Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/312 K.2024/347

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../...

Esas sayılı icra takibine konu edilen iki adet bonoyu ve bunların fer'ilerini, borçlu olmadığı halde kambiyo hukukunun kendine özgü kurallarından (...) dolayı ödemek zorunda kalması nedeniyle, ödediği bedellerin, asıl borçlu olan davalıdan geri alınmasına (rücusuna) yönelik dava olduğunu, davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi nedeniyle işbu davayı açma zorunluluğumuz doğduğunu, Davalı taraf ile ... tarihinde arabulucu vasıtasıyla görüşme yapıldığını, uzlaşma sağlanamadığını, dava şartı yerine geldiğini, İİK'nın 67/2. maddesinde işaret edildiği üzere;

takip konusu asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir inkar tazminatının, davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının, Kemer İcra Hukuk Mahkemesi .../... Esas sayılı usulsüz tebligat dosyasının istinaf edilmesi nedeniyle Kemer İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı ve Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyalardan talep edilen alacaklar mahkememiz dosyası ile aynı olmakla davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini, Talep edilen bonoda avalistin rücu alacağı zamanaşımına uğramış olmakla davanın bu nedenle reddedilmesini, Davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Eldeki davaya konu icra takibinin incelenmesinde takibin davacı tarafından Antalya ...İcra Dairesi'nin .../... esas sayılı icra takibinde borca mahsuben yapılan ödemenin rücuan tahsiline ilişkin olduğu, takibe itirazın 1 haftalık süresi içine yapılıp itirazın iptali davasının 1 yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Ara buluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Mahkememizce davanın zaman aşımı süresinin dolmasından ötürü reddine dair verilen karar Antalya ... Hukuk Dairesi tarafından somut olayda genel zaman aşımı süresinin uygulanması gerektiği ve işin esasına girerek karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle kaldırılmıştır.

Her ne kadar verilen ilk kararda tüm deliller toplanıp işin hem esası hem zaman aşımı hususu değerlendirilip her iki gerekçeyle de davanın reddi gerektiği karara işlenmiş ise de bölge adliye mahkemesi kararlarına direnme olanağı olmadığından dosyanın esas kaydı yapılmıştır.

Dosyamız davalısının dosyamıza konu senet için senet alacaklısı aleyhine Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... e - .../... k açtığı menfi tespit davasının " dava dışı şirket müdürünün davalı ile muvazaalı işlemler yaparak şirketi borç altına soktuğu" gerekçesiyle kabulüne ve davalımızın bu senetten borçlu olmadığına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Dosyamız davacısının sanık olarak yargılandığı Antalya ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin .../... e - .../... k sayılı ilamında sanığın dosyamıza konu senedi, alacaklı görülen kişi ile iş birliği yapmak ve ortada herhangi bir ticari ilişki / borç olmaksızın sahte olarak düzenlemek suretiyle özel belgede sahtecilik suçunu işlediği kabulü ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Eldeki dava avalistin lehine avalde bulunduğu keşideciye karşı rücuan alacak davasıdır. Davacı vekili müvekkilinin dava konusu senette aval olarak bulunduğunu, borcun bir kısmını ödediğini ödediği bedelin asıl borçlu olan davalı tarafından kendilerine verilmesi gerektiğini öne sürmüştür.

Kambiyo senetleri illeten mücerret ve kurucu kıymetli evraklardır. Bunun anlamı kambiyo senetlerinin temel bir borç ilişkisine dayanmaksızın kendi başına borç doğurucu bir evrak olmasıdır. Buna göre kambiyo senedine dayanan bir kişi temel bir alacağı ispat etmek durumunda olmayacağı gibi var olan temel alacak - borç ilişkisine ilişkin defiler de kendisine karşı ileri sürülemeyecektir. Fakat bu kural mutlak olmayıp istisnaları mevcuttur.

Buna göre senet borçlusu senet metninden asıl alacak borç ilişkisine ilişkin anlaşılabilen defileri ileri sürebileceği gibi, taraflar arasında bu senede atıf yapılarak oluşturulmuş bir sözleşme ile de yine sözleşmenin tarafı olan senet alacaklısına bu defileri ileri sürebilir. Bunun yanında senedi tamamen hükümden düşüren ve borçlunun senetten sorumlu olmamasını gerektiren kesin hükümsüzlük halleri de mevcut olabilir.

Bu halleri ispat külfeti ise davalı senet borçlusu üzerindedir.

Yukarıda özeti verildiği üzere dosyamız davacısı yargılandığı ceza davasında davaya konu senedi herhangi bir hukuki ilişkiye dayanmaksızın muvazaalı olarak meydana getirdiği gerekçesiyle ceza almıştır. Hukuk hakimi ceza yargılamasının sorumluluk, kusur ve ayırt etme gücüne yönelik kararları ile bağlı olmamakla birlikte bir fiilin ilgili kişi tarafından işlenip işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesi kabulü ile bağlıdır. Diğer yandan bir hukuk mahkemesi kararı ancak tarafları ve konusu aynı olan başka bir hukuk mahkemesi dosyasında kesin hüküm oluşturabiliyorken bu şartlardan bir veya bir kaçının eksik olması durumunda ilgili karar ancak takdiri delil olacaktır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde davacının mahkum olduğu ceza yargılamasında verilen hükme göre dava konusu senedi davalıyı borca sokmak kastıyla, herhangi bir hukuki ilişkiye dayanmaksızın muvazaalı olarak düzenlediği; yine davalının kendisine karşı muvazaalı olan bu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu halde dosyamız davalısı her ne kadar keşideci olarak nihai borçlu gözükse de muvazaalı olarak düzenlenmiş olan bu senedin ve kambiyo ilişkisinin davacıya borç yüklemesinin mümkün olmadığı, senedin davacı keşideci yönünden geçersiz olduğu, kendi muvazaasına dayanamayacak olan davacının borcunun devam etmesinin buna etkisinin olmayacağı kanaatine varılmış ve yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır