Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/844 K.2025/523

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının maliki işleteni olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı olan davalının maliki ve müvekkili şirketin sigortalısı olan ... plakalı aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebi ile ... plakalı aracın zarar gördüğünü, müvekkili şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebi ile hak sahiplerine ...-TL ödeme yapıldığını, kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyası ile ödenen ...-TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip başlatıldığını ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalının takibe itiraz dilekçesinde aracı kiraya verdiğini işleten sıfatını devrettiğini ve bu sebeple ödenen tazminattan sorumlu olmayacağını, müvekkili şirketin sigorta akdi yaptığı kişinin davalı olması gerektiğini bildirerek davanın kabulü ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... araçlık bir rent a car firması olduğunu, uzun süreli kiralama ilişkisi ile işleten sıfatının kaybedildiğini, uzun süreli kiralama ilişkisine yönelik beyanlarının kabul edilmediği takdirde sigorta şirketinin rücu edebilmesi için kazanın salt alkol etkisinde gerçekleşmesinin gerektiğini, kaza tespit tutanağında belirtilen kural ihlallerine katılmanın mümkün olmadığını, kaza yerine intikal eden kolluk kuvvetlerince hatalı değerlendirme yapıldığını,

... ve ... plakalı aracın sürücüsünün herhangi bir kural ihlali yapmadığının belirtilmesinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edildiğini ancak alacağın likit olmadığını bildirerek davacının davasının müvekkili şirketin işleten sıfatının olmaması sebebiyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, alacak likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan davalıya ait aracın karışmış olduğu kazada sigortalı davalıya ait araç sürücüsünün ehliyetsiz araç kullanması nedeniyle davacı tarafından ... plakalı araç sahibine yapılan hasar ödemesinin sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, dava şartlarının mevcut olduğu, tarafların herhangi bir ilk itirazının bulunmadığı anlaşıldı. Tarafların uyuşmazlık noktasının, davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibinin haklı olup olmadığı ve takibe devam edilip edilmeyeceği noktasında toplandığı anlaşıldı.

Mahkememizce Makine Mühendisi ile Adli Trafik bilirkişisi tarafından aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle. "HASAR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araçta hasar meydana gelmiştir. Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ilgili trafik polisleri tarafından tanzim edilmiş ve dosyada bulunmaktadır.

Kaza sonrası çekilen ... plakalı aracın dosya içindeki hasarlı fotoğrafları tarafımdan ayrıntılı olarak incelenmiş ve hasar yönüyle değerlendirme yapılmıştır. YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Aracın sol ön çamurluk ve ön tamponunda hasarlanma olduğu ve bu kısımlarından hasar aldığı görülmüştür. Aracın, ... marka, ... tipi, ... model, ... km. de, ... motor nolu, ... şase nolu, ... renkli, ... yakıtlı, ... kişilik, Trafik Tescil Ruhsatnamesinde ... adında kayıtlı, ...

Otomobil cinsi araç olduğu belgelerden anlaşılmaktadır. Kaza geçiren aracın kaza tarihinde ... yaşında olduğu görülmektedir. ... teknik görevlilerince araç ... tarihinde ... (... Sokak No: ... ... ...) adlı iş yerinde hasarlı aracın inceleme ve kontrolü yapılmıştır. Yapılan inceleme ve kontrol neticesinde hasarlı parçalar ve yapılması gereken işçilikler belirlenerek aracın hasarlı kısımlarının fotoğrafları çekilerek dosyaya sunulmuştur.

Kaza sonrası hasarlı ... plakalı Otomobilin hasarlı parça ve hasar işçilikleri belirlendikten sonra kaza tarihi itibariyle yapılan piyasa araştırması neticesinde tespit edilen fiyatlar aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir. Değişmesi Gereken Parçalar ve İşçiliklerin Piyasa Bedelleri: Sol ön çamurluk onarım ve boya işı ... TL. Ön tampon kaporta işçiliği ve boya işçiliği ... = Toplam Bedel ... TL, KDV ... = TOPLAM HASAR BEDELİ - ... TL.

(KDV dahil) olduğu hesaplanmıştır. ... plakalı araçta oluşan ... TL. (KDV dahil) hasarın ve ödenme gereken bedelin ARAÇ HASARI İLE UYUMLU olduğu belirlenmiştir" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı ... tarafından borçlu davalı ... aleyhine ...-TL asıl alacak ile ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun ... tarihli itiraz dilekçesi ile ödeme emrindeki asıl alacağa, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dava, trafik kazası sebebiyle zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı, Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı” başlığını taşıyan B.4 maddesinin b bendinde düzenlenen hükme dayanarak eldeki davayı ikame etmiştir.

Anılan madde gereği;

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

(...)b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, (...)

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez."

Genel şartlarda yer alan bu düzenlemenin dayanağı ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. Maddesidir. Bu maddeye göre; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu kaza tarihi olan ... tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı davalıya ait olan ve dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin dava dışı ...'ya ait ... plakalı araca çarpmak suretiyle çift taraflı trafik kazasına sebebiyet verdiği,

davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı trafik kazasına karışan ... plakalı araç için hak sahiplerine ödenen ...-TL hasar tazminatının davalı işletenden zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlar B4/b maddesi uyarınca rücuen tazmini istemiyle davalı sigortalı aleyhine başlattığı icra takibinin davalının borca itirazı üzerine durduğu, davalının icra takibine vaki itirazının iptali için eldeki davanın açıldığı, ...

İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabında dava dışı ...'ın kaza tarihinde sürücü belgesinin mevcut olmadığının bildirildiği, dosya kapsamına alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunana bilirkişi raporunda da ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ise kusurlu olduğu, ... plakalı araçta oluşan ... TL.

(KDV dahil) hasarın araç hasarı ile uyumlu olduğunun tespit edildiği ve bu doğrultuda davaya konu trafik kazasında dava dışı sürücü ...'ın kaza tarihi itibariyle geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığı, yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi "b" bendinde;

tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olamayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi rücu sebebi olduğu düzenlendiğinden rücu koşullarının oluştuğu, davacı sigorta şirketinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulanabileceği nazara alınarak ve davacının faiz talebi ile bağlı kalınarak. Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı takip dosyasında davalı yanın itirazının iptali ile takibin talebi aşmamak üzere aynen devamına karar vermek gerekmiş, talep yargılamayı gerektirdiğinden davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)