Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/425 K.2022/81

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... isimli restoranın sahibi olduğunu, müvekkilin restoranın güneş alan kısmında müşterilerini ağırlayamaması sebebiyle tente yaptırma ihtiyacının doğduğunu, davalılar ... ve ... Şti.

İle restoranın tente alımı hususunda müvekkilin sahibi olduğu restoranda görüşerek anlaştıklarını, yaptıkları sözleşme kapsamında tentenin servis garantisinin 2 yıl, motor garantisinin 2 yıl, kumaş garantisinin 10 yıl olarak belirlendiğini, müvekkilin tente bedeli olan 17.000,00.-TL'yi ... tarihinde davalılara elden teslim ettiğini, davalıların tente ücretini elden aldıklarının kabulünün sözleşmede yer aldığını, dava konusu tentenin alımını ve montajını davalılar ... ve ...

Şti.

Kurucu yetkilisi ...'un birlikte tamamladıklarını, dava konusu tentenin ... tarihinde eksiklikleri ile birlikte teslim edildiğini, davalıların faturayı vermediklerini, müvekkilin salgın sebebiyle restoranı ... tarihinde faaliyete başladığı zaman müvekkili ve çalışanları tarafından tentenin arızalarının tespit edildiğini, Tentenin ... cephesi ile ... cephesi arasında eksik ölçü alımından kaynaklanan ve bu sebeple tentenin bir köşesinin tam oturmamasından kaynaklı rüzgar ve toz geçirdiğini, ışık sisteminin zayıf ve sönük olduğunu, tentenin motorunun çalışmadığını,

restoranın ... ay boyunca zorunlu hallerle kapalı kalması sebebiyle kullanıcı hatasının söz konusu olmadığını, müvekkilin tentedeki problemleri satıcıya ihbar ettiğini, satıcının bir çözüm üretmediğini, haklı davasının kabulünü, genel hükümlere göre tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilin TBK'nin 227.

Maddesince seçimlik haklarından olan sözlemeden dönme hakkının kullandırılmasına, sözleşme bedeli olarak davalılara ödenen 17.000,00.-TL'nin davalılardan tahsiline, mahkeme aksi kanaatte ise aynı maddenin 4. Fıkrasınca satılanın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine, sözleşmeden dönmenin mahkemece kabulü ile birlikte TBK'nin 229.

Maddesince müvekkilimin davalılara ödemiş olduğu 17.000,00.-TL bedelin sözleşme tarihi olan ... tarihinden bu yana faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davalı ... ön inceleme duruşmasındaki beyanında; dava dilekçesi ekinde bulunan sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, içeriğinin doğru olduğunu, davacının kendisinin vergi mükellefi olmadığını bildiğini, kendisine "ben fatura istemiyorum yeter ki işi ucuza yapalım" dediğini, kendisinin malzemeleri ... aldığını, toplayıp tentenin montajını yaptığını, sözleşmede de belirtildiği üzere tentenin kumaşının garanti süresinin 10 yıl, tentenin servis ve motorunun garanti süresinin ise 2 yıl olarak kararlaştırıldığını, daha önce tentede gerdirme sorunu çıktığını, bunu ücretsiz olarak yaptığını,

iş yapıldıktan yaklaşık 1 yıl 6 ay geçtikten sonra davacının kendisini arayarak tentenin motorunun çalışmadığını söylediğini, kendisinin de ona yarın gelip bakacağını, garanti kapsamında kalması halinde ücretsiz onarımının yapılacağını, garanti dışı halinde ise ücrete onun katlanacağını söylediğini, davacını da bunu kabul etmediğini, sıfır bir motor takması gerektiğini söylediğini, kendisiyle tartıştıklarını, davacıyı daha sonra telefon ile aradığında telefonuna cevap vermediğini, davacının da kabulü halinde davacının iş yerine gidip yapılan iş garanti kapsamı dahilinde kalıyor ise işi ücretsiz yapmaya hazır olduğunu,

davalı şirket ile bir bağının olmadığını, davalı şirket temsilcisinin ... olduğunu, şirketin kuruluş tarihinin sözleşmenin yapılmasından sonra olduğunu, sözleşmede belirtilen garantinin başlama tarihi olan ... tarihinin aynı zamanda sözleşme tarihi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket temsilcisi ... ön inceleme duruşmasındaki beyanında; davalı şirketin yetkili temsilcisi olduğunu, sözleşmeye konu iş ile ilgili herhangi bir bilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Dosya içerisine; Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısı dosyamız arasına konulmuş, davalı şahısın ve davalı şirket temsilcisinin beyanları alınmış, mahallinde keşif yapılmış, davacı tanıkları dinlenmiş, bilirkişiden rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.

