan sonra alınan bilirkişi raporunun geçerliliğinin bulunmadığını, davacı iş ortaklığına kesilen cezaların sebebinin müvekkilinin eksik iş yapması değil, onaydan sonra yeni makine eklenmesi ve güç kullanımının artırılması nedeniyle trafonun fazla ısıtıma yapması olduğunu, redresör bağlantısının kesilmesi suretiyle trafonun ilk halinden bağımsız yeni bir sonuç ortaya çıkmasına sebebiyet verilmiş olduğunu,

tamamen davacı iş ortaklığının kusurundan kaynaklanan hususun ekte sunulan fotoğraflarda sahanın müvekkilce tamamlanmış hali ve onaydan sonra eklenen şeklinin görüldüğünü, müvekkilinin eksik fatura düzenlemediğini, aksine düzenlediği faturanın davacı tarafından kabul edilmediğinden iptal etmek zorunda kaldıklarını, müvekkilinin söz konusu iş için 310.000,00TL karşılığı tutar ile anlaşmış olmasına karşı davacılardan 285.000,00TL'lik kısmını aldığını ve geriye kalan 25.000,00TL'lik kısmın ise işin eksiksiz teslim edilmesine rağmen müvekkiline ödenmediğini,

müvekkilinin 130.000,00TL tutarlı malzeme faturasının yanında 149.649,00TL'lik de işçilik faturası düzenlediğini ancak bu faturanın davacı tarafça kabul edilmediğini, iptal edilmek zorunda kalınan faturanın kabul edilmemesinin nedeninin işçilik faturası sebebiyle karşı firmanın KDV ödeme yükümlülüğü altına girmesi olduğunu, üstlenilen ve 3-4 ay süren iş nedeniyle müvekkilinin işçi çalıştırdığını, mahkemece bu işçilerin de tanık olarak dinlenebileceğini, Rize Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.üş numaralı dosyasındaki yargılama giderlerinin müvekkilden talep edilmesinin mümkün olmadığımı, beyan ederek, davacı tarafından hukuki dayanaktan yoksun olarak açılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı şirketlerin ticaret sicil kayıtları, Rize Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, tarafların 2018-2019 yıllarına ait BA BS formları, davalının ticaret sicil ve vergi dairesi kayıtları, ... AŞ, ... AŞ ve Devlet Su İşleri ... Müdürlüğü kayıtları, 16/02/2022 tarihli bilirkişi raporu, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan 16/09/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 27/04/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu, dava konusu beton trafonun yapımında kullanılan proje ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi raporunda, dava dosyası ve davacı kayıtlarının incelenmesi neticesinde; davacı iş ortaklığının davalıya 285.000,00TL ödeme yaptığı, yapılan ödemelerin davacı iş ortaklığının kayıltarında yer aldığı, davalının KDV dahil 130.000,00TL tutarında bir adet faturasının davacı iş ortaklığının kayıtlarında yer aldığı ve tarafların söz konusu faturayı BA-BS formları ile beyan ettikleri, davacı iş ortaklığının Verilen Sipariş Avansı kapsamında davalıdan 154.999,98TL alacaklı olduğu,

davatının dosya kapsamına sunduğu 149.646,00TL tutarlı faturanın davacı İş ortaklığının kayıtlarında yer almadığı ve söz konusu fabıranın üzerinde iptal yazısının bulunduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan ve eksik işlerin yapımına ait olduğu iddia edilen 27.346,50TL tutarlı 5 adet faturanın davacının 2019 yılı ticari defterlerine kaydedilmiş olduğu belirtmiştir.

Bilirkişi heyeti raporunda, dosyanın incelenmesinde doğru bir sonuca varmanın mümkün olmadığı, tesisin incelenmesinin çok önemli olduğu, çünkü projeye göre tesis edilmiş ise, trafo ve kompanzasyonun buna göre yapılmış olması gerektiği, bu durumda sıkıntı olmaması gerekir, fakat projede sonradan bir değişiklik yapılması yani yeni yükler eklenmesi yapılan kompanzasyonun bozulmasına neden olur ve reaktif güç şebekeden çekileceği, tespit yapılamadığından dolayı herhangi bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, dolaysıyla sistemi görmeden kompanzasyonu düzeltmek için eleman satın almak işi yapan kişiyi suçlu göstermeyeceği, net olmayan bir durum söz konusu olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi kurulu raporunda, dava dışı DSİ ... Bölge Müdürlüğüne ait ... ilinin ... ve Merkez ilçeleri ... Vadisi Islahı 6. Kısım İnşaatı işleri davacı ... A.Ş. – ... Tic.

A.Ş. iş ortaklığı tarafından yüklenilmiş olup bu iş kapsamındaki beton santraline ait trafo tesisi ile enerji nakil hattının yapım işi de davalı ... (...) tarafından gerçekleştirilmiş olduğu, davalı M... (...) tarafından beton santraline ait toplam kurulu güç bilgilerinin hatalı verilmesi sebebiyle tesis edilen trafo gücünün olması gerekenden daha düşük kaldığı,

trafo gücünün hatalı seçilmesi sebebiyle kompanzasyon sisteminin de hatalı olup ilave motor güçlerinin devreye girmesi halinde elektrik sayacının endüktif reaktif tüketim yazacağı, davacı tarafça üçüncü kişilere yaptırılan işlerin kompanzasyon sisteminde yapılması gereken ilave işler olduğu, üçüncü kişiler tarafından düzenlenen faturalardaki malzeme ve işçilik bedellerinin fatura tarihlerindeki serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu,

kompanzasyon sisteminin tadil edilmesi için gereken bedel KDV dahil 27.346,50TL ve talebe bağlı olarak reaktif güç tüketimi için ödenen 100,00TL olmak üzere toplam hatalı iş bedelinin 27.446,50TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında davalı tarafından eksik yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin olarak 27.346,50TL'nin 27/02/2019 tarihinden itibaren davalıdan ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafından elektrik dağıtım şirketine ödenen cezadan şimdilik 100,00TL'nin tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı DSİ ... Bölge Müdürlüğüne ait ... ilinin ... ve Merkez ilçeleri ... Vadisi Islahı 6. Kısım İnşaatı işlerinin davacı ... Tic. A.Ş. – ... Tic.

