Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/504 K.2024/417

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... otelin işletmecisi olduğunu, otelin et ihtiyacı olması sebebiyle et tedarikçisi olan davalı şirket ile et ürünleri alınması noktasında anlaşıldığını, yapılan anlaşma sebebiyle davalı tarafa gerek nakdi gerekse vadeli çekler ile ön ödemeler yapıldığını, ancak davalı tarafından hiçbir ürünün müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davalı şirketin kendisine teslim edilen çekleri vade tarihlerinde tahsil etmeye çalıştığını ve bununla ilgili Antalya ...

İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, davalı tarafa müvekkili şirketçe toplam ... TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin ve teslim edilen çeklerin tamamının müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığını, icra takibinin ön ödeme olarak teslim edilen ...

TL bedelli çek ile icra takibi başlattığını, davalının 3. kişilere yüklü miktarda borçlarının bulunduğunu ve aciz içinde olduğu bilgisini aldıklarını belirterek davanın kabulüne, icraya konu işlemde müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, menfi tespitin kabul edilmemesi durumunda takibe konu olarak müvekkilinden alınmış ve alınacak tüm meblağların kendisine geri ödenmesine, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; teslim edilmediği iddia edilen et ürünlerinin davacıya teslim edildiğini, davacının gelen faturaları kabul ettiğini, çeklerin et karşılığında verildiğine dair taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir protokolün olmadığını, davacının müvekkiline bir borcu olmadığını iddia ettiğini, ancak ... ayında iade faturası kestiğini belirterek davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce icra dosyası getirtilmiş, gelen yazı cevabı dosya arasına alınmış, tarafların uyuşmazlık dönemine ait ticari defter ve belgeleri mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, takip konusu çekin mal teslimi karşılığında önceden avans verildiği, malların teslim edilmediği ve çekin bedelsiz kaldığı iddialarına dayalı açılmış menfi tespit davasıdır.

Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine çeke dayalı olarak ferileri ile birlikte toplam ...-TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe girişildiği, takip konusu çekin ... keşide tarihli, ...-TL tutarlı çek olup, keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu, çekin bankaya ibraz edildiği, karşılıksız kaşesi vurulduğu, bankanın yasal yükümlülüğü olan tutarı hamil olan ... A.Ş.'ye ödediği, ancak takibin lehtar tarafından başlatıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce çekin tarafların defterlerinde ne şekilde kaydedildiği, sipariş avansı olarak kaydedilip kaydedilmediği karşılığında mal teslimi yapılıp yapılmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, davacının defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu sunulan 26/02/2024 tarihli yerel bilirkişi raporunda özetle; davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının davacı tarafa mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, takip tarihi itibariyle davacının davalıya bir borcunun olmadığı,

aksine davacının ...-TL tutarında davalı tarafa fazladan çek ve ödeme yaptığının kayıtlı olduğu, davacı defterlerinde kayıtlı olan bu ödemenin ve çek teslimlerinin içinde takip konusu ... tarihli ve ...-TL bedelli çekin de dahil olduğu, davacı şirketin davalıdan teslim aldığı toplam ...-TL tutarındaki ... adet fatura için yasal itiraz süresi olan 8 günlük süre sonrasında iade faturası kestiği, ...-TL tutarındaki ... adet fatura konusu malların davacı tarafa teslim edildiğinin kabul edilmesi halinde takip tarihi itibariyle davacı şirketin ...-TL ve ... nolu çeke istinaden ...-TL borcunun olduğu,

kabul edilmemesi durumunda takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL tutarında davalı şirkete fazla ödeme ve çek teslim ettiği, davacının ...-TL bedelli çeke istinaden borcunun olmadığı hususlarının belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce davalı defterlerinin incelenmesi için Alanya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ise de, davalının defterlerini mahkememize sunması üzerine dosya rapor sunan yerel bilirkişiye tevdi edilmiş olup, alınan 03/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davalının defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı defterlerine göre davalının davacıya mal satması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, bu ilişkiye istinaden davalının takip tarihi itibariyle davacıdan bakiye ...-TL alacağının olduğu,

