Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/693 K.2025/817

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının davalı ... Anonim Şirketi'nden Bornova Noterliği'nin 27/04/2018 tarih ve .... yevmiye nolu "Araç Satış Sözleşmesi" ile ... plaka sayılı ... marka, .... tip, 2009 model dizel, ... Şasi nolu, ... motor nolu aracı satın aldığını, bu satış dolayısıyla davacının davalı şirket aracılığı ile kredi kullandığını ve hala kredi taksitlerini ödediğini, davalı ...

Anonim Şirketi'nin .... firmasının Türkiye yetkili bayisi olduğunu, davacının bu güvenceye dayanarak davalıdan araç satın aldığını, davacının satın aldığı araçla şehirler arası yolcu taşımacılığı yaptığını, 14/09/2018 tarihinde seyir halinde iken yani satıştan 5 ay sonra davacının davalıdan satın almış olduğu ... plakalı aracın Çorum ilinde arıza yaptığını, davacının aracının arıza yaptığını Alaçam Noterliği'nin 19/09/2019 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya ihbar ettiğini ve davalıdan aracın iadesi ya da uğranılan zararın giderilmesini talep ettiğini, davalının da Beyoğlu .....

Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile kendisinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyan ettiğini, bunun üzerine davacı tarafından aracın tamir ettirildiğini ve tamir masraflarının davacı tarafından ödendiğini, davalı yanın güvenilir bir tacir gibi davranmadığını, ... plaka sayılı aracın ard arda iki defa aynı nedenle arıza yaptığını, tamir masrafı KDV dahil 59.875,81-TL ve 6.737,00-TL olmak üzere toplam 66.612,81-TL olduğunu, ... plaka sayılı aracın 14/09/2018 tarihinden 01/10/2018 tarihine kadar çalışmadığını, tekrar aynı nedenle arızalandığında da 04/10/2018 tarihinden 18/10/2018 tarihine kadar çalışmadığını,

neticede toplam 85.000,00-TL'nin arıza tarihinden itibaren davalıdan alınarak fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak üzere ticari temerrüt faiziyle birlikte taraflarına ödenmesine ve ya aracın bu gün ki mevcut haliyle iadesine ve ödenen satın alma miktarının satış tarihinden itibari ticari temerrüt faiziyle taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davalı firmanın Avcılar/İSTANBUL adresinde bulunduğunu, bu nedenle görevli ve yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, zamanışımı itirazında bulunduklarını, zamanında ayıp ihbarında bulunulmadığından hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın .... Anonim Şirketi'ne ihbar edilmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Feri Müdahil ... Anonim Şirketi sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; feri müdahil talebinde bulunduklarını, terditli taleplerin davacıya açıklattırılması gerektiğini, TBK'da tahdidi sayılan haklardan ayrı bir talebin ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının aracını alırken kontrollerini yetkili serviste yaptırmaktan imtina ettiğini ancak gizli olup olduğunu belirttiği arızasını yetkili olmayan bir serviste yaptırdığını, bu noktada davacının iyi niyetinden bahsetmenin imkansız olduğunu, davacının aracın çalışmama günlerinin bedelini 18.387,19-TL olarak hesapladığını ve dava dilekçesinde bu bedeli de talep ettiğini, bu bedelleri kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMADA ÖZETLE

Dava, araç satım sözleşmesinden kaynaklanan gizli ayıp iddiasına dayalı bedel iadesi veya zarar tazmini isteğine ilişkindir.

Dava dosyası mahkememize yetkisizlikle gelmiş olup, daha evvel dosya içerisinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ara karar kurulmasına rağmen davacı tarafından aracın satılmış olması nedeniyle incelemeye hazır edilmediği anlaşılmıştır.

Bu aşamada ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü ayıptan kaynaklı alacakı olduğunu iddia eden davacı üzerindedir. Yapılan inceleme neticesinde davacının uyuşmazlık konusu aracı sattığı, daha evvel keşif ara kararına rağmen incelemede hazır edemediği dikkate alınarak mahkememizce tekrar bilirkişi incelemesine dair ara karar kurulmamıştır. Taraflar tacir olup basiretli hareket etmekle mükelleftirler. Davacının açacağı davada dayanacağı en kuvvetli delil uyuşmazlık konusu araç olup, aracın satımı halinde bu delil üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması güçleşecektir. Nitekim daha evvel ki arar karara rağmen inceleme yapılamadığı anlaşılmış, dosya kapsamı davacının ayıp iddiasını ispatlar nitelikte delil barındırmadığından gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMADA ÖZETLE

Mahkememizin ... Esas 18/10/2021 tarih ve .... Sayılı kararı, davacı vekili tarafından İSTİNAF edilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas 16/07/2024 tarih ve ... Sayılı kararı ile: "...Davacının istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler ile kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına," karar verilmiştir. Mahkememizce kaldırma kararından sonra yapılan yargılama aşamasında; taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Mahkememiz dosyası.

Davacının iddiası, davalının savunması, hasar, tramer, trafik kayıtları, servis kayıtları ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalıdan satın almış olduğu ... plaka sayılı, ... motor numaralı aracın motorunun ayıp olup olmadığı, ayıbın tespiti halinde açık ya da gizli ayıp olup olmadığı, ayıp türüne bağlı olarak ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, yine ayıbın tespiti halinde; ayıbın maldan beklenen faydayı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, ayıba denk gelen miktarın ne kadar olduğu,

aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki rayiç değeri ile davacıya satış bedeli, ayrıca yargılama aşamasında aracın satıldığı anlaşıldığından söz konusu satış bedeli ve rayiç değeri dikkate alınarak davacının zararının bulunup bulunmadığı, dava konusu motor bloğu numarasının ... olup olmadığı, aracın davacı tarafça satıldıktan sonraki yeni plakası olan ... plakalı aracın ruhsatında yazan numaranın ... olup olmadığı konusunda patlayan motor blok ve değişen parçalar üzerinde ve dayanılan deliller ve servis kayıtları üzerinde ...

Mah., .... Sitesi, 3.Blok, No:64, Alaçam / SAMSUN .... adresinde bilirkişi incelemesi yapılarak rapor düzenlenmek üzere otomotiv alanında uzman makine mühendisine tevdi edilmiş;

02/05/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''İlgili araç motoru bakım,kullanım ve çalışma şartlarına göre , öncesinde revizyon olması gerekirdi.Motor ekonomik ömrünü tamamlamış olup ayıplı/gizli ayıplı değildir.Aracı alan ve satan kişilerin de fiyat belirlemede bu durumu dikkate almaları gerekirdi.Araç 2018 yılında normal rayiç değerinin çok az üzerinde bir değer görmüştür.Araç motorunun durumu ile alakalı satış sözleşmesinde yahut başkaca bir yerde belirtilen bir durum söz konusu değildir.Yapılan satış güven esaslı bir satış olup ,yapılan incelemede her ne kadar değişen parçaların eskisi görülmese de sadece motor bloğu üzerinden

tespit yapılsa da araç da meydana gelen motor arızası aracın kullanılma şekli ve araç cinsine göre km 'ye bağlı olarak motor iç bileşenlerinin aşınma ve normal ömrünü tüketmeye bağlı şekilde meydana gelen bir arıza olduğu söylemek doğru olacağı" görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili bilirkişi raporuna beyan dilekçesi, ihbar olunan ... vekili bilirkişi raporuna beyan dilekçesi, davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın taraflar arasında akdedilen ikinci el araç satış sözleşmesi kapsamında davalı tarafından davacıya satılıp teslim edilen dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu iddiası ile ayıbın giderilmesine ilişkin onarım bedelinin ve aracın serviste kaldığı sürede çalışamaması sebebiyle uğranılan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında dava konusu ikinci el aracın davalı tarafından davacıya Bornova ....Noterliği'nin 27/04/2018 tarihli, ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile 303.000,00-TL bedelle satıldığı ve devredildiği,

davacı tarafın aracın şehirler arası yolcu taşımacılığında kullanıldığını, aracın satın alındığı tarihten yaklaşık beş ay sonra 14/09/2018 tarihinde motor kısmında arıza yaptığını, aracın tamir için serviste bırakıldığını ve 01/10/2018 tarihine kadar serviste kaldığını, aracın onarımından sonra 04/10/2018 tarihinde ikinci kez arıza yaptığını ve 18/10/2018 tarihine kadar aracın çalışmadığını,