A.Ş. iş ortaklığı tarafından yüklenildiği, bu iş kapsamındaki beton santraline ait köşk trafo tesisi ile enerji nakil hattının kurulumunun davalı ... (...) tarafından gerçekleştirildiği, davaya konu olan beton santraline ait trafo tesisi ile enerji nakil hattının geçici kabulünün dava dışı ... tarafından 24.05.2018 tarihinde yapılarak tesislere olur verildiği, davalı ... (...) tarafından davacı iş ortaklığı adına düzenlenen 27.08.2018 tarih, ... sayı ve KDV dâhil 130.000,02TL bedelli fatura içeriğinde “1 adet 1000 Amper beton köşk, 1 adet 1000 Amper traro ve 3 adet 630 Amper hücre” açıklaması yer aldığı,

davacı iş ortaklığı tarafından davalıya 04.04.2018 tarihinde 30.005,25TL, 17.04.2018 tarihinde 33.000,00TL, 27.04.2018 tarihinde 50.005,25TL ve 10.05.2018 tarihinde 172.005,25TL ödeme yapıldığı, ... ilinin ... ve Merkez ilçeleri ... Vadisi Islahı 6. Kısım İnşaatı işlerinin Geçici Kabulünün dava dışı DSİ ... Bölge Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde yapıldığı hususları dosya kapsamından tespit edilmiştir.

Köşk trafo ve enerji nakil hattının incelenmesi sonucu düzenlenen 27/04/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; ... beton trafo köşkünün üzerindeki etikette imalatçı firmanın dava dışı ... Tic.

A.Ş. olduğunun yazdığı, yine aynı etiketten imal yılının 2018, malzeme seri numarasının ... ve trafo gücünün de 1000 kVA olduğunun görüldüğü, ... beton trafo köşkünün giriş-çıkış hücresi, ölçü ve koruma hücresi, trafo hücresi ve AG pano bölümünden müteşekkil olduğu, yük ayırıcılı giriş – çıkış hücresinin seri numarasının ..., yük ayırıcılı akım gerilim ölçü hücresinin seri numarasının ... ve yük ayırıcılı sigortalı trafo koruma hücresinin seri numarasının da ... olduğu, kompanzasyon bölümündeki kondansatörlerin etiketleri üzerinden yapılan kontrolde mevcut kompanzasyon kapasitesinin 735 kVA olduğu,

akü redresör grubu ölçü hücresinin bir köşesinde boşta bırakılmış vaziyette olduğu, davaya konu santrale kurulması gereken trafonun gücünün en az 1.250 kVA olmak zorunda olduğu, ancak kurulan trafonun 1.000 kVA gücünde olduğu, trafo gücünün hatalı seçildiği, tesisin projelendirmesi kim tarafından yaptırıldı ise onun hatalı seçimden ve oluşan zarardan sorumlu olduğu, uyuşmazlığın çözümünün projelendirmenin kim tarafından yaptırıldığının tespiti halinde mümkün olacağı rapor edilmiştir.

Mahkememizce de projelendirmenin kim tarafından yaptırıldığı hususunun tespiti yönünde inceleme ve değerlendirme yapılmış, davadışı ... Tic. A.Ş.'ne müzekkere yazılarak bu husus sorulmuş verilen cevabı yazı ve ekindeki belgelerin uyuşmazlığı çözecek belgelerden olmadığı görülmüştür.

Taraflara bu konuda açıklayıcı beyanda bulunmak için süre verilmiş, taraflarca sunulan beyanlarda, davacı yan projelendirmenin davalı tarafça yapıldığını iddia ederken davalı yan davacı tarafça hazırlatılan proje ile işin tamamlandığını savunmaktadır. Dosya kapsamında bu konuyu aydınlatmaya yarar bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür.

Mahkememizce davacı ortaklığın yetkililerinin projenin kim tarafından yaptırıldığı hususunda isticvabı gerektiği düşünülmüşse de, yeminin konusunu oluşturabileceğinden ve davacı tarafça yemin deliline de dayanılmadığından bu yönde bir işlem yapılmamıştır.

İddia ve savunma ile tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça imal edilen trafonun gücünün düşük olarak imal edilmesinde projelendirme hatasının bulunduğu, bu hata sebebiyle tesis edilen kompanzasyon sisteminin küçük kapasiteli kaldığı, davacının bu sebeple birtakım işleri davadışı firmalara yaptırdığı, bu yaptırılan işler sebebiyle zararının oluştuğu, yine endüktif ve kapasitif cezalarının da kompanzasyon sisteminin yetersiz kalmasından kaynaklandığı, uyuşmazlığın kompanzasyon sisteminin düşük kapasiteli olmasından ve projelendirme hatasından kaynaklandığı,

davacı tarafça projelendirmenin davalı tarafça yapıldığının somut delillerle ispat edilemediği, bu itibarla davacının oluşan zararından davalının sorumlu tutulamayacağı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı