Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1240 K.2026/43

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin merkezinin ... Mah. .... Blok Sk.

No:14 Başakşehir / İstanbul adresinde yer aldığını, işletmeye ait tüm evrak ve ticari defterlerin burada muhafaza edildiğini, davacı şirket merkezinin bulunduğu Başakşehir ilçesi olmak üzere civar ilçelerde 05/06.09.2023 tarihlerinde ciddi şekilde mal ve can kaydına neden olan sel felaketinden davacı şirketin merkezinin zarar gördüğünü, meydana gelen sel felaketi nedeniyle işletmede bulunan mallar yönünden ciddi maddi hasar meydana geldiğini, içerisindeki çoğu malzemenin ıslanarak kullanılamaz hale geldiğini, malların ve evrakların zayi olduğunu, anılan nedenle davacı şirkete ait birtakım resmi evrakların ve ticari defterlerin zayi olduğunu,

davacının ticari işletmesinde bulunan birtakım resmi evraklar ve ticari defterlerin bu sel felaketi sebebiyle zayi olduğundan, Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili evrak ve defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini, ilgili evrakların listesinin 2018-2022 Arası Alım Satım Faturaları, Saklanması Zorunlu Muhasebe Evrakları, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Yevmiye Defteri, Çek Koçanları, Tahsilat Makbuzları, 2 Adet Araba Ruhsatı şekilde olduğunu,

belirtilen zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce Yapılan İşlemler ve Toplanan Deliller:

1-6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.” düzenlemesi de nazara alınarak işbu yargılama duruşmasız olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.

2-Bilirkişi tarafından mahkememize 19/11/2024 tarihinde sunulan raporda özetle: ''Davacı tarafın zayi belgesi verilmesi hususundaki talepleri dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler incelenerek ve takdir sayın mahkemeye bırakılarak 3 tablo haline getirildiği, davacı tarafın talebi ile ilgili saklaması zorunlu muhasebe evrakları, çek koçanları, tahsilat makbuzları, 2 adet araba ruhsatı belgeleri yönünden dosya muhteviyatına somut herhangi bir belge veya liste sunulmadığı, nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmiştir. Bilirkişi raporu bozma ilamı öncesinde davacıya tebliğ edilmiştir.

3-Mahkememizce daha önce verilen kararın istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin .... E., ... K. Sayılı karar ile Mahkememiz kararı kaldırılmış, Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda karar verilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:

Davacı tarafından zayi belgesi verilmesi talebi ile açılan dava Mahkememizce daha önce reddedilmiş olup, kararın istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Sayılı kararında aşağıdaki gerekçeler ile Mahkememiz kararını kaldırmıştır.

"Somut olayda talep eden tarafından 05-06.09.2023 tarihlerinde yaşanan sel nedeniyle şirket merkezinin zarar gördüğü iddiasıyla 2018-2022 arası alım satım faturaları , envanter defteri, defteri kebir , yevmiye defteri, saklanması zorunlu muhasebe evrakları, çek koçanları, tahsilat makbuzları, 2 adet araba ruhsatı hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

Dosyaya sunulu fotoğraflara göre talep eden şirket merkezinde sel olayının meydana geldiği açık olup, şirket merkezinin bodrum katında şirkete ait ticari belge ve defterlerin muhafaza edilmesi başlı başına talep edenin basiretli bir tacir gibi davranmadığı ve defterin muhafazasında gerekli özeni göstermediğini kabule yeterli değildir.

Bu durumda işin esasına girilerek zayi olan belge ve defterler tespit edilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken mahkemece zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır."

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Sayılı kararı ile davacının zayi belgesi verilmesine yönelik talebinin sel yaşanması nedeniyle kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamı öncesinde bilirkişi raporu alınmış olup, davacı vekiline tebliğ edilmiş, davacı tarafından sonrasında başkaca bir delil sunulmamıştır. Bu sebeple Mahkememizce bilirkişi raporu hükme esas alınmış olup, 19.11.2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Buna göre; Davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu Mahkememizce alınan 19.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen; 1 numaralı tabloda yazılı davacı şirketin 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 yıllarına ait yevmiye defterleri, envanter defterleri ve kebir defterlerinin davacının iş yerinde 05.09.2023-06.09.2023 tarihlerinde meydana gelen sel nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu Mahkememizce alınan 19.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen; 2 numaralı tabloda detayları ve bilgileri yazılı alış - satış faturalarının tamamı yönünden davacının iş yerinde 05.09.2023-06.09.2023 tarihlerinde meydana gelen sel nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Hükmün infaz kabiliyeti ve kolaylığı ile belge sayısının çokluğu gözetilerek 19/11/2024 havale tarihli bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporundaki tabloların (1-2 ve 3 numaralı) hükmün eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafından 19/11/2024 havale tarihli bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporundaki 3 nolu tabloda belirtilen belge ve evraklar ile çekler yönünden de zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de buna ilişkin herhangi bir delilin davacı tarafından sunulmadığı, talep edilen çek bilgilerinin belli veya belirlenebilir olmadığı, davacı tarafından talepte bulunulan araç ruhsatları gibi sair belgeler yönünden ise Mahkememizin zayi belgesi vermeye görevli ve yetkili olmadığı bunların ticari belge olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davacının diğer belgelere yönelik taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE:

-Buna göre; Davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu Mahkememizce alınan 19.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda;

a)1 numaralı tabloda yazılı davacı şirketin 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 yıllarına ait yevmiye defterleri, envanter defterleri ve kebir defterleri

b)2 numaralı tabloda detayları ve bilgileri yazılı alış - satış faturalarının tamamı yönünden davacının iş yerinde 05.09.2023-06.09.2023 tarihlerinde meydana gelen sel nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

2-19/11/2024 havale tarihli bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporundaki tabloların (1 ve 2 numaralı) hükmün eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına,

3-Davacının fazlaya ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin REDDİNE,

4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 462,15-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacı tarafa iadesine,

7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yokluğunda dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2026

Katip ...

E¸

Hakim ...

E¸