Dava; eser sözleşmesinin kabul edilemeyecek şekilde ayıplı ifa edildiğinden bahisle, sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi kapsamında ödenen bedelin faiziyle iadesi bunun mümkün olmaması halinde ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.

Davacı ile davalılardan ... arasında akdi ilişkinin varlığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; davacı ile davalı ... arasında düzenlenen sözleşme nedeniyle davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalı tarafça yapılan tente yapım işine ilişkin sözleşmenin ayıplı olarak ifa edilip edilmediği, eserin kabul edilemeyecek düzeyde ayıplı olup olmadığı hususlarındadır.

Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... tarihli cevabi yazısında; davalı şirketin ... tarihinde tescil kaydının yapıldığı, şirket müdürünün ... olduğunu belirtilmiştir.

Mahallinde delillerin değerlendirilmesi için makine mühendisi bilirkişisi eşliğinde keşif yapılmış, davacı tanıkları dinlenmiştir.

Davacı tanığı ... keşif sırasındaki beyanında aynen. "Davacıya ait işyerinde yaklaşık 4 yıldan beridir ... olarak çalışmaktayım. Davacıya ait restorana tente yapılacaktı. ... isimli şahıs ile oğlu olduğunu bildiğim ancak ismini bilmediğim kişi ile birlikte işyerine geldiler. Tente yapım işi için davacı ile anlaştılar. Anlaşma sonucunda sözleşme imzaladılar. Hatta davalı taraf davacı olan abime ... yazılı kart vizitini verdi.

Davalı taraf tente işini süresi içerisinde yapmadı.Tente yapım işi bittikten sonra takılan ışıklandırmalar yeteri kadar aydınlatmıyordu. Yanlar içeriye su akıtıyordu. Tentenin üstü kumanda ile açılmaya çalışıldığında üstü çok az yaklaşık 10 cm kadar açılıyordu. Daha fazla açılmıyordu. Davacı davalı tarafı görüntülü aradı. Tentenin üstünün açılmadığını görüntülü olarak davalıya gösterdi.

Davalı da iş yerinin denize yakın olması nedeniyle motorun yandığını, bunun garanti kapsamı dışında kaldığını, motor alması halinde ücretsiz takacağını söyledi. Abim de bunun kapsamında olduğunu ve ücretsiz değişiminin yapılması gerektiğini söyledi. Ayrıca tentenin tavan ile kesiştiği yerdi bir miktar açıklık olduğu için rüzgar almaktadır. Ayrıca rüzgarın sesinden çıkan gürültüden müşteriler rahatsız olmaktadır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ... keşif sırasındaki beyanında aynen. "Davacı babam olur. Aynı zamanda onun yanında yaklaşık 5 yıldan beridir sigortalı işçi olarak çalışmaktayım. Babama ait restorana tente yapımı için ... isimli kişi ve oğlu olduğunu bildiğim ancak ismini bilmediğim kişi restorana gelip ölçü aldılar. Sözleşme imzalayıp, kart vizit verdiler. ... isimli kişi bize yanındaki kişinin oğlu olduğunu söylemişti. İş bedelini peşin aldılar. Tente yapım işi yaklaşık 1,5-2 ay sürdü.

Takılan ışıkların aydınlatması yetersizdi. Tentenin üstünden ve yanlarından yağmur suları akıtıyordu. Yine kumanda ile tentenin üst tarafı açılmak istendiğinde tentenin üstü çok az miktar açılıyordu. Babam davalı tarafa tentedeki ayıpların giderilmesi için telefonda birçok kez görüşmesine rağmen davalı taraf iş yerine gelmedi. Görüntülü görüşme sonucunda bize motorun yandığını, bunun garanti kapsamı dışında kaldığını bu nedenle bunu tamir etmeyeceğini söyledi.

Tüm taleplerimize rağmen davalı taraf yapılan işe ilişkin faturayı bize teslim etmedi. Ayıpların giderilmesi için telefonla görüşmelerinde babama elinizden geleni ardınıza koymayın, hiçbir şey benden talep edemezsiniz dedi. Tente yapım işini oğlu ile birlikte yaptı. Yanlarında başka bir işçi yoktu. Davalı taraf tente yapımı sırasında ... marka arkası açık bir araçla gelip gidiyordu. Araçta kart vizitte bulunan amblemleri yazıyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 09/04/2021 tarihli rapor ve 14/06/2021 tarihli ek raporda sonuç olarak; davaya konu olan tentenin ayıpları tespit edilmiş, bu ayıpların giderilmesi için gerekli ücretler (Malzeme+İşçilik) serbest piyasa koşullarında keşif tarihi itibariyle; (2) Boya işleri : 1000 TL. (Bin- TürkLirası) (3) Motor arızası : 3500 TL. (Üçbinbeşyüz-TürkLirası) (5) Alüminyum Kapak : 300 TL. (Üçyüz- TürkLirası)

TOPLAM

4800 TL. (Dörtbinsekizyüz-TürkLirası)

Olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından nispi metod yöntemi uygulanmak suretiyle hazırlanan 07/01/2022 tarihli 2. Ek raporda sonuç olarak;

Nispi metoda göre bedel = Kararlaştırılan ücret x Eserin Ayıplı Değeri/Eserin ayıpsız bedeli,

Nispi metoda göre bedel= 17.000 x 37,450 / 45.000 = 14.148,00.-TL olduğu,

Satış (sözleşme) bedelinden indirilmesi gereken miktar:

17.000,00.-TL - 14.148,00.-TL = 2.852,00.-TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen, tam iki taraflı bir iş görme akdidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür ( 6098 sayılı TBK. m.470).

Ayıp halinde iş sahibinin hakları TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2019/2359 Esas 2019/3731 Karar sayılı ilamı)

Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474 ila 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Ayıp halinde iş sahibinin hakları TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme hakları ile genel hükümlere göre tazminat isteme hakkıdır. Bunlardan ilk üçü, yani dönme, bedelden indirim ve ücretsiz onarım isteme hakları seçimlik haktır. Tazminat isteme hakkı ise, iş sahibinin zarar görmesi şartıyla her üç seçimlik hakla birlikte istenebilir. Bu haklar sınırlı olarak sayılmış olduğu için bunlar genişletilemez.

Yasal düzenlemeler ve içtihatlar kapsamında somut olayda davacı ile davalılardan ... arasında ... tarihli "tente yapım işine" ilişkin eser sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme bedelinin 17.000,00.-TL olarak kararlaştırıldığı, iş bedelinin davalıya ödendiği, işin tesliminden sonra eksik ölçü alımından dolayı tentenin tam oturmaması nedeniyle rüzgar ve toz geçirdiği, ışık sisteminin zayıf olduğu ve tentenin motorunun çalışmadığı belirtilerek eldeki davanın ikame edildiği, mahkememizce alınan kök ve ek rapordan anlaşıldığı üzere davalı tarafından yapılan işin tentenin tamburu ve onu tutan desteklerin paslandığı,

boyanması gerektiği, tentenin kumandasına açma yönünde basıldığında yaklaşık 15 - 20 cm açılıp durduğu, tentenin güney cephesine bakan kısımda boşluk olduğu, kapanması gerektiği, mevcut ayıpların giderilmesi bedelinin toplam 4.800,00.-TL olduğunun belirtildiği,

mahkememizin ... nolu celsesinin ... nolu ara kararı uyarınca, davacı vekiline dava dilekçesinde netice-i talebini açıklamak üzere süre verilmiş olup davacı vekil tarafından ... tarihli beyan dilekçesi ile talebinin, sözleşmeden dönme ve bedel iadesi, bunun mümkün olmaması halinde ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını talep ettiği, ayıp oranında bedelden indirim yapılmasına ilişkin talebi yönünden Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas, ...

Karar sayılı ilamında belirtilen nispi metod yöntemi uygulanmak suretiyle bilirkişiden ek rapor aldırılmış, bilirkişi ek raporunda nispi metod yöntemi uygulanmak suretiyle tespit edilen bedelin 2.852,00.-TL olduğu belirtilmiş, mevcut ayıplar nedeniyle eserin kabule zorlanamayacak düzeyde ayıplı olarak kabul edilmeyeceği, davacının ayıp oranında bedel isteme hakkının somut olaya ve hakkaniyete uygun olacağı anlaşıldığından 2.852,00.-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı ... Şti. yönünden yapılan değerlendirmede;

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 17/01/2018 tarih, 2016/3772 Esas, 2018/65 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "Taraf sıfatı bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler.

Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır."

Somut olayda; dava dilekçesine ekli ... tarihli sözleşme başlıklı belgede davalılardan ...'un isim ve imzasının bulunduğu, davalı şirketin Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil kaydının sözleşme tarihinden sonra ... tarihi olduğu gibi davalı şirketinin isminin ve yetkili temsilcisi ...'un imzasının bulunmadığı, işin yapımına ilişkin davacı ve davalılardan ... arasında akdi ilişkinin bulunduğu, davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmadığı, dolayısıyla taraflar arasında akdi ilişkinin bulunmadığı anlaşılmakla davalı şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden redine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.