Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/795 K.2024/1257

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili davacı şirket ile davalı şirket arasında uzun yıllar süren bir ticari ilişki bulunmakta olduğunu, bu ticari ilişkiye istinaden müvekkili davacı tarafından davalı şirkete çeşitli tarihlerde Türk Lirası, Euro ve USD döviz cinsinden ödemeler yapıldığını, davalının talebi doğrultusunda müvekkili davacı tarafından davalı tarafa avans olarak döviz cinsinden ödemeler yapıldığını, yapılan bu ödemelerin, davacının bilgisi ve onayı olmaksızın davalı tarafından müvekkili davacının carisine Türk Lirası cinsinden avans olarak işlendiğini, ticari ilişkinin devamında müvekkili davacının,

davalı taraftan cari hesap dökümünü istemiş ve döviz cinsinden yapılan avans ödemelerinin, ödeme gününde Türk Lirasına çevrildiğini fark edip, bu durumu kabul etmediklerini beyan ettiğini, devamında da hem bu işlemden hem cari hesaptan hem de kur farkından doğan alacağın kendilerine iadesi için talepte bulunmasına, kur farkına ilişkin fatura düzenlemesine rağmen bu zamana kadar davalı tarafından ödeme yapılmadığını, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla alacağın şimdilik 30.000,00-TL'sinin en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesine,

davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın, taraflar arasında kur farkı ödeme yükümlülüğü doğuran bir sözleşme koşulu bulunmamasına ve davacı taraf adına kur farkı alacağı oluşmasına sebebiyet verecek bir durum söz konusu olmamasına rağmen 03.08.2021 tarihli, ..... no.lu ve 503.679,22.-TL tutarlı ve "Kur Farkı Gelirleri" açıklamalı mesnetsiz ve hukuka aykırı faturayı tanzim ettiğini, söz konusu davacı faturasına karşı Kadıköy .....Noterliği'nin 05.08.2021 tarihli ..... yev.

No.lu ihtarname ile itiraz edilmiş olduğunu ve itirazın 09.08.2021 tarihinde davacı şirkete noter kanalı ile tebliğ edildiğini, davacı şirketin müvekkili şirket nezdinde kur farkı ve/veya benzeri bir talepte bulunmasının yasal ve akdi bir dayanağı bulunmadığını öncelikle saptamak gerekeceğini, davacı şirket ile süregelen ticari ilişkinin açık hesap ilişkisi çerçevesinde yürütülmüş olduğunu,

bir kısım döviz faturalarını ve ödemelerini de muhasebeleştirecek şekilde açık hesap kaydı tutulmuş ise de işbu dilekçenin 1 numaralı paragrafında belirtilen çerçevede taraflar arasında hesap mutabakatı sağlanmış olduğunu ve tutulan açık hesap kaydı sıfırlandığını, davacı şirket yetkilileri yazılı mutabakatı müvekkili şirkete ileteceğini bildirmiş olduğunu ve fakat sonrasında iletmemiş olduğunu, akabinde huzurdaki davayı ikame tenezzülü sergilemiş iseler de, yapılan mutabakat uyarınca hesabın sıfırlanmış olduğu tarafların ticari defterlerinde görünmekte olduğundan yapılan mutabakatın inceleme ile izlenebilir durumda olduğunu,

bu nedenlerle davacının davasının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz duruşma ara kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı ile davalı arasında döviz cinsinden kaynaklı ticari ilişki olup olmadığı, davacının kur farkından kaynaklı alacağının olup olmadığı,

döviz cinsinden ticari ilişkinin tespiti halinde tarafların döviz alacak ve borcunun hangi tarihlerde ticari defterlerine kaydettikleri ve ödemeyi hangi tarihler baz alınarak yaptıkları, neticede davalının kur farkından kaynaklı davacıya borcunun bulunup bulunmadığı hususunun ticari defterler mukayeseli olarak incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla bilirkişi ...... 'ün 25/05/2023 tarihli raporunda özetle.

