Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/423 K.2020/493

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A.TALEP

1.Davacı dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle: Hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile ... TL'nin tahsili için ve Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile ... TL'nin tahsili için takip başlatıldığını, hakkında başlatılan takiplerin çalıştığı işyerine maaş hacizi geldiğinde öğrendiğini, kaza yapan motor ile kaza yapan şahsın ... olduğunu, davalının ... işi yaptığı işyerinde sigortasız olarak çalıştırılıp motorun sahibinin davalı olduğunu, motorun paket servisi için her yerde olduğu gibi zimmetinin paketçiye zimmetli olduğundan kendisine imza attırılıp haksız olarak iki ayrı dosya ile takip yapıldığını, ancak kendisinin borçlu olmadığını, bu nedenle borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

B. TARAF TEŞKİLİ

2.Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi (Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73. maddesi) uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir.

Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, Kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (H. Pekcanıtez, O. Atalay, M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, 2011, s. 273)(bkz. İNCEOĞLU,Sibel., İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul 2008, 3. Baskı, s. 260-261)

3.Bu açıklamalar ışığında, mahkememizce dosyada taraf teşkili sağlanmıştır.

C.CEVAP

4.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının müvekkiline ait işyerinde sigortasız olarak çalıştırıldığı beyanının doğru olmadığını, davacının ... tarihinden ... tarihine kadar müvekkilinin işyerinde sigortalı olarak çalıştığını, davacının çalışmaya başladıktan sonra paket servisi yaparak müvekkiline ait ... plakalı motosiklet için müvekkili arasında ... tarihinde zimmet ve taahhüt tutanağı imzaladıklarını, davalının bir dönem hastalanarak işe gidemediğinde davacının müvekkiline ait motosikleti müvekkilinin tanımadığı birine verdiğini, motosiklet kullanan kişinin ... tarihinde ehliyetsiz olarak kaza yaptığını,

tutulan kaza tespit tutanağında sürücünün ... olduğunu ve ehliyetinin bulunmadığını, kazada motosiklette ve karşı araç sürücüsünün aracında maddi hasar meydana geldiğini, kazadan dolayı müvekkiline ehliyetsiz araç kullandırmaktan ... TL trafik para cezası kesildiğini, motosiklette oluşan hasar nedeniyle ... TL tamir bedeli ödediğini, ayrıca motosikletin trafik sigortasından karşı araçta oluşan maddi hasar için araç sürücüsüne ...

TL ödendiği ancak müvekkiline bu bedelin rücu edildiğini, davacının davalıya olan borcu nedeniyle kendisinden ... Tl bedelli senet alındığını, bunun tahsili için icra takibi başlattıklarını, haksızı ve hukuka aykırı açılan davanın reddini talep etmiştir.

D. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ

5.Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

6.Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.

7.Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.

8.Dava öncelikle, Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esasında açılmıştır.

9.Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında, ... tarihli celsede Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunulduğu, .../... Esas sayılı dosyadan davalının aracın karıştığı kaza nedeniyle ödediği zararları talep ettiğinden .../... esas sayılı dosyadan açılan menfi tespit davasının tefriki ile yeni bir esasa kaydının yapılmasına, Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan menfi tespit davası yönünden yargılamaya devam edilmesine karar verilmiştir.

10.Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında, davanınn, dava konusu kambiyo senedine dayalı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, davacının alacağa ilişkin iddiasının temelini kambiyo senedi oluşturduğu, ...-TL tutarlı kambiyo senedinin Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasına konu olduğu ve icra takibine başlandığının görüldüğü, davanın kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası olması nedeniyle görevsiz olduğu kanaatiyle, davanın usulden reddine karar verilerek, dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

11.Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında verilen hüküm, ... tarihinde kesinleştiği, davacının dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebinin ... tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Bu hususta bir usuli eksiklik mevcut değildir.

12.Mahkemelerin görevi dava şartıdır.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan hallere ise dava şartları denir (KURU/Baki// ARSLAN/Ramazan/YILMAZ/Ejder., Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2005, s. 303)Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 188. maddesinde, "Hakimin re'sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar" deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2005/9-546 E.N , 2005/611 K.N., 26/10/2005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115'e göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

13.Görev kuralları kamu düzenindendir ve re'sen dikkate alınır, dava şartıdır.

14.Dosyaya bakıldığında; davacı ile davalı arasında hizmet ilişkisi olduğu (sigortalı/sigortasız) dosyadaki taraf dilekçelerinden anlaşılmaktadır. Yine, cevap dilekçesine bakıldığında, davalı taraf, "davacı, işten ayrılırken müvekkile olan borcu için ... düzenleme tarihli ... vade tarihli ... TL bedelli bonoyu imzalayarak müvekkile vermiştir" şeklinde bir husus belirtmiştir. Davacı taraf da, ... tarihli dilekçede, "müvekkil davalı tarafından sigortalı çalıştırılmıştır", "motor zimmetine teslim edilirken de müvekkile motorun değeri karşılığı icra takibine konu edilen senet imzalatılmıştır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

15.İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesini esas alarak belirler. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesi ve 29.6.1960 gün, 1960/13-15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda, temel olarak işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuki uyuşmazlıkların bu mahkemelerde çözümleneceği açıklanmıştır.

16.Davaya/takibe konu bononun taraflar arasındaki hizmet ilişkisi içinde/hizmet ilişkisi dayanağında alındığı taraf beyanları ile de açıkça kabul edildiğinden, davada görevli mahkeme iş mahkemesidir. Bu kapsamda iddiaları değerlendirecek, borcun varlığı/yokluğu konusuda yargılamayı yapacak merci iş mahkemesidir.

17.Tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkememiz görevsiz olduğundan, kabule göre, iş mahkemesi görevli olduğundan, davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/ Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Davacının davasının görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Nöbetçi Antalya İş Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

Diğer hususların gerekçeli kararda açıklanmasına,

Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/10/2020

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır