Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/80 K.2025/99

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davacı işçi arasında imzalanın iş sözleşmesinde davacı işçinin eksper olarak çalışacağının öngörüldüğü, altın sektöründeki eksperlik hizmetinin müvekkil firma tarafından başlatıldığını ve uzun çabalar sonucunda geliştirildiğini, müvekkil firmanın bu hizmetin geliştirilmesi için özel birçok eğitim ve destek vermiş olduğunu, tüm bu nedenler doğrultusunda eksperlik hizmeti mesleğinin gereği edinilen ticari sırların ve mahrem bilgilerin korunması ve müvekkil firma tarafından bu meslek için sarf edilen emeklerin rekabet yasağı kapsamında korunmasının şart hale geldiğini,

bu sebeplerle eksperler ile imzalanan iş sözleşmelerinin rekabet yasağı cezai şart kapsamına alındığını, davalının çalıştığı pozisyon ve yaptığı görev itibariyle müvekkil müşteri portföyünü tanımak ve işlerin esasına nüfuz eden konumu sebebiyle iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 3 yıl süre ile müvekkil şirketin muvafakati olmaksızın benzer ve ilgili bir iş yerinde çalışması halinde işçinin işverene 100.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin öngörüldüğü,

davalı ile imzalanan iş sözleşmesinin 01/07/2021 tarihinde sonlandırıldığındı, davalının daha sonra müvekkili ile aynı alanda faaliyet gösteren bir firmada çalışmaya başladığının duyumunun alındığını, davalının müvekkil iş yerinde dair elde ettiği bilgi, ticari sır ve teknik verileri paylaşmasının müvekkil işvereni zarara uğratacağının açık olduğunu, konuyla ilgili olarak davalıya 13/02/2023 tarihinde ihtarname gönderildiğini ancak süreye rağmen müvekkil firmaya herhangi bir ödemenin yapılmadığını beyanla;

açıklanan tüm bu nedenlerle taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 3 yıl süre ile benzer ve ilgili bir iş yerinde çalışması halinde 100.000,00 TL cezai şart ödeneceğinin öngörülmesi nedeniyle müvekkil işvereninin davalıdan cezai şart olarak 100,00,00 TL'nin 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Genel ispat kuralı gereği davacı işbu davadaki farazi iddialarını ispatlaması gerektiğini, davacının dava dilekçesi ve delilleri incelendiğinde, farazi iddialarını kanıtlayacak delilin dosyada bulunmadığı, işbu dava basit yargılama usulüne tabi olduğu için davacı iddialarını genişletemeyeceği, dolayısıyla farazi iddia ispatlanamadığı ve davanın öncelikle bu gerekçeyle reddini, davacı, belirsiz süreli iş sözleşmesinde var olduğunu iddia ettiği “Rekabet Yasağı - Cezai Şart” başlıklı madde gereği müvekkilinden 100.000.(Yüzbin) TL.

Cezai şart alacağı olduğunu beyan ettiğini, davacı iş veren, iş sözleşmesi imzalandığı tarihte sözleşmenin bir suretini davalı müvekkiline vermediğini ve işbu sözleşmenin işten atılma baskısı altında imzalandığını, davalı müvekkilinin, davacı şirket bünyesinde 01/07/2021 tarihine kadar çalıştığı, müvekkilinin yapmış olduğu işin altın eksperliği olduğu,

davacı bünyesinde 01/07/2021 tarihine kadar, davalı müvekkille birlikte 55 altın eksperi işçiyi istihdam ettiğini, müvekkili ile birlikte bu 55 altın eksperinin yapmış olduğu işin iş verenin günlük talimat vererek altın eksperi işçiyi, işveren müşterisi olan bankaların şubelerine göndermekte olduğunu, işçi banka müşterileri tarafından bankaya mevduat olarak getirilen fiili altınların ayarını tespit ederek ve gramajını ölçerek bulunduğu banka şubesine bildirmekte olduğunu, işçi mesai günü sonunda ölçüm yaptığı altınların ayarlarını ve gramaj toplamlarını işverenine rapor olarak bildirmekte olduğunu,

dolayısıyla Altın eksperi işçinin yapmış olduğu işin altının ayarını tespit ve gramajını ölçmekten ibaret olduğu, Altın eksperi işçisinin hiçbir suretle altın getiren banka müşterilerinin yada işveren müşterisi olan bankaların kaydını tutmamakta olduğunu, hiçbir ticari sırra vakıf olmadığını, yöneticilik pozisyonu ve sorumluluğunun olmadığını, asgari ücret seviyesine yakın bir ücretle çalıştığını, Davacı şirket müşterileri olan bankalara "Altın Eksperliği" hizmeti vermeme ve eksperlik birimini kapatma kararı alarak müvekkili ile birlikte 55 altın eksperi işçinin işine 01/07/2021 tarihinde son verdiğini,

müvekkili ile birlikte işçilerin tamamının kıdem ve ihbar tazminatı alacakları davacı tarafından banka havalesi yoluyla ödendiğini, işçilerin çıkış bildirileri SGK'ya "18" koduyla "İşin sona ermesi" olarak bildirildiği ve müvekkilinin özlük dosyası ve içeriğinde bulunan İş Akdi Fesih Tebliği belgesinde "Altın Eksperliği" biriminin kapatıldığı açıkça yazmakta olduğunu, dolayısıyla davacı altın eksperliği birimini kapatarak tüm işçilerin işine, işçiye karşı haklı sebebi olmadan son verdiğini, Davacı şirketin müvekkili ile birlikte işine son verdiği 55 altın eksperi eski çalışanlarından bazılarına karşı işbu davanın aynısını ikame ettiğini,

bu davalara işverence sunulan işçi özlük dosyaları içeriğinde bulunan İş Akdi Fesih Tebliği belgesinde "Altın Eksperliği" biriminin işverence kapatıldığının ortada olduğundan, işbu haksız davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Bakırköy .... Noterliği, Ticaret Sicil Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy ... İş Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası, Bakırköy ...... İş Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Küçükçekmece İlçe Emniyet Müdürlüğü, .... bank yazı cevabı, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rekabet yasağına aykırı davranılması iddiası ile maddi tazminat talebine ilişkin olduğu tespiti istemine ilişkindir. Mahkememiz dosyasının 11/12/2023 tarihinde Bakırköy .... İş Mahkemesinin ..... esasını alarak açıldığı, 18/12/2023 tarihinde ... karar numarası alarak görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği, 25/01/2024 tarihinde mahkememizin .... esasını alarak tevzi olduğu görüldü.

Davacı Tanığı: .... beyanında;Ben halen davacı şirkette satış ofisinde 2020 yılından bu yana çalışmaktayım, öncesinde Altın Eksperi olarak 2012 yılından 2020 yılına kadar çalıştım, şu an Kuyumcukentte satış ofisinde tezgahtar olarak çalışmaktayım, davalı kaç yılında işe girdiğini bilmiyorum, 2020 yılına kadar çalıştığını biliyorum, o da altın eksperiydi, bankalarla çalışıyordu, pandemi sırasında Eksperlikten diğer bölümlere geçilmesi gerekti, davalıya da bu söylendi, kabul etmeyenler işten ayrıldı, Altın Ekperliği bölümü tamamen kapatılmadı, Bakanlık tarafından verilen aradan sonra yeniden faaliyete geçti,

bu verilen ara 2 seneye yakın sürdü, kendisi işten ayrıldı, o dönem davalı gibi işten çıkanlar oldu, sigortadaki iş çıkış kodunu bilmiyorum, Haksız Rekabet Yasağına ilişkin çalışanlarla görüşmeler yapılıyordu, ayrıca Bakanlıkça ara verildikten sonra tekrar eksperliğe dönüleceğine ilişkin Eksperlere davacı şirket beyanda bulunmuştu, davacı şirketten ayrılan altın eksperi olan arkadaşlar farklı bir şirkette çalışmaya başladıklarında aldıkları eğitim sebebiyle çok çabuk adapte olabiliyorlardı, Eksper fiziki olarak getirilen altınları ayarlarına göre tespit ederek,

bankaya rapor sunar, müşterinin hesabına 24 ayar üzerinden meblağı yatırılır, kuyumcu gibi parasal bir işlem yapmaz, davalının ve diğer altın eksperlerinin kuyumculuk geçmişi vardır, davacı şirket belirli periyotlarla eksperlere Altın Eksperliği Eğitimi veriyordu, YTÜ'den alınmış Ekperlik sertifikamız vardır, banka ile ..... arasında bir sözleşme vardır, bankanın çalıştığı müşteriler, kendi bankasının kaydındadır, bizim bankanın müşterisinin kaydını tutmak gibi bir durumumuz yoktur, müşterilerin sadece telefon numaraları mevcuttur, yanlış bir durumda da banka üzerinden müşteri ile iletişime geçilir, tanıklık ücreti talebim yoktur,

şeklinde beyanda bulunmuş, davacı diğer tanığı .... 'nın dinlenilmesinden vazgeçilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 444 ve devamı maddelerindeki düzenleme uyarınca; rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli müşteri çevresi veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışmış ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığı yeterlidir.

TBK'nın 444/2. maddesi gereğince; rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.

TBK'nın 445. maddesi uyarınca; rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.

TBK'nın 182/3. fıkrasına göre hakim, fahiş gördüğü cezai şarttan re'sen indirim yapabilir. Cezai şartın fahiş olup olmadığı belirlenirken; tarafların ekonomik durumu, borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat de ölçü olarak alınmalıdır.

Somut olay irdelendiğinde. Altın bankacılığı biriminde altın eksperi olarak çalışan davalının, 01/07/2021 tarihinde davalının iş sözleşmesi sonlandırılmış ve SGK'ya "18" olarak işten ayrılış kodu bildirilmiş, davacı tarafından davalıya işçilik hakları ödemelerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından davalının iş sözleşmesinin sonlandırılması geçerli bir nedene dayanıyorsa da, iş sözleşmesinin haklı nedenle sonlandırılmadığı, davalının iş sözleşmesi davacı tarafından çalıştığı birimin kapatılmasından dolayı sonlandırıldığı, tanık beyanında her ne kadar davalı tarafa diğer bölümlerde çalışmasının teklif edildiği ancak davalının bunu kabul etmediği belirtilmiş ise de buna ilişkin tanık beyanını destekleyecek dosyada başka bir delil bulunmadığı,

davacı tarafın altın eksperliği bölümünü kapattıktan sonra tekrar açılıp açılmayacağı ve açılacak ise ne kadar süre sonra tekrar açılacağı net şekilde belli olmayan bölüm için davalının rekabet yasağı sözleşmesi ile sınırlandırılmasının makul olmadığı, davalının uzmanlık alanı yönünden başka bir firmada çalışmasının artık davacı yönünden rekabet yasağının uygulanmasında gerçek bir yararının kalmadığı anlaşılmış olup davacı tarafından davalının iş sözleşmesi haklı bir neden olmaksızın sonlandırıldığından rekabet yasağının sona erdiğinin kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, davalının başka bir işyerinde işe başlamasının davacı yönünden rekabet yasağına aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmış olup davanın reddine karar vermek gerekmiş ve yapılan yargılama sonucu aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim