Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/69 K.2023/776

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortasız araç ile ... sevk ve idaresindeki ...

Sigorta A.Ş den sigortalı ... plakalı aracın çarpışması sonucu ... plakalı araçta yolcu olan ...'nın malul kaldığını, kaza tutanağında ... plakalı aracın tali 2/8 kusurlu olduğu, sigortalı ... plakalı aracın ise asli 6/8 kusurlu olduğunu, sağlık kurulu raporunda ...'nın %24,6 oranından malul kaldığını, ...'ya ... tarafından ... tarihinde 23.657,00 TL maluliyet tazminatı ödendiğini, ödedikleri tazminatın sigortasız aracın işleteni ve sürücüsü olan sorumlusundan rücuen tahsili için araç sürücüsü ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlu borca itiraz ettiğini, açılan Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı itirazın iptali davasında, ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 30/09/2019 tarihli heyet raporunda ...

Sigorta A.Ş den sigortalı ... plakalı aracın asli ve % 100 oranında kusurlu olduğu, sigortasız araç sürücüsü ile malül kalan yolcu ...'nın kusurunun bulunmadığının tespit edildiği ve davanın reddine karar verildiği, zararlarının ... kendini borçlu zannederek ...'ya ödediği tazminat ve bu tazminatın sorumlusunun ... olduğunu zannederek rücuen tahsili için başlattığı, Antalya ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyada yaptığı harç ve icra giderleri ile mahrum kalınan icra vekalet ücretinin, ve anılan bu icra dosyasındaki borca itirazın iptali için açılan, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...E. sayılı itirazın iptali davasında yapılan harç, yargılama gideri ve ödemek zorunda kaldıkları yasal karşı vekalet ücretinden ibaret maddi zararın toplamından oluştuğunu belirterek, Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyanın henüz kesinleşmediğini, Antalya Genel İcra ...E. sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline, 27.690,95 TL maddi zararın, takip tarihine kadar işlemiş 14.160,00 TL yasal faizi ile olmak üzere, toplam 41.850,95TL takip çıkışı üzerinden takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rücu tazminatlarından doğan taleplerin KTK 109.maddesinde belirtilen ödemenin yapıldığı tarihi izleyen 2 yıl içerisinde yapılacağını, kazanın meydana geldiği tarih nazara alındığında ...nın rücu tazminatı alacağının zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı araç müvekkili şirkete zorunlu sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, şirket sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olmak üzere poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı itirazın iptali davası açıldığını, müvekkili şirket bu davada ihbar olunan konumunda yer aldığını, bu davanın red edildiğini, davaya konu kaza ... tarihinde meydana geldiğini, kazazedenin emniyet kemerinin takılı olmadığı kaza tespit tutanağında tespit edildiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine, davanın esasa girilecek ise talepleri doğrultusunda esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyanın gerekçeli karar örneği, ödeme emri ve ihtarname örneği delil olarak sunulmuş, mahkememizce taraf delilleri toplanmış, kaza tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası, icra dosyası, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, Atk raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 47.883,23 TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine başlandığı, davalının süresinde itirazı üzerine takibin durduğu, eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, trafik kazası sonucu davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç içerisindeki yolcu olarak bulunan 3.kişiye ödenen tazminatın davalıdan sigorta şirketinden sebepsiz zenginleşme nedeniyle iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”, 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, ZMSS'nin amacı, trafik kazaları sonucu 3.kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. ZMSS Genel Şartlarının "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.3-b maddesinde de, işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu açık olarak düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı tarafından, davalı sigorta şirketine trafik sigortası ile sigortalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortasız araç arasında ... tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı esas alınarak davacı şirketçe , karşı araçtaki yolcu ...'ya yaralanması nedeniyle toplam 23.657.00 TL maluliyet tazminatı ödendiğini, ödedikleri bu tazminatın sigortasız aracın işleteni ve sürücüsü olan sorumlusundan rücuen tahsili için araç sürücüsü ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlu borca itiraz ettiğini, açılan Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı itirazın iptali davasında, ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 30/09/2019 tarihli heyet raporunda ...

Sigorta A.Ş den sigortalı ...plakalı aracın sürücüsünün asli ve % 100 oranında kusurlu olduğu, sigortasız araç sürücüsü ... ile malül kalan yolcu ...'nın kusurunun bulunmadığının tespit edildiği ve davanın reddine karar verildiği, hatalı kayıtlara göre ve kendisini borçlu zannederek haklı bir sebep olmaksızın davalı sigorta şirketine trafik sigortası ile sigortalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç içindeki yolcuya yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince davalıdan sebepsiz zenginleşme gerekçesiyle geri istediği anlaşılmıştır.

..., kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaması veya aracın tespit edilememesi halinde maddi zarardan 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince sorumludur.

Davacı ... ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kaza sonrası kendisine yapılan müracaat neticesinde 3. kişilere ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak kusura yönelik gerekli araştırmayı yapması gerekirken basiretli bir tacir gibi davranmayarak 3.kişilere ödemeyi iradi olarak gerçekleştirdiği anlaşılmıştır.Her ne kadar TBK'nın 78/1. maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin,

sigortasız araç sürücüsünün kazası nedeniyle 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir.

Bu durumda, davacının yaptığı ödeme hukukumuzda lütuf (hatır) ödemesi yani exgratia ödemesi niteliğinde olduğu, bu ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine yada başkaca bir yasal hüküm nedeniyle geri alınmasının mümkün bulunmadığı, davacının borçlu olmadığı bir edimi borçlu sanarak ifasından da bahsedilemeyeceği ve bu ödemenin davacıya sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır