Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/588 K.2024/898

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketlerin 2019 yılında kurulduğu, hidrolik kırıcı, ataşmanlar ve yedek parçalar ürettiği, Türkiye'de ilk kez üretilen ... serisi boşta vuruş korumalı akıllı hidrolik kırıcılar ile kırıcıların metal yorgunluğunun azaltılarak çelik ömrünün 10 kat arttırılması sebebiyle daha dayanıklı hale geldiği, davacının yurtiçi ve yurtdışında satış yaptığı, davacı ile davalı arasında haksız rekabet nedeniyle açılan davaların olduğu, bunlardan birinin davalı tarafından açılan Bakırköy .....

Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde .... Esas No'lu dava olduğu bu davada tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiasının mevcut olduğu, davalının ... ve ... tescil numaralı tasarımlarına davacı şirketlerden ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tecavüz ettiği iddiasına karşılık 28/04/2022 tarihli kararda, ... Makine yönünden reddine, davacı şirket yönünden kısmen kabulüne, ...

Makina adına tescilli .... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarımın sadece (2) nolu tasarım tescili yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, dava konusu olan diğer tasarım tescilleri açısından davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, davacı şirketin “....” başlıklı 26.10.2020 tarihli .... nolu faydalı model başvurusunda bulunduğu, ... Makine'nin de 31.12.2020 tarihinde TR ... başvuru numaralı “....” isimli faydalı model başvurusunda bulunduğu, ....

Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ... Makina’ya bahsedilen faydalı model hakkına tecavüz eden fillerini durdurması istemli ihtarname gönderdiği, gönderilen ihtarnameye müteakiben .... Makine davacıya karşı dürüstlük kuralına aykırı şekilde faydalı model hakkına gaspın, tecavüz ve haksız rekabetin tespiti istemli Bakırköy .... Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesi’nde ....

Esas No'lu davayı açtığı, bu dava kapsamında verilen bilirkişi raporunda TR .... no.lu FM başvurusunun içerisinde herhangi bir buluşun ifşa edilmemesi nedeniyle faydalı modelden doğan haklara tecavüz edilmesinin söz konusu olmadığı hakkında görüş bildirdiği ve ek raporda da bu görüşünü değiştirmediği, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ... Esas Numaralı dosya ile birleştirilen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ....

Esas numaralı davada ise TR .... tescil nolu faydalı model 6769 Sayılı SMK'da yer alan yenilik şartını yerine getirmediği için, ... Makine aleyhine faydalı model hakkının hükümsüzlüğü istemli dava açıldığı, söz konusu davanın devam ettiği ve bu davada hükümsüzlük iddiaları yaklaşık ispat ile ispatlanması nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verildiği, Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bünyesinde görülen ....

Esas sayılı davada Dış Patent tarafından sunulan .... referans numaralı uzman görüşüne göre ... Makina’ya ait olan TR .... numaralı faydalı modelin yenilik kriterini sağlamaması, sanayiye uygulanabilir olmaması ve buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak ifşa edilmemesi sebebiyle hükümsüz kılınması gerektiğinin belirtildiği, davalının Sakarya .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... Esas numarası ile görülen davacı ....

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne faydalı model hakkına tecavüz ve haksız rekabet davası açıldığı, söz konusu davada bulunulan ihtiyati tedbir talebini önce ilk derece mahkemesinin daha sonra istinaf mahkemesinin 08/05/2023 tarihinde kesin olarak reddettiği, .... Makine'nin Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı’nda .... CBS Soruşturma No ile bu kez .... San. Ticaret A.Ş.

Aleyhine şikayette bulunarak, davacının itibarına zarar vermek istediği, TR .... tescil numaralı faydalı model nedeniyle açılan davalar nedeniyle davacının ticari itibarının zedelendiği, davacının ticari hayatına zarar verildiği, bu zararlardan birinin, 29.07.2022 tarihli ... Gümrük Müdürlüğü’nce durdurma kararı verilmesi nedeniyle davacının Hırvatistan'da yerleşik .....

Şirketine 16.960,52-Euro karşılığında yapılan satışın ihracatın gerçekleşememesi nedeniyle 61.971,22-TL zarar ettiği, davacının durdurulan bir diğer ihracatı ise İsrail’de yerleşik ..... ile yapılan 60.500-USD değerindeki ihracat olduğu, söz konusu kötü niyetli eylemler nedeniyle davacının itibar ve müşteri kaybettiği beyanlarında bulunmuş olup;

fazlaya ilişkin talep dava maddi ve manevi, itibar kaybı tazminat haklarını, hak ve alacaklarını saklı tutmak kaydıyla 1.000,00-TL fiili zarar, itibar kaybı, haksız rekabet ve davalının tacir olması ve göstermekle yükümlü olduğu özeni göstermemesi hasebiyle müvekkilin uğramış olduğu maddi ve manevi zararlar bakımından tazminata hükmedilmesini, masrafları davalı tarafından karşılanması kaydıyla tirajı en yüksek 3 gazeteden birinin tüm Türkiye ve yurt dışı baskılarında dava sonucunun ilan edilmesini, TTK 54-55-56 maddeleri anlamında haksız rekabet oluşturan eylemler sonucunda oluşan haksız rekabetin tespiti ile önlenmesini,

haksız rekabetin neticesi olan maddi ve manevi durumun ortadan kaldırılmasını, taleplerin kabulünü ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı taraf cevap dilekçesinde usuli defi ve itirazlar olarak, davacıların taleplerinin hangi davacı ile ilgili hangi sebep ve delile dayanarak ne kadar miktarda tazminat isteminde bulunduklarının açıklanmadığı, davalı tarafın bu konuda cevap verme hakkını saklı tuttukları, somutlaştırılmayan iddialara ek olarak TTK 60. Madde uyarınca haksız rekabete ilişkin istemlerinin zamanaşımına uğradığı, bu nedenle davanın esasa girilmeden reddedilmesinin gerektiği, ...

Gümrük Müdürlüğündeki olayla ilgili iddialar ve tazminat talepleri ile ilgili davanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....

Esas sayılı dosyasında devam etmesi nedeniyle davacı tarafın derdestlik itirazında bulundukları, davanın esasına ilişkin olarak ise, davacının 1000 TL değerinde dava açmasının davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğuna dair delil olduğu, davacının davalıya karşı işlediği haksız rekabet ve tescilli faydalı model hakkına tecavüz eylemlerinin bir süredir devam ettiği, davacılardan .... San. ve Tic. A.Ş.'nin, ....

Sitesinde küçük bir atölyeden ibaret, ticari faaliyeti mevcut olmayan, faaliyeti kağıt üzerinde kalan bir şirket olduğu, davalının ikinci el ürünlerini önce piyasan toplayıp daha sonra revize ederek piyasa tekrar sürdüğü, diğer davacı olan ... San. ve Tic. A.

Ş.'nin 02.08.2021 tarihinde kurulan yeni bir şirket olması nedeniyle 1972 yılında kurulan Türkiye ve Avrupa'nın en büyük kırıcı fabrikasına sahip olan davalının haksız rekabette bulunduğu iddiasının gerçeğe aykırı olduğu, davalının 50 yıldan daha uzun bir süredir hidrolik kırıcıların tamir, bakım ve yedek parça imalatıyla uğraştığı, sektörün önde lideri olduğu, deneyim ve ürünlerinin kalitesi nedeniyle ülkede ve dünyada bir isme sahip olduğu,

ülkede ilk kez kaya kırıcıların üretimini yaptığı, "...." markası ile ilk yerli hidrolik kırıcıyı 2002 başlarında ürettiği, bu sektörde pek çok makineyi ve bunlara ait yedek parçaların geliştirmeyi ve üretimini yaptığı, daha iyi hizmet verebilmek amacıyla 2018 yılında ....

Sanayi Bölgesindeki tesise taşındığı, 82.000 m2lik fabrika alanı ile artan taleplere cevap verdiği, yeni projeleriyle hammaddenin mamul haline dönüşmesi sırasındaki bütün basamakları bünyesinde bulunduran dünyadaki "tam entegre" tesislerden biri olduğu, davacıların tescilli hakları davalıya ait olan faydalı modellerle ilgili yaptıkları tanıtım ve reklam nedeniyle kötü niyetli ve SMK'ya aykırı davrandıkları, TTK kapsamında haksız rekabet hükümlerine uygun davranmadıkları, davacı ...

San ve Tic. A.Ş.'nin davalının tescilli faydalı modeline karşı açtığı hükümsüzlük davasının ve reddedilen tedbir taleplerinin mevcudiyeti değerlendirildiğinde işbu dava kapsamındaki talep ve iddialarının değerlendirilmemesi gerektiği, davalı ve davacı taraf arasında mevcut bulunan Bakırköy Asliye .... Ticaret Mahkemesinde ...