Davacının 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde

ve usulüne uygun tasdik ettirildiği,

davalının 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde

ve usulüne uygun tasdik ettirildiği,

davacı şirketin kendi ticari defterler incelenmesi neticesinde, davacının davalı

şirketten dava tarihi olan 05.09.2022 tarihi itibariyle 473.997,99 TL asıl alacak olduğu,

davalı şirketin kendi ticari defterler incelenmesi neticesinde, davacının davalı şirketten

dava tarihi olan 05.09.2022 tarihi itibariyle 103.975,18 TL asıl borçlu olduğu,

yapılan açıklamalar neticesinde iki seçenekli olarak borç/alacak tespiti yapılarak

mahkemenin takdirine sunulduğunu, davalı tarafın ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiği davacının davalı şirketten

dava tarihi olan 05.09.2022 tarihi itibariyle 103.975,18 TL alacaklı olduğu,

taraflar arasında ki cari bakiye farklılıkları raporun ilgili bölümlerinde detaylı

olarak izah edilmiş olup 577.973,17 TL olduğu, davacı ticari defterinde tespit edilen 579.279,22 TL kur farkından kaynaklı cari bakiye

farkı davalı yanın aleyhinde olduğu, davacı tarafın davalı adına düzenlenen davalı ticari defter

kayıtlarında yer almayan kur farkı faturası olan 503.679,22 TL ve 75.600 TL Toplam tutarlı 2

adet faturanın mahkemenizce kabul edilmesi durumunda ,dava tarihi itibariyle davalı ticari

defterlerinde tespit edilen cari bakiyeye eklenmesi suretiyle tespit edilen 475.304,04 TL tutar

kadar davalı tarafın davacı tarafa borcu olduğu,

davacı ticari defterinde tespit edilen 579.279,22 TL kur farkından kaynaklı cari bakiye

farkı davalı yanın aleyhinde olduğu, davacı tarafın davalı adına düzenlenen davalı ticari defter

kayıtlarında yer almayan kur farkı faturası olan 503.679,22 TL ve 75.600 TL Toplam tutarlı 2

adet faturanın mahkemenizce kabul edilmemesi durumunda ,dava tarihi itibariyle davalı ticari

defterlerinde tespit edilen cari bakiyenin 103.975,18 TL tutar kadar davalı tarafın davacı tarafa

alacağı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememiz duruşma ara kararı ile.

Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı ile davalı arasında döviz cinsinden kaynaklı ticari ilişki olup olmadığı, davacının kur farkından kaynaklı alacağının olup olmadığı, döviz cinsinden ticari ilişkinin tespiti halinde tarafların döviz alacak ve borcunun hangi tarihlerde ticari defterlerine kaydettikleri ve ödemeyi hangi tarihler baz alınarak yaptıkları, neticede davalının kur farkından kaynaklı davacıya borcunun bulunup bulunmadığı,

aynı zamanda daha önce rapor sunan bilirkişinin raporu da irdelenerek bu konuda taraf itirazlarının değerlendirilerek ticari defterler mukayeseli olarak incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi ....... 'in 15/01/2024 tarihli raporunda özetle. Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesine dayanmayan açık hesap şeklinde

yürütülen bir ticari ilişkinin mevcut olduğu,

usul yönünden incelenen davacı ..... Tekstil 2020-2021-2022 dönemi defter-i kebir ve

yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları usulüne uygun ve zamanında

alınmış, fiziki tutulan envanter defteri açılış noter onayı usulüne uygun ve zamanında

yaptırıldığını, usul yönünden incelenen SMM Tekstil 2020-2021-2022 dönemi defter-i

kebir ve yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları usulüne uygun ve

zamanında alınmış, fiziki tutulan envanter defteri açılış noter onayı usulüne uygun ve

zamanında yaptırıldığını, davacı yasal defterlerine göre, davalının; dava tarihinde (05.09.2022) 473.997,99.TL

tutarında borçlu olduğu, davalı yasal defterlerine göre ise, davacının, dava tarihinde

(05.09.2022) 103.975,18.TL tutarında borçlu olduğu. Her iki taraf yasal defterleri

mukayese edildiğinde, mutabakatsızlığın, davacı tarafından, davalıya düzenlenmiş

03.08.2021 tarih, ...... no.lu ve 503.679,22.-TL tutarlı "Kur Farkı"

faturası ile yine davacı tarafından davalıya düzenlenmiş 05.05.2021 tarih

..... no.lu 75.600,00.TL tutarındaki iade faturasından kaynaklandığı,

mutabakatsızlığa konu 03.08.2021 tarih, ..... no.lu ve 503.679,22.-TL

tutarlı ve "Kur Farkı Gelirleri" açıklamalı faturanın, davacı tarafından ne şekilde

hesaplandığı hususunun izaha muhtaç olduğu, keza davacının, 25.05.2023 tarihli

bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bu hususun etraflıca izah edilmemiş olduğu,

mutabakatsızlığa konu 05.05.2021 tarih ...... no.lu 75.600,00.TL

tutarındaki iade faturasının, davalının, davacıya düzenlediği ........ no.lu

faturasına istinaden düzenlenmiş olduğu, davacı tarafından düzenlenen fatura, her ne

kadar davalı yasal defterlerine kaydedilmemişse de söz konusu faturanın e-fatura olarak

düzenlendiği, davalının yasal süre içerisinde herhangi bir itirazının olmadığı,

netice olarak; davacı tarafından, davalıya düzenlenmiş 03.08.2021 tarih,

...... no.lu ve 503.679,22.-TL tutarlı "Kur Farkı" faturasındaki

hesaplamanın davacı tarafından etraflıca izah edilmesi sonrasında davaya konu ihtilafın

tespit ve değerlendirmesinin yapılabileceğine ilişkin sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında döviz cinsinden ve kur farkından kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporunda; davacının 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği, davalının 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği,

davacı yasal defterlerine göre, davalının; dava tarihinde (05.09.2022) 473.997,99.TL tutarında borçlu olduğu.

Davalı yasal defterlerine göre ise, davacının, dava tarihinde 103.975,18.TL tutarında borçlu olduğu, her iki taraf yasal defterleri mukayese edildiğinde, mutabakatsızlığın, davacı tarafından, davalıya düzenlenmiş 03.08.2021 tarih, ..... no.lu ve 503.679,22.-TL tutarlı "Kur Farkı" faturası ile yine davacı tarafından davalıya düzenlenmiş 05.05.2021 tarih ...... no.lu 75.600,00.TL tutarındaki iade faturasından kaynaklandığı, mutabakatsızlığa konu 03.08.2021 tarih, ..... no.lu ve 503.679,22.-TL tutarlı ve "Kur Farkı Gelirleri" açıklamalı faturanın izaha muhtaç olduğu,

mutabakatsızlığa konu 05.05.2021 tarih ....... no.lu 75.600,00.TL tutarındaki iade faturasının, davalının, davacıya düzenlediği ...... no.lu faturasına istinaden düzenlenmiş olduğu, davacı tarafından düzenlenen fatura, her ne kadar davalı yasal defterlerine kaydedilmemişse de söz konusu faturanın e-fatura olarak düzenlendiği, davalının yasal süre içerisinde herhangi bir itirazının olmadığı kanaatinin bildirildiği, dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı anlaşılmakla, davacı vekiline yemin teklifi hakkı hatırlatıldığında, beyanda bulunmak için süre talep edildiği,

davacı tarafa yemin delili hakkının kullanılıp kullanılmayacağı hususuna ilişkin beyanda bulunmak üzere yemin teklifi edilmesi halinde yemin metnini sunmak üzere süre verildiği, aksi halde dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtar edildiği, verilen süre içerisinde beyanda bulunulmadığı, yemin metni ibraz edilmediği, davacı tarafın bu hakkını kullanmadığı, yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, bu hali ile davacının iddiasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine varılarak; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... Hakim ...... · ¸e-imza