Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/184 K.2019/340

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin "..." adlı edebi eserleri meydana getiren eser sahibi olduğunu, davalı tarafın düzenleme işlemleri için teslim aldığı eserleri müvekkilinin izni ve muvafakati olmadan, herhangi bir sözleşme olmaksızın basıp çoğaltarak,

satışa arz ettiğini, eseri basıma hazırlık aşamasında profesyonel editör incelemesinden geçirmeden edebi eserin tüm anlam ve derinliğini yok edecek tarz ve surette yazım ve imla hataları ile dolu olarak basıma arz ettiğini ve müvekkilinin edebi itibarı ve kişilik haklarını zarara uğrattığını, FSEK 68 madde hükmü uyarınca sözleşme yapılmış olsa idi istenecek bedelin üç katı tutarında şimdilik 1.000,00 TL telif tazminatının, FSEK 70/3 maddesi gereğince alacağının kesin ve belirlenebilir olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın eserlerin yayın tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile,

FSEK 70/2 maddesi gereğince alacaklarının kesin ve belirlenebilir olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 1.000 TL, FSEK 70/1 maddesi gereğince manevi hakların ihlali nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminatın, BK ve MK gereğince kişilik haklarının ihlali ve edebi itibarın zedelenmesi nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, hükmün masrafı davalıdan alınarak tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanını talep ve dava etmiştir.

Bilirkişi raporundan sonra davacı vekili 13/05/2015 tarihinde harcını yatırarak, FSEK 68 maddesi uyarınca telif tazminatı alacağını 4.416,00 TL.'nin 3 katı olan 13.248,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, FSEK kapsamında mali ve manevi haklara tecavüz nedeniyle açılacak tazminat davalarında 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkili ile davacı arasında yazılı bir sözleşme bulunmasa da müvekkilli ile davacı arasındaki e-mail yazışmalarından da anlaşılacağı gibi dava konusu eserlerin davacının izni ve muvafakati çerçevesinde işlenip, basım, çoğaltım, yayım, dağıtım ve tanıtımın yapıldığını, bu işlemleri yaptığı gibi bu kitaplar sebebiyle değil kar etmek, maliyetlerini daha müvekkilinin karşıladığını, müvekkilinin bu hizmetleri nedeniyle davacıyla anlaştıkları bedelin tamamını alamadığını,

davacıdan halen 1715 Euro alacaklı olduğunu, ...... adlı roman için olumlu görüşler belirtildiği için manevi hakların ihlali yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, müvekkilinin anılan eserlerin ilk yayımı tarihinden sonra tekrar basılıp çoğaltılmadığı, müvekkilinin elinde kalan nüshaların davacının ağabeyine teslim edildiğini savunarak öncelikle davanın zamanaşımı sebebiyle, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 25/06/2015 tarih, ..... Esas ve ......

Karar sayılı kararı ile, "Her ne kadar taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmasa da davalının yayınlanan eserleri davacının rızasıyla basımını yaptığı, bir kısım eserlerin davacıya gönderilmek üzere iade edildiği, eserlerin yayını konusunda tarafların maillerinin olduğu anlaşılmış olup, aradan uzun süre geçmiş olup, umuma arz, çoğaltma ve yayın haklarının ihlaline dayalı dava açılması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup yerinde olmayan tüm talepler yönünden davacı tarafın davasının reddine" dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay .....

Hukuk Dairesi'nin 18/05/2017 tarih, ..... Esas ve....

Karar sayılı ilamı ile, "Dava, davacının mali haklarına sahip olduğu edebi eserlerin davalı tarafından izinsiz basım ve dağıtımın yapıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece, taraflar arasındaki e-mail yazışmaları esas alınarak TMK'nın 2'nci maddesi uyarınca herkesin haklarını kullanırken dürüst davranmak zorunda olduğu, davacının uzun bir süre geçtikten sonra umuma arz, çoğaltma ve yayma haklarının ihlaline dayalı dava açmasının hakkın kötüye kullanılması mahiyeti taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere FSEK'in 52'nci maddesi uyarınca eserden doğan mali hakların devri için mutlaka yazılı devir sözleşmesinin yapılması koşulu bulunmakta olup taraflar arasında böyle bir yazılı sözleşmenin varlığı iddia ve ispat edilemediğinden davalının, davacı eser sahibinin iznini almaksızın eser nüshalarının dağıtımını yapması yayma hakkının ihlali anlamına gelmektedir.

Mali hakların ihlali sebebiyle açılacak davalar FSEK'in 68'inci maddesi uyarınca farazi sözleşme ilişkisi kapsamında yaptırıma bağlanmış olduğundan ihlal tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabi oluşu da gözetildiğinde davacının açtığı işbu davada hakkını kötüye kullandığından bahsedilemeyecek olup mahkemece yazılı gerekçe ile maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış" gerekçesi ile bozulmuş, davalı vekilinin karar düzeltme talebinin, aynı Dairenin 17/04/2019 tarih, .....

Esas ve ..... Karar sayılı ilamı ile reddine karar verilerek, dosya Mahkememize iade olunmuş olmakla, Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Buna göre, dosya kapsamı, deliller, bilirkişi raporu ve uyulan bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde, FSEK'in 52. maddesi uyarınca eserden doğan mali hakların devri için mutlaka yazılı devir sözleşmesinin yapılması koşulu bulunmakta olup, taraflar arasında böyle bir yazılı sözleşmenin varlığı iddia ve ispat edilemediğinden, davalının, davacı eser sahibinin iznini almaksızın eser nüshalarının dağıtımını yapması yayma hakkının ihlali anlamına geldiğinden,

mali hakların ihlali sebebiyle açılacak davalar FSEK'in 68'inci maddesi uyarınca farazi sözleşme ilişkisi kapsamında yaptırıma bağlanmış olduğundan ihlal tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabi oluşu da gözetilerek, bilirkişi raporuna göre telif tazminatı bedelinin 4.416,00 TL olup, FSEK 68 maddesi uyarınca davacı vekili harcını yatırarak 3 katı olan 13.248,00 TL talep ettiğinden, davacının telif tazminatına dair davasının kabulü ile, Toplam 13.248,00 TL telif tazminatı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı yararına FSEK 68 maddesi uyarınca telif tazminatına hükmedilmiş olmakla, yerleşik Yargıtay içtihatları gereği hem FSEK 68, hem 70/2 veya 70/3 maddesi kapsamında tazminat talep edildiğinde, talep edilen toplam bedelin anılan seçenekler uyarınca istenebilecek en çok bedel ile sınırlı olacağından, FSEK 68 maddesi kapsamındaki telif tazminatı dışındaki talepler hesaplanamadığından, davacının sair maddi tazminat talepleri yönünden dava sübut bulmadığından davanın reddi gerekmiştir.

Davacının manevi tazminat taleplerine gelince, dava konusu eserler üzerinde davacının ismi yazılı olup, davaya konu davacıya ait adın belirtilmesi hakkı, umuma arz hakkı, eserde değişiklik yapılmasını men hakkı, esere uluşma hakkının zedeleyici bir delil veya duruma rastlanmadığından, davacının FSEK 70/1 maddesine dayalı manevi tazminat talebinin reddi gerekmiştir. Yine davacının TBK ve TMK hükümleri gereği manevi tazminat talebi yönünden ise, davacının kişilik haklarına saldırı teşkil eden herhangi bir saldırı söz konusu olmadığından, koşulları oluşmadığından, davacının bu yöndeki manevi tazminat talebinin de reddi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır