Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/848 K.2023/248

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, Güneşli VD. .... numarasına kayıtlı mükellefi olduğunu, "... mh. .... sok., .... Ada, No:...Bağcılar/İSTANBUL" adresinde ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, müvekkilinin ticari ilişkilerine istinaden, .... İth. İhr. Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne mal satışı yaptığını, ilgili şirket tarafından işbu satıştan doğan borca mahsuben ....

Sanayi Şubesi, 30.04.2022 vade, 79.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek ile 30.04.2022 vade, 75.000 TL bedelli, .... seri numaralı çekin keşide edildiğini, müvekkiline gönderilen çeklerin, müvekkili tarafından tüm aramalara rağmen bulunamadığını, 15.09.2021 tarihinde, ..... şirketi tarafından müvekkilinin arandığını, çeklerin üzerinde müvekkiline ait ciro bulunduğu ifade edilerek,

çekin teyidi istendiğini, müvekkili ..... görevlisine, çek üzerinde cirolarının bulunmadığını, çekin görselini paylaşmalarını talep ettiklerini, ..... tarafından müvekkiline gönderilen çek suretinde, çekler üzerinde müvekkilinin sahte kaşe ve imzasının kullanılarak, çekin 30.04.2022 olan vade tarihinin 30.09.2021 tarihi olarak değiştirildiğini ve bu surette tahsil edilmeye çalıştığının anlaşıldığını, bu hususta müvekkili tarafından Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığına ....Soruşturma dosyası ile resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçları yönüyle suç duyurusunda bulunulduğunu ve ayrıca Bakırköy ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile çek zayi sebebiyle iptal davası ikame edildiğini ve çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, gerekli gazete ilanlarının yapıldığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile derdest bulunan çek zayi sebebiyle iptal dava dosyasına .... Bankası 24.06.2022 tarih, ... sayılı yazısı ile, 30.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin ....

A.Ş tarafından ibraz edildiğinin ifade edildiğini, bu doğrultuda mahkeme tarafından, 14.09.2022 tarihli celse ara kararı gereğince tarafına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, bu sebeple, 0.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, .... seri numaralı çekin iadesi ile istirdatına karar verilmesi talebiyle işbu davayı açmak zaruriyeti doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile 30.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin iadesi ile istirdatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu çeki ..... A.Ş.'ne iade etmiş olduğundan çekin müvekkili şirketin elinde olmadığını, dava konusu çekin müvekkili şirketin elinde olmadığından çekin müvekkili şirketten istirdadı mümkün olmadığını, müvekkili şirket hakkında davanın konusuz kaldığını, müvekkili şirketin davalı sıfatının olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiği, müvekkili şirketin, dava konusu 30.04.2022 tarihli çek bedelini ....

A.ş.'den tahsil ederek, dava konusu çeki (cirosunu iptal ederek) ..... A.ş.'nin yetkilendirdiği ....'a 10.04.2022 tarihinde iade ettiğini, müvekkili şirket hakkında dava açılmasında hukuki yarar şartının ortadan kalkdığını, müvekkili şirket bakımından dava konusuz kaldığını, müvekkili şirketin davalı sıfatı olmadığını, bu nedenle müvekkili şirket hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Manavgat C. Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyasının uyaptan dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasının uyaptan dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı çekte alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu husus çekin istirdadı için yeterli değildir. Zira devam eden soruşturmada davalı hakkında soruşturma kaydı bulunmadığı anlaşılmakla soruşturma sonucu bekletici mesele yapılamamıştır.

Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafça ispata yarar bu konuda delil sunulamadığı gibi, dava konusu çekin dava dışı ..... A.ş.' Nin elinde bulunduğu, dava tarihinden önce dava konusu çekin dava dışı şirkete teslim edilmiş olduğu sunulan beyanlardan anlaşılmakla, çek istirdatının şartları oluşmadığı kanaatine varılarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip .... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza