Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1062 K.2024/825

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil mobilya üretim, satış ve ticaret ile inşaat sektörlerinde aktif olarak faaliyet göstermekte olup yetkili olunan şirketlere ait tüm kayıtları ... Mah. ... Cad. 25 Silivri/İstanbul adresinde bulunan faaliyet merkezindeki ofislerde saklamaktadır.14.10.2023 tarihinde ... Mah... Cad. 25 Silivri/İstanbul adresinde bulunan taşınmazda büyük bir yangın meydana gelmiş, yangın ulusal basında da konu olmuştur.

5 saat süren yangın söndürme faaliyetine rağmen taşınmazın büyük bir kısmı içinde bulunan tüm demirbaş, mamul makina, ofis malzemesi ve teknolojik ekipman ile yanmıştır.

Yangın raporunda da belirtildiği şekilde binanın çatı kısmında bulunan güneş panelleri ile başlayan yangın üst katlarda bulunan ofisleri tamamen kullanılamaz hale getirdiğini, resmi evrakların ve ticari defterlerin de bu yangın sonrası zayii olduğunu, belirterek Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca zayii belgesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;''Davacı tarafın evraklarının söz konusu belgelerin Yangın sebebiyle yazılarının tamamen birbirine girdiği, okunmaz vaziyette olduğu defter ve belgelerin, okunmaz kurtarılamaz durumda olduğu bu nedenle söz konusu belgeler için söz belgelerin temin edileceği için zayi belgesi talep edilemeyeceği....'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına ve zayinin tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir Bu nedenle, talebe konu belgelerin somutlaştırılması gerekmekte olup, genel kapsamlı bir zayi kararı verilmesi de mümkün değildir. ( Yargıtay 11. HD;

08.12.2014 tarih ve 2014/12543 E.-2014/19170 K. sayılı ilamı) Yine, ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi düzenlenmesini talep eden tacirin, zayi olduğunu iddia ettiği ticari defter ve belgelerin mevcudiyetine karine teşkil edecek ve bu konuda olumlu kanaat edinmesini sağlayacak bilgi ve belgeleri ibraz etmesi gerekir.

Somut olayda: davacı tarafından dava dilekçesi ve Mahkemece verilen sürede sunulan beyan dilekçesi bazı yıllara ilişkin ticari defterlerin ve alım satım gider belgeleri, bazı müşterilere ilişkin senet ve sözleşmeler vs bulunduğu, dolayısıyla talep sonucunun somutlaştırılmadığı buna göre aynı yönde İBAM .... HD. ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla da belirtildiği üzere Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile listede yer alan belgelerin niteliği, dava tarihi itibariyle davacının saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu ancak başka kurum veya birimlerden temin edilebilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla somut olayda TTK'nın yukarıda açıklanan maddesinde yer alan koşulların oluşmadığı değerlendirilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.