takip konusu çekin davalı defterlerinde kayıtlı olup çek bedelinin fatura borçlarından mahsup edildiği, tarafların defterleri arasındaki alacak borç farklılığının sebebinin davalıda kayıtlı olmayan davacı tarafça davalıya kesilen ... tarihli ...-TL bedelli iade faturası ve davacıda kayıtlı olmayıp, davalıda kayıtlı olan ...-TL tutarındaki davacı adına yapılan borç kaydından kaynaklandığı, davalının bu borç kaydı ile ilgili olarak tevsik edici bir belge ibraz edilmediği, davacının kestiği iade faturasının yasal itiraz süresinden sonra olduğu,

tarafların bu iade faturasından sonra birbirlerine defalarca faturalar kestikleri, kök raporda belirttiği gibi ...-TL tutarındaki ... adet fatura konusu malların davacı tarafa teslim edildiğinin kabul edilmesi halinde takip tarihi itibariyle davacı şirketin ...-TL ve ... nolu çeke istinaden ...-TL borcunun olduğu, kabul edilmemesi durumunda takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL tutarında davalı şirkete fazla ödeme ve çek teslim ettiği, davacının ...-TL bedelli çeke istinaden borcunun olmadığı hususlarının belirtildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde somut olaya uygun ve denetime açık olması sebebiyle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, usulüne uygun tutulan taraf defterlerine göre davalı tarafça davacıya mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, yine birbirini teyit eden defterlere göre takip konusu çekin davalı tarafça davacıya kesilen ve defterlerde kayıtlı olan mal satış fatura bedellerine mahsuben ödeme olarak kaydedildiği,

davalı tarafça davacıya kesilen ve taraf defterlerinde kayıtlı olan ..., ..., ... ve ... tarihli toplam ...-TL bedelli ... adet fatura için davacının TTK'nın 23/2 maddesi uyarınca yasal 8 günlük süreden sonra ... tarihli ...-TL bedelli iade faturası kestiği, davalının bu iade faturalarını kabul etmediği,

davacının kestiği bu iade faturası sebebiyle kendi defterlerine göre takip konusu çek de dahil olmak üzere yaptığı fazla ödemeler sebebiyle alacaklı duruma geçtiği, taraf defterleri arasındaki farklılığın hem bu iade faturasından hem de davalıda kayıtlı olup da davacıda kayıtlı olmayan davacı adına yapılmış ...-TL tutarlı borç kayıtlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Takip konusu çekin miktarı dikkate alındığında eldeki davada uyuşmazlığın çözümü için ... tarihli ...-TL bedelli iade faturasının dikkate alınıp alınmayacağı konusunda karar verilmesi yeterli olup mahkememizce bu nedenle sadece davalı defterlerinde kayıtlı olan davacı adına yapılmış ...-TL tutarlı borç kayıtlarının incelenmesine gerek görülmemiştir. ... tarihli ...-TL bedelli iade faturasının değerlendirilmesinde ise;

davacı tarafın davalıdan teslim aldığı ve defterine kaydettiği ..., ..., ... ve ... tarihli toplam ...-TL bedelli ... adet faturanın tarihleri dikkate alındığında davacının bu faturalar için yasal süreden sonra iade faturası kesmesi sebebiyle bu iade faturasının dikkate alınmayacağı ve malları teslim almadığına yönelik ispat yükünün davacıya geçtiği, davacının bu hususta yazılı bir delil ibraz edemediği,

takip konusu çekin de bu fatura konusu mallara karşılık ödeme amaçlı defterlerde kayıtlı olması ve borçtan mahsup edilmiş olması sebebiyle fatura konusu malların teslim edilmediği ispatlanamadığına göre çekin bedelsiz olduğunun da kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş, ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve uygulanmış olduğundan davalının talebi dikkate alınarak İİK'nin 72/4 maddesi uyarınca davacı aleyhine tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-imzalıdır) Hakim ... · (E-imzalıdır)