Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/559 K.2026/429

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; ...

İban numaralı hesaptan düzenlenmiş ... keşide tarihli ... nolu çekin karşılıksızdır işlemi görmüş olmasına rağmen yasa gereği davalı banka üzerine düşen ve ödemekle yükümlü olduğu bedeli ödemediğini, davalı bankanın ödeme yapmama sebebinin ise çekteki keşideci imzasının uyuşmadığı şeklinde şerh edildiğini, bu gerekçenin gerçek olmamakla birlikte, esasen bankanın bu gerekçe ile ödeme yapmama hakkı bulunmadığını, bankanın ibraz edilen çek üzerinde bu yönde bir imza incelemesi yapamayacağını, yalnızca çekin üzerinde ıslak imzanın olup olmadığına dair kısıtlı bir inceleme yapabileceğini,

davalı banka tarafından yasaya ve usule aykırı olarak ödeme yapılmamasını müteakip Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı icra dosyası ile banka aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, uyuşmazlığın çözümü için arabulucuya başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulüne, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../...

Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20’sinden az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verdiği cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın keşidecisi ... Şti. olan davaya konu çeki takas odasına ibraz ettiğini, ... bankası olan ... tarafından işbu çek karşılıksız olarak belgelendirilmiştir.

Ardından davacı tarafından vekil eden Bankanın karşılıksız çek kaynaklı yasal yükümlülüğü olduğundan bahisle bu defa davaya konu çek, vekil eden Bankaya ibraz edildiğini, kendisine çek ibraz edilen müvekkil bankanın ise Çek Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve sair mevzuat kaynaklı yasal yükümlülükleri uyarınca çek üzerinde gerekli incelemeleri yaptığını, somut uyuşmazlıkta, dava konusu çekin müvekkili bankaya ibraz edildiği esnada, çekteki imzanın, keşideci şirketin temsil ve ilzama yetkisi sona eren ...'a ait olduğu tespit edildiğini, bu incelemeler neticesinde dava konusu çek üzerinde yer alan keşideci imzasının,

keşide tarihi itibariyle hesap sahibi şirket adına yetkili temsilciye ait olmadığı görüldüğünden Bankanın sorumlu olduğu yasal yükümlülük tutarının ödenmediğini bu hususun çekin arkasına şerh düşüldüğünü, bunun üzerine davacı tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin .../...

E. sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin haklı ve hukuka uygun olarak takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, hukuka, usul ve yasalara, hakkaniyete, iyi niyet kurallarına aykırı ve dayanaksız talepler içeren davanın tüm talepler açısından reddine; kötüniyet tazminatı talebimizin kabulü ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas .../... karar sayılı kararı ile, uyuşmazlığın 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun kaynaklandığı ve yasanın bankaya yüklediği yükümlükler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlığın ihtisas mahkemesi niteliği ile incelenecek hukuki işlemler barındırdığı bu hali ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı uyarınca dava dosyasının ihtisas mahkemesinde rüyeti gerekeceği kabulü ile dosyanın 25.11.2021 tarihli 1232 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedildiği anlaşılmışyır.

Delillerin Değerlendirilmesi Ve Gerekçe

Dava, davalı bankanın karşılıksız işlemine tabi tutulan çek nedeniyle yasal sorumluluk tutarını ödememesi nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 21/02/2025 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.

İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunu'nun 67. maddesi ile "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklinde düzenlenmiş özel bir eda davasıdır. İtirazın iptali davasının dinlenmesi için; ilamsız icra takibinin olması, takip talebine yönelik süresinde yapılan geçerli bir itirazın bulunması, bu itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde davanın açılması, itirazın İcra Mahkemesince kaldırılmamış olması gerekmektedir.

İtirazın iptali davalarında ispat yükü kural olarak davacıdadır. Davacı alacaklı olduğunu ispatla yükümlüdür. Bu ispat yükü HMK'daki delillerle ispatlanmalıdır. Davacı iddiasını ispatladıktan sonra davalı, borçlu olmadığını veya borcu ödediğini ispatla mükelleftir. Gerekli şartların bulunmaması veya davacının iddiasını ispatlayamaması halinde davanın reddine; şartların bulunması ve davanın ispatı halinde davanın kabulüne karar verilir.

Davanın reddi halinde borçlunun (davalının), davanın kabulü halinde ise alacaklının (davacının) talebi üzerine tazminata hükmedilir. Borçlu lehine tazminata hükmetmek için; talebin bulunması, davacının takipte haksız ve kötü niyetli olması gerekmektedir. Alacaklı lehine tazminata hükmetmek için; talebin bulunması, itirazın haksız, alacağın ise likit olması gerekir.

Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Şirketi olduğu, borçlunun ... olup borçlu tarafından itiraz edildiği, durdurma kararının davacıya tebliğ edilmediğiği, davanın 21/02/2025 tarihinde açılarak İİK nun 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava konusu çekin süresinde ibraz edildiğini, çek hakkında karşılıksız işlemi yapıldığını ve davalı bankanın yasal sorumluluk tutarını ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürmüştür. Davalı banka ise çek üzerindeki keşideci imzasının hesap sahibi ve yetkililerine ait olmadığını, bu nedenle ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını savunmuştur.

Tacir sıfatına haiz olan bankanın faaliyet konusu dikkate alındığında, faaliyetiyle ilgili alanda ağırlaştırılmış özen yükümlülüğünün bulunduğu kabul edilmelidir. Dolayısıyla davalı banka tarafından hesap sahibini zarara uğratmama konusunda azami özeni göstermesi zorunludur. Bankanın aksi eyleminin zarara neden olması halinde sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durum, güven kuruluşu olan bankaların hafif kusurundan dahi sorumlu oldukları ilkesinin neticesi olarak ortaya çıkmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 812.maddesinde; " Sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğerki, senette düzenleyen olarak gösterilen kişiye, kendisine verilen çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun yüklenmesi mümkün olsun." hükmü düzenlenmiştir. TTK'nın 812.

Maddesindeki düzenlemeye göre , muhatap bankanın sahte veya tahrif edilmiş çeki ödemekten kaçınması ve ibraz edilen çeklerdeki imzanın keşideciye ait olmadığını tespit ettiğinde, sorumluluk bedelini ödememe hak ve yükümlülüğünün bulunduğu anlaşılmaktadır.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu kusur aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte çek nedeniyle ödeme yapması durumunda muhatap banka kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamayacaktır.

Bu itibarla, keşidecinin dava konusu çekler nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde imzaya itiraz etmemesi, çeklerdeki imzanın sahte olma ihtimalini ortadan kaldırmayacağı için muhatap bankanın sahte imza nedeniyle ödeme yapmaması da Kanun’un bankaya yüklediği bir yükümlülüktür. (Yargıtay 11. H.D.'nin 2016/8943 - 2018/1854Sayılı kararı).

Dosya kapsamındaki çek sureti, banka kayıtları, ticaret sicil kayıtları, taraf delilleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu ... nolu çekin keşide tarihinin ... olduğu, dava konusu çek üzerinde yer alan keşideci imzasının keşide tarihi itibariyle ...'a ait olduğu, dava dışı ... ...'ın şirket yetkisini ... tarihinde ... ...'a devrettiği, ... ... tarafından yapılan devrin davalı bankaya bildirilmediği, çekin devralıp devralmadığına ilişkin belge bulunmadığı, onay verildiğine ilişkin bilgi de bulunmadığı,

basiretli tacir gibi davranmak zorunda olan bankanın ibraz edilen çekteki imzanın keşideciye ait olmadığını tespit ettiğinde, sorumluluk bedelini ödememe hak ve yükümlülüğünün bulunduğu, bu durumda davacının alacak isteminin hukuki dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine, davalının yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır