Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/667 K.2025/666

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının adresinde 25/12/2020 akşamında hırsızlık eylemi gerçekleşmiş olduğunu, yaşanan bu hırsızlık sonucunda davacının kasasında bulunan imzalı imzasız yaklaşık 50 adet müşteri çekinin, bir miktar parası ve ziynet eşyalarının çalınmış olduğunu, hırsızlık olayı ile ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ......

Soruştuma dosyasının açılmış, hırsızlık eylemi ile ilgili bazı şüphelilerin gözaltına alınmış ancak çeklerin ortaya çıkmamış olduğunu, savcılık soruşturmasının devam ettiğini, dava konusu çekin Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... Esas Sayılı dosyasından iptal davasına konu edilmiş olduğunu, dava konusu çekin davalı ...... tarafından İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .....

Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edilmiş olduğunu, çekte davacı ..... cirosunun olmamasının sebebinin, çeki cirodan evvel çaldırmış olmasından kaynaklı olduğunu, davacı ......'ın adresinden çalınan çeklerden birinin de yine Av. ..... tarafından İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .....

Esas sayılı dosyasından, bu kere .... adlı kişi kullanılarak icra takibine konu edilmiş olduğunu, yine çalınan çeklerden birinin dava dışı ..... tarafından yine Av. .... aracılığı ile İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edilmiş olduğunu, bu çekle ilgili de Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasından dava açılmış ve tedbir kararı alınmış olduğunu, davalı tarafından çekin İstanbul .....

İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edilmiş olduğunu, dolayısıyla davacıların haciz tehdidi altında olduğunu, İcra dosyasına keşideci ve lehtar tarafından ödeme yapılmak üzere olduğunu, bu ödeme davalı tarafından tahsil edildiğinde de davacının çek bedeline ulaşmasının mümkün olmadığını beyanla; öncelikle ".... Plastik Ve Kalıp San. Tic. Ltd. Şti. Olan ve davacı ......'a .... Kalıp Market Ve Teknik Hırd. Ltd.

Şti. tarafından teslim edilen .... bank A.Ş. ..... Şubesine ait ..... numaralı 30/06/2021 tarihli 50.000,00-TL bedelli çeki" yetkili hamil olan davacı rızası hilafına hırsızlık suçuna konu edilmesi sebebiyle icra takibine konu edildiği İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .....

Esas sayılı dosyasına ödenecek paraların İİK 72 ve ilgili maddeler uyarınca çekin yetkili hamilinin kim olduğu yönünden ihtilaf olduğundan kim tarafından ödenirse ödensin davalılara ödenmesinin tedbiren durdurulmasına, çekin yetkili hamilinin davacı olduğunun/talep hakkının davacıda olduğunun tespitine, çekin kambiyo vasfına sahip olmadığı da gözetilerek davalı kötü niyetli/ağır kusurlu olduğundan davacının yetkili son hamili olduğu takibe konu çekin davacı ..... lehine davalıdan istirdadını, ödenmişse parasının istirdadını, dava konusu hırsızlık sonucu çalınan çeki ve başkaca çekleri davalının ele geçirdiği sabit olduğundan,

ceza soruşturması ve çek iptali davası derdest olduğundan davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitini, davalı haksız ve kötü niyetli olduğundan davacı lehine alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ..... çekte cirosu olmadığını, dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı bir borcu bulunmadığını, icra takibinde borçlu da olmadığını, bu nedenle ..... açısından davanın reddi gerektiğini, davacılardan ..... Kalıp ve .....

Plastik şirketlerinin çekte cirosu var isede dava dilekçesinde bu davacılarla ilgili hiçbir iddia öne sürülmediğini, bu davacıların tek iddiası dava konusu çekin ...... elindeyken çalındığı yönünde olduğunu, çekteki imzalarına itiraz etmeyen ve ileri sürülebilecek şahsi defiisi dahi bulunmayan bu davacıların dava konusu çek nedeniyle borçtan sorumlu olduklarının açık olduğunu, müvekkilinin ağır kusurlu ya da kötü niyetli olmadığını açıklanan nedenlerle davanın reddini, davacıların %20 tazminata mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, rıza dışında elden çıktığı iddia edilen çekin istirdatı ve menfi tespit istemine ilişkindir.

-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; .... Bankası ..... Şubesi ..... numaralı çekin yetkili hamilinin davacı ..... olup olmadığı, diğer davacıların İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ...... E. Sayılı takip dosyasında alacaklı tarafa borçlu olup olmadığı, davacı .....'ın çeki elinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirip yitirmediği ve aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, davacı .....ın meşru hamil olup olmadığı, davacı şirketlerin çek nedeniyle borçlu olup olmadığı, çekin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır.

-TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

-Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.

-TTK'nun 792.maddesi uyarınca açılan istirdat davalarında davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

-Dava konusu senedin incelenmesinde; ..... Bankası ..... Şubesi ..... numaralı, 50.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı .... Plastik Ve Kalıp Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarının..... Kalıp Market Ve Teknik Hırdavat Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, davalı ..... tarafından senedin İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğu görülmektedir.

-Mahkememizce İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma sayılı dosyası işbu dosya yönünden bekletici mesele yapılmış, savcılık dosyasında .....'ın müşteki sıfatıyla çalındığını iddia ettiği çekler yönünden suç duyurusunda bulunduğu, ilgili senetler arasında işbu davaya konu olan senedin de yer aldığı, yapılan soruşturma neticesinde; "şikayet dilekçesinde bahsi geçen 5 adet çekten ..... bankası .....

Şubesine ait ..... numaralı 03/04/2021 tarihli 30.000,00-TL bedelli çekin de bu şekilde hırsızlık konusu soruşturmaya banka tarafından yazılan yazı üzerine gönderildiği ve başka bir soruşturmaya konu edildiğinin tespit edildiği , dolayısıyla bu çek aslının söz konusu dosyada bulunup o soruşturma üzerinden yürütüldüğü ve işbu dosyanın söz konusu çek noktasında mükerrer olduğunun anlaşıldığı , diğer çekler yönünden yapılan araştırmada ise hiçbir şekilde çek asıllarına ulaşılamadığı ,

çok sayıda çekin hırsızlandığı ve aradan geçen yaklaşık 5 yıllık sürede söz konusu çek asıllarına ulaşılamayıp işbu dosya içerisine alınamadığı hususu dikkate alındığında bu aşamada artık soruşturmanın sürüncemede kaldığının değerlendirildiği , zira evrak aslına ulaşılamayan dosyalarda sahtecilik suçunun oluşumunun kabulünün mümkün olmadığı , ayrıca çok sayıda çekin hırsızlandığı nazara alındığında söz konusu çeklerin başka soruşturma dosyalarına konu olma ihtimalinin de bulunduğu , müşteki adına UYAP tetkiki yapıldığında müşteki olarak çok sayıda benzer tarih ve suçlardan dosya bulunmasının da bu durumu doğruladığı,

evrak aslının işbu dosya konusu sahtecilik ve banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarında zaruri unsur olduğu, Yargıtay ......

CD. 15/10/2018 tarih ..... esas sayılı dosyasında belirttiği üzere anılan suç bağlamında olaya konu belge aslının, suçun oluşması için yasal ve zorunlu unsur olan iğfal kabiliyetinin tespit edilebilmesi için teminin gerektiğinin ifade edildiği, bu sebeple şüpheliler hakkında atılı suçtan dava açmaya yeterli delil, emarenin elde edilemediği, sahte çek asıllarınn ilerleyen süreçte ortaya çıkması durumunda ise tekrardan her zaman soruşturma yapılabileceği tüm soruşturma evrakından anlaşılmakla" gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği, takipsizlik kararına itirazın ise reddine karar verildiği görülmüştür.

-Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; keşidecisi davacı ..... Plastik Ve Kalıp Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ..... Market Ve Teknik Hırdavat Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi olan ..... Bankası .....

Şubesi ..... numaralı, 50.000,00 TL bedelli çekin davalı son ciranta sıfatına sahip olduğu, davalı şirketin ise son meşru hamil ve ciranta sıfatıyla davacı ve diğer cirantalar aleyhine icra takibi başlattığı, savcılık dosyasında yapılan incelemede davalı şirketin ağır kusuru ya da kasti davranışıyla çeki iktisap ettiğine ilişkin bir tespitin yapılmadığı, yine davacı tarafça iş bu dava dosyasına bu hususta bir bilgi ya da belge ibraz etmediği, ciro silsilesinde görünüşte bir kopukluk bulunmadığı,

çekin kambiyo vasfı nazara alındığında davalı çek alacaklısının davacı keşideci-lehtar-ciranta ile aralarındaki ticari ilişkiyi ispat külfeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacı taraf davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... e-imzalıdır Hakim .....