Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/35 K.2024/219

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE.

Müvekkili şirket papağan markası ile kuruyemiş ve benzeri ürünleri üreten, işleyen, pazarlayan ve bu yönde bayilikler veren üretici bir firma olduğunu, ...... kuruyemiş ve gıda pazarlama ticaret a.ş. ne de kuruyemiş satışı yapmış, bu ticari ilişkiden kaynaklanan borçlarına mukabil olmak üzere, alacaklı şirket kayıtlarında mezkur, gerek senetli gerek senetsiz olarak mubayaa ettiği ve edeceği mallardan ve hizmetlerden mütevellit borçlarının teminatı olarak da kocaeli ili, gölcük ilçesi tapu müdürlüğü'nün 29.01.2018 tarih ve ....... yevmiye numaralı ipotek belgesi ile davalı şirket,

müvekkil şirket lehine şirket yetkilisi ......' nın eşi ...... adına kayıtlı kocaeli, gölcük, ......mahallesi, ...... ada, ...... parsel de kain zemin kat, 1 no.lu bağımsız bölüm 100.000,00.-tl bedel, %36 yıllık faiz ile 2. dereceden 3. şahıs ipoteği verdiği, ticari ilişki devam ederken bu kez davalıya müvekkilce 01.12.2018 tarihli sözleşme ile bayilik verildiği,

ancak davalı şirket borçlarını ödemede temerrüde düştüğü bu sebeple, davalı şirket ile 09.03.2019 tarihinde varolan borca karşılık 700.000,00.-tl toplam bedelli muacceliyet sözleşmesi yapılmış, bu sözleşme ile 35 adet sıra senet alınmış, iş bu senetler dahi şirket yetkilisi ...... ve diğer şirket ortakları tarafından kefil olarak imzalandığı, bu senetlerin hiç biri günü geldiğinde ödenmemiş, tarafımızca istanbul ...... icra müdürlüğü' nün ...... e. sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatılmış, takip kesinleşmiş, ancak tahsil kabiliyeti olmadığından iş bu takipte sonuçsuz kaldığı,

bu kez tarafımızca, kartal ....... noterliği' nin 15.10.2021 tarih ve ...... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalıya ve ipotek verene karşı muacceliyet bildirimi ve ipoteğin paraya çevrileceğine ilişkin ihtarname gönderildiği, ihtarname hem borçlu şirkete hem de ipotek veren malik .........' ya 19.10.2021 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak ihtarname de sonuçsuz kalmıştır. bu nedenle, davaya konu gölcük icra dairesi' nin ...... e. sayılı dosya ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile alacağın bir kısmının tahsil edilebilmesi için takip başlatıldığı davalı şirket yetkilisi murat tuna, 26.01.2022 tarihinde iş bu takibe, borca, faiz ve ferilerine,

borcun varlığını bilmesine ve öncesinde muacceliyet sözleşmesi imzalamasına karşın kötüniyet ile itiraz etmiş ve takip durdurulduğu, itiraz sonucu tarafımızca bakırköy arabuluculuk bürosuna zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı, görüşmeler sonucu da bir anlaşma sağlanamadığı, borcun varlığı sabit olmasına rağmen, ipotekli taşınmazın satışını geciktirebilmek için davalı tarafından kötü niyetle itiraz edildiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Gölcük icra dairesi ...... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..... Gıda Tuz Kimyasal Pazarlama Taşımacılık Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi borçlunun ...... Ve Gıda Pazarlama Ticaret Anonim Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 201.786,30TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir..

Taraflar arasındaki uyuşmazlık;davacının ipoteğe dayalı alacak istemine ilişkin başlattığı icra takibi, taraflar arasındaki ticari ilişki dosya kapsamına sunulan bayilik sözleşmesi, muacelliyet belgesi, cari hesap ilişkisi ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davacı tarafın davalı taraftan alacaklı olup olmadığı varsa alacak miktarının hesaplanmasına ilişkindir.

Mahkememizce yapılan ilk yargılamada verilen kararın İstanbul BAM ...... HD'nin ...... esas ...... karar sayılı ilamında incelenmesi sonucunda; "Taraflar arasında, davacı şirket yararına dava dışı ipotek borçlusu ....... arasında ipotek resmi senedinin düzenlendiği, ipoteğin serbest derecede istifade etmek üzere 2. derece 100.000,00 TL bedelli olarak 1 nolu bağımsız bölüm üzerine 29.01.2018 tarihinde tesis edildiği, davacı ve davalı şirket arasında alacak borç ilişkilerinden kaynaklanan ticari ilişki ile sonrasında bayilik ilişkisinin olduğu, ipotek alacaklısının davacı şirket olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı, davacı tarafça ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı, ipotek veren taşınmaz malikinin icra dosyasında yer alıp almadığı, onun yönünden icra takibinin yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı şirket tarafından davalı borçlu şirket hakkında Gölcük İcra Müdürlüğünün ......

Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile 11.01.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, Örnek no:9 ödeme emrinin düzenlenmiş olduğu, örnek ödeme emrinde davalı borçlunun unvanının açıkça gösterildiği, ayrıca ipotek veren malik .......'nın "Rehnedilen 3. şahıslar tarafından verilmiş veya mülkiyeti 3. şahıslara geçmiş ise onun ve daha sonra gelen rehin hakkı sahibinin adı, soyadı, yerleşim yerlerindeki adresi" karşısında ipotek borçlusu malik .........'nın adı, soyadı ile birlikte TC kimlik numarası ve taşınmaz tapu kaydına ait bilgiler ile ipotek bedeli ve faiz oranının gösterildiği,

alacak olarak ise 100.000,00 TL ipotek bedeli ile 09.03.2019 muacceliyet sözleşmesi gereği işlemiş yıllık 101.786,30 TL faiz olmak üzere toplam 201.786,30 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı; icra takibine konu ödeme emrinin asıl borçlu şirketle birlikte ipotekli taşınmaz maliki .........'ya "ödeme emri, takibin dayanağı belge" şeklinde tebliğ edildiği, tebligatın bizzat muhataba 20.01.2022 tarihinde yapıldığı, davalı borçlu tarafından icra takibine karşı borca ve ferilerine itirazda bulunulduğu, ancak ipotek maliki olan ve ödeme emri tebliğ edilen .........'nın herhangi bir itirazda bulunmadığı,

davacının İİK'nın 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını açmış olduğu, icra takibinden önce davacı ile davalı borçlu şirket arasında muacceliyet sözleşmesinin düzenlenmiş olduğu, 09.03.2019 tarihli adi yazılı sözleşmede davalı borçlu tarafından davacı alacaklıya verilen senetlerin tarih ve bedellerinin gösterildiği ve senetlerden herhangi birinin ödenmemesi hâlinde muacceliyet kespedeceğinin belirtildiği, davacı ve davalı şirket arasında 01.12.2018 tarihinde bayilik sözleşmesinin imzalanmış olduğu, 15.10.2021 tarihli Kartal .......

Noterliğinde düzenlenen ihtarnamenin, davalı borçlu ile birlikte ipotek veren ......... adına düzenlendiği, ihtarname konusunun muacceliyet bildirimi ve ihtarname şeklinde belirtildiği, içeriğinde ise cari hesap usulü yapılan ticari faaliyet neticesi şirketin 816.617,38 TL ana para borcu bulunduğu, ihtarname tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde ana para ve 09.03.2019 tarihli muacceliyet sözleşmesi gereği faizi ile birlikte ödenmesinin belirtildiği,

ayrıca borcun ödenmemesi halinde icra takibi başlatılacağı ve muhatap ......... tarafından 29.01.2018 tarihli ipotek belgesiyle verilen bağımsız bölüm üzerindeki 100.000,00 TL bedelli ipotek senedi gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna gidileceğinin belirtildiği ve ihtarnamenin tebliğ edildiği, ödemenin gerçekleştirilmemesi üzerine icra takibinin başlatılmış olduğu anlaşılmıştır.

İpoteğin paraya çevrilmesi, takip talebi başlığı ile İİK m 148 vd düzenlenmiştir.

İİK m.149 'de icra müdürünün ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmişse ayrıca bunlara birer icra emri göndereceği, bu icra emrinde borcun otuz gün içinde ödenmesi ve bu müddet içinde borç ödenmez ve icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceğinin bildirileceğine yer verilmiştir.

Yasal düzenleme emredici niteliktedir. Asıl borçlu ile rehin veren üçüncü kişi arasında zorunlu takip arkadaşlığı olup birlikte takip yapılması gerekir. Somut olayda, dosya kapsamındaki açıklamalar kısmında yer verildiği üzere, ipotek veren ......... takip talebinde gösterilmiş ve ayrıca ödeme emri ve takip dayanağı belgenin tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

İİK’nın 149/b. maddesinde açıkça, icra müdürünün asıl borçluyla birlikte, ipotek akit tablosundan ve tapu kayıt içeriğinden tespit edeceği ipotekli taşınmaz malikine ödeme emri tebliğ etmek zorundadır. Madde, asıl borçlu ile borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz maliki arasında zorunlu takip arkadaşlığı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Somut olayda da asıl borçluyla birlikte ipotek veren malike ayrı ayrı ödeme emrinin tebliğ edildiği, böylece yasal zorunluluğun yerine getirildiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan asıl borçlunun borcu nedeniyle taşınmazını ipotek veren yönünden TMK'nın 887. maddesi hükmünün takip koşulu olarak göz önünde bulundurulması gerekir. Buna göre, ipotek veren taşınmaz maliki üçüncü kişiye, İİK'nın 150/ı maddesi gereğince hesap özeti gönderilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de ipotek veren üçüncü kişi hakkında takip yapılabilmesi için TMK’nın 887. maddesi uyarınca alacağın kendisinden istenilmesi yani muacceliyet ihtarının gönderilmesi gerekir.

Bir başka ifadeyle, söz konusu düzenleme gereğince, ipotekli taşınmaz maliki üçüncü şahsa ihbar yapılmadıkça, onun yönünden borç muaccel olmayacağından hakkında icra takibi başlatılamaz. Somut olayda muacceliyet bildirimi ve ihtarnamenin gönderilmiş olduğu çekişmesizdir. Muacceliyet ihtarnamesinde açıkça ödenmesi gereken borç tutarı ve ipotek limiti bildirilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılması sonrasında davanın usulden reddine karar verilmiştir. Ancak mahkeme gerekçesinin aksine, ipotek veren .........'nın takip talebinde yer aldığı, ödeme emrinin ve takibin dayanağı belgelerin tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. İpotek veren üçüncü kişi, ayrıca şahsen borçtan sorumlu değilse, ipotek veren sıfatı dışında bir de borçlu sıfatı ile takipte gösterilmesinde zorunluluk ve hukuki yarar yoktur.

Açıklandığı üzere ipotek veren taşınmaz maliki yasal düzenleme kapsamında takip talebinde yer almaktadır ve ödeme emri tebliğ edilmiştir. Yasal şartlar yerine getirilerek takip yapıldığı halde, geçerli bir takip bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir." denilerek kararın kaldırılması sonucunda yargılama devam olunduğu,

Kaldırma kararında araştırılması ve rapor alınması gereken bir hususunun belirtilmediği, mevcut delil durumuna göre yapılan değerlendirmede; iş bu itirazın iptali davasında olduğu, alacak miktarının 100.000TL bedelli 2. Dereceden 3. Kişi ipoteği olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Kocaeli ......

ATM'ye talimat yazıldığı, davalı tarafın ticari defter ve belgelerini sunmadığı, bu defa davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin celbi için Tekirdağ ATM'ne talimat yazıldığı, bilirkişi ...... 'dan rapor alındığı, raporda davacı tarafın 2018v e 2019 yılı ticari defterlerinin usule uygun tutulduğu, ticari defterlerinde bayilik sözleşmesi ve muacceliyet sözleşmesini doğrular nitelikte kayıtların bulunduğu, davacının davalıdan alacak miktarının 816.617,38 TL miktar olarak belirtildiği, raporun denetime elverişli olduğu, davacının davalıdan ipotek miktarını da aşacak şekilde alacaklı olduğu,

davacı tarafın davasını İİK 145 ve devamı maddeleri ile TMK 881 ve devamı maddeler uyarınca ispat ettiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verildi.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır Hakim ....... · ¸e-imzalıdır