Esas numaralı dosya kapsamındaki tazminat davası nedeniyle derdestlik itirazımız nedeniyle davacının taleplerinin reddedilmesi gerektiği, zira davadışı kişi tarafından davacı taraf aleyhine yapılan CİMER şikayetinden ... Gümrük Müdürlüğü'nce gönderilen yazı ile davalının haberdar olduğu, şikayet metninde davalı tarafından üretilen kaya kırıcıların hukuka aykırı şekilde tasarım yönüyle davacı tarafından taklit edildiğinin yer aldığı belirtilmiş olmasına rağmen, davalıya ...

Gümrük Müdürlüğü'nün gönderdiği yazıda davalı adına tescilli .... markasından söz edilmesi sebebiyle davalının FSMH üzerinden marka tescil belgeleri ile müracaatının yapılıp, ... Gümrük Müdürlüğü'ne gidilip kırmızı hattaki şikayet konusu ürünün incelenmesinin istendiği, ürünün incelenmesinin akabinde davalıya ait "....."a İlişkin TR .... Y no.lu Faydalı Model, .... Series veya benzeri bir markayı taşımadığının belirlenmesinin akabinde ...

Gümrük Müdürlüğü'ne müracaat edilerek söz konusu ürün ile ilgili dava açılmayacağı, tedbir kararı alınmayacağı, 10 iş günü sürenin kullanılmayacağı, bildirilerek ürünün iadesi talep edildiği, bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi davalının davacıya yönelik şikayetinin mevcut olmaması nedeniyle davacıya yönelik haksız rekabet oluşturulduğu veya zarar meydana getirildiği konusunun söz konusu olmadığı, dava dilekçesinde yer alan Ambarlı Gümrük Müdürlüğündeki olaydan davalının haberi olmadığı için açıklandığı takdirde cevap verme haklarının saklı tutulduğu,

haksız rekabetten kaynaklı tazminat talep edilebilmesi için haksız ve hukuka aykırı bir eylem ile zararın meydana getirilmesi gerektiği, hukuka aykırı eylem ile meydana gelen zarar arasında nedensellik bağı olması gerektiği, ancak işbu davada davalının hangi eylemleriyle haksız rekabet meydana getirdiğinin ortaya konamadığı, dava dilekçesinin soyut iddialardan oluştuğu, davacı tarafın manevi tazminat talebinin hukuki temelinin mevcut olmadığı,

manevi tazminat istemi için kişinin yaşadığı acı, elem ve ızdırabın telafisinin amaçlandığı ancak tüzel kişilerin acı ve elem duyamayacağı bu sebeple bu acı ve elemin telafisinin söz konusu olmayacağı için manevi tazminat isteminin söz konusu olamayacağı, TMK 48. Maddede de "Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler." hükmü nedeniyle tüzel kişi olan davacının manevi tazminat talep edemeyeceği, davalının TTK hükümleri uyarınca haksız rekabet meydana getirecek herhangi bir faaliyetinin olmadığı,

davacıların davalıya ait tescilli faydalı model ile ilgili ihlallerde bulunduğu ve bu ihlallerin haksız rekabet hükümlerine de aykırı olması sebebiyle, haksız rekabete dayalı dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını beyan ve iddiasında bulunmaktadırlar.

DELİLLER

davacı şirkete ilişkin belgeler: ürün katalogları, MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Sicil dökümleri. Bakırköy .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .... E. – .... K. Nolu Dosyası, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyası, Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı’nda ...

CBS Soruşturma No ile görülmekte olan Soruşturma Dosyası, Davalı adına tescilli TR ... numaralı faydalı model TÜRKPATENT evrak dökümü, davacı şirkete ait TR ... başvuru numaralı faydalı modelin TÜRKPATENT evrak dökümü, ... Beyanname Numaralı Müvekkil Şirket İhracatında Oluşan Masrafların Belge ve Faturaları, ....

Beyanname Numaralı Müvekkil Şirket İhracatında Oluşan Masrafların Belge ve Faturaları, tarafların davaları nedeniyle yapmış olduğu hukuki harcamaların faturaları, Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Tescil Belgeleri, tanık, bilirkişi, yemin, isticvap, uzman görüşü, bilimsel raporlar, ticari kayıtlar ve belgeler, teknik kayıt ve belgeler, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız rekabetten kaynaklı maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişiler ..,..,..,... ve ....'tan oluşan bilirkişi heyetinin 22/04/2024 tarihli raporunda.

"Haksız rekabetin oluşabilmesi için ekonomik rekabetin mevcudiyeti, ekonomik rekabet etme hakkının dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanılması, bir zarar veya zarar tehlikesinin mevcudiyetinin şart olması ve illiyet bağının varlığı arandığı ve haksız fiil halinde açılabilecek olan maddi tazminat davasının unsurları hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve illiyet bağının varlığının arandığı göz önüne alınacak olduğunda Anayasa 36. Madde uyarınca hak arama hürriyeti kapsamında ihtiyati tedbir uygulatan ve bu ihtiyati tedbirle karşı tarafın uğradığı zararın haksız rekabet konusunu oluşturmadığı,

ayrıca faydalı model belgesinin hükümsüz kılınıncaya kadar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na dayalı olarak belge sahibine koruma sağladığı, bu nedenle takdiri Yüce Mahkeme'ye ait olmak üzere haksız rekabetten kaynaklı tazminat ödenmesine yer olmadığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunmadığı, davacı tarafın talep ettiği harcamaların kendi yasal defterlerinde gider olarak kaydedildiği, davalı cari hesabına kaydedilmediği, söz konusu harcamalara ilişkin davalı yasal defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı görülmüş olup takdirin sayın mahkemeye ait olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi .... 23/05/2024 tarihli ayrı bilirkişi raporunda: "Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Gümrük ve Dış Ticaret Yönünden İncelenmesinde; Cumhurbaşkanlığı cimer’e yapılan asılsız ihbar nedeniyle 02.08.2021-16.08.2021 tarihleri arasında 15 gün eşyaların ... Lojistik Ltd. Şti antreposunda kalmasıyla oluşan, .... Ltd. Şti .... no ve 31.08.2022 tarihli 33.925,00-TL ardiye ücreti, ... Ticaret Ltd. Şti. .... nolu 04.08.2022 tarihli 1.000,00-Euro (Merkez Bankası kur 18,2945) 18.294,50TL bekleme ücreti, ... Makine San. ve Tic. A.Ş. Ticaret Kanunun 56/1-d. Madde uyarınca zarardan sorumlu olduğu, takdiri Mahkemenize ait olmak üzere sonuç ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre;

Haksız rekabet; Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 54. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, 54/2. maddede rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırı olarak nitelendirilmiştir.

Haksız rekabet sayılan bazı durumlar ise TTK'nın 55. maddesinde belirtilmiştir.

TTK'nın 55. maddesinde "başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek", "kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek", "kendisine emanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden yetkisiz yararlanmak" ve "üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden,

bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş veya sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak", "üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; özellikle, gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendirmek veya başkalarına bildirmek" haksız rekabet eylemleri arasında sayılmıştır.

TTK'nın 55/1.b maddesinde ise sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yönelik bir kısım haller haksız rekabet arasında sayılmıştır. Bu kapsamda müşterilerin sözleşmeyi bozmaya yöneltilmesi; üçüncü kişilerin işçilerine, vekillerine veya diğer yardımcı kişilere hak etmedikleri veya işleri ifasında yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar sağlayarak veya önererek, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya çalışması; işçilerin, vekillerin veya diğer yardımcı kişilerin, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltilmesi halleri de haksız rekabet olarak değerlendirilmiştir.

Haksız rekabetin varlığı halinde açılacak davalar anılan Yasanın 56. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zararın tazminini, TBK'nın 58. maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini talep edebilir.

Dosya kapsamında, davacının haksız rekabetin oluşabilmesi için ekonomik rekabetin mevcudiyeti, ekonomik rekabet etme hakkının dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanılması, bir zarar veya zarar tehlikesinin mevcudiyetinin şart olması ve illiyet bağının varlığı arandığı, tanımlanan unsurların gerçekleştiğine dair dosya kapsamında somut bir delil bulunmadığı, öte yandan davalı şirketin açtığı davada mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşın, davacı tarafın uğradığı zararın haksız rekabet konusunu oluşturmadığı,

ayrıca faydalı model belgesinin hükümsüz kılınıncaya kadar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na dayalı olarak belge sahibine koruma sağladığı, davalı şirketin TTK. hükümlerine dayalı olarak hukuka aykırı eylemlerine rastlanılmamıştır. Davalı şirketin haksız rekabet teşkil edecek eylemi bulunmadığının anlaşılmasına göre davanın davalılardan maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden tümden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır