Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/853 K.2025/417

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eski iş yeri deposunda sakladığı evrakların yaşanan yoğun sel nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, deponun zemin katta bulunduğunu, bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu belirterek talebin kabulüne ve zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Dava ilk olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış, talep eden vekili dava açılırken sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını belirterek dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmesini talep ettiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli kararı ile dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce AFAD'dan talep edene ait deponun selden etkilenip etkilenmediği, vergi dairesinden ve SGK'dan talep eden hakkında soruşturma açılıp açılmadığı sorulmuş, belediyeden su baskın raporu getirtilmiş, gelen yazı cevapları dosya arasına alınmış, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, TTK'nın 82/7'ye dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesi; "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." ve

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceği düzenlemiştir. Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir ).

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür.

Hak düşürücü süre mahkemece re'sen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, davacı şirketin depo olarak kullandıkları yerde ... tarihinde sel olayı yaşandığı ve şirkete ait karar defterinin zayi olduğu, bu durumu ... tarihinde fark edildiği iddiasıyla dava açılmışsa da davacı yanın tacir olduğu,

ticari defter ve belgelerin saklanması için basiretli ve tedbirli davranması gerektiği, şirkette yaşanan sel olayının yaklaşık 9 ay önce gerçekleştiği, davacının su baskınının gerçekleştiği tarih itibariyle ticari defterlerin zayini öğrendiğinin kabulünün gerektiği, davacı şirket ve yetkililerinin aynı tarihte ticari defter ve belgelerin zayi olup olmadığını denetlemesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, öğrenme tarihinin üzerinden 30 günlük hak düşürücü sürenin geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından;

davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. H. D. Dosya no : 2024/1634 esas, Karar no : 2024/1345 Karar )

Katip ... · (E-imzalıdır) Hakim ... · (E-imzalıdır)