davalının araca ilişkin sözlü olarak motorun yenilendiğini beyan ettiğini ve motor garantisi verdiğini ileri sürerek araçtaki gizli ayıp sebebiyle davacının uğramış olduğu onarım bedelinin ve aracın serviste kaldığı sürede çalışamaması sebebiyle uğranılan zararın davalıdan tahsilini istemli iş bu davayı ikame ettiği, dava konusu aracın iş bu dava açılmadan önce 19/11/2018 tarihinde Alaçam Noterliği'nin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile dava dışı ....'e 305.000,00-TL satış bedeli ile devredildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafın zamanaşımı itirazı yönünden; taraflar arasındaki araç satış sözleşmesi tarihinin 27/04/2018 olduğu, davacı tarafça aracın ilk arızalanma tarihinin 14/09/2018 olduğunun belirtildiği, 19/09/2018 tarihli ihtarname ile araçtaki ayıbı davalı satıcıya bildirdiği, eldeki davanın 12/12/2018 tarihinde açıldığı anlaşılmakla; zamanaşımı ve ihbar süresi itirazının reddine karar verilmiştir.

Dava konusu aracın davacı tarafından dava dışı kişiye devredildiği, ancak davacının arızaya sebebiyet verdiğini iddia ettiği değişen motor bloğunun kendilerinde olduğunu beyan ettiği, Mahkememizce dava konusu aracın patlayan motor blok ve değişen paçalarının halen saklanıp saklanmadığı hususunda, saklanması halinde bulunduğu yerin açık adresini bildirmek üzere 1 haftalık kesin süre verilerek, aksi halde dosyanın mevcut delil ve belge durumuna göre değerlendirileceği hususunun ihtar edildiği,

davacı vekilince davacı adına kayıtlı iken ... (davacı tarafça satışı sonrası yeni plakası ...) plakalı aracın patlayan eski motor blok numarasının ... olduğu, motor bloğunun bulunduğu adresin bildirildiği, Mahkememizce davacının iddiası, davalının savunması, hasar, tramer, trafik kayıtları, servis kayıtları ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalıdan satın almış olduğu ... plaka sayılı, ... motor numaralı aracın motorunun ayıp olup olmadığı, ayıbın tespiti halinde açık ya da gizli ayıp olup olmadığı, ayıp türüne bağlı olarak ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, yine ayıbın tespiti halinde;

ayıbın maldan beklenen faydayı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, ayıba denk gelen miktarın ne kadar olduğu, aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki rayiç değeri ile davacıya satış bedeli, ayrıca yargılama aşamasında aracın satıldığı anlaşıldığından söz konusu satış bedeli ve rayiç değeri dikkate alınarak davacının zararının bulunup bulunmadığı, dava konusu motor bloğu numarasının ... olup olmadığı,

aracın davacı tarafça satıldıktan sonraki yeni plakası olan ... plakalı aracın ruhsatında yazan numaranın ... olup olmadığı konusunda patlayan motor blok ve değişen parçalar üzerinde ve dayanılan deliller ve servis kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması hususunda yazılan talimat sonucu alınan denetime açık ve hüküm vermeye elverişli olarak kabul edilen 02/05/2025 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu aracın motoru bakım, kullanım ve çalışma şartlarına göre, öncesinde revizyon olmasının gerektiği, motorun ekonomik ömrünü tamamladığı, ayıplı/gizli ayıplı olmadığı,

aracın 2018 yılında normal rayiç değerinin çok az üzerinde bir değer gördüğü, araçta meydana gelen motor arızasının aracın kullanılma şekli ve araç cinsine göre km'ye bağlı olarak motor iç bileşenlerinin aşınma ve normal ömrünü tüketmeye bağlı şekilde meydana gelen bir arıza olduğu tespit edildiğine göre davacının söz konusu arıza/ayıp nedeniyle davalıdan onarım bedeli talep etmesinin mümkün olmadığı, davacının aracı davalıdan 303.000,00-TL bedelle ikinci el olarak satın alıp, 305.000,00-TL bedelle sattığı, aracı mevcut hali ile inceleyip teslim aldığı, bununla birlikte davalının ayrıca garanti taahhüdünde bulunmadığı,

satım anında davacı, aracı muayene ve varsa mevcut ayıplarını tespit ile yükümlü olduğu, davacının ise 19/09/2018 tarihli ihtarname ile davaya konu talebini öne sürdüğü, aracın motorunda iddia edilen ayıbın davalı tarafından gizlendiği konusunda dosyada delil bulunmadığı, dosya kapsamı itibariyle satıcının TBK'nun 225. maddesinde düzenlenen ağır kusurundan da bahsedilemeyeceğinden davanın reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸¸ Hakim ... · ¸¸