Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1302 K.2019/1076

Osmangazi/Bursa

DAVALI

... MAKİNE ENDÜSTRİ A.Ş (Polatlı V.D : ...) Maliköy Mah. Anadolu Org. San. 100555 Ada 6 Parsel Sincan/Ankara

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/10/2018

KARAR TARİHİ : 15/10/2019

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2019

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında;Davalı aleyhine Bursa 11.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını, davalının takibe, yetkiye ve borca itiraz ettiğini, TBK 89.maddesi uyarınca yetki itirazının yerinde olmadığını, Taraflar arasındaki satım sözleşmelerinden kaynaklı ticari ilişkide hesap muavinine göre davalıdan takip miktarınca alacaklı olduklarını, borcu ödemedikleri gibi başlatılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğini, belirterek davanın kabulü ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmişlerdir. Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen dosyaya cevap vermediği gibi delilde bildirmemiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava Bursa 11.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptali davasıdır.

Dava takip konusu alacağın taraflar arasındaki satış faturalarından kaynaklandığını, taraflar arasında yazılı bir satım sözleşmesi olmadığı, bu dosyada faturalara konu malların teslim edildiğine dair imzalı bir teslim belgesi sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı taraf takipte yetkiye de itiraz etmiştir. Ancak davalı akdi ilişkiyi inkar etmediğinden para borçlarında alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olduğundan davalının icra müdürlüğüne yetkisine itirazı yerinde görülmemiş ve davanın esasına girilerek davaya devam olunmuştur.

Yazılı bir satım sözleşmesi ve karşı tarafın imzasını içeren teslim belgesi sunulmadığına göre tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmelidir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır.

HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir.

Mahkememizce de davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Davacı inceleme gününde defterlerini ibraz ettiği halde davalı defterleri için yazılan talimatta ihtarlı kesin süreye rağmen davalı taraf ticari defter ve belgelerini ibraz etmemiştir. Davacı defter ve belgeleri usulüne uygun tutulmuş olup delil olma niteliğindedir. Ayrıca dosyaya davalının BA bildirimleri celp edilmiş takibe konu alacağa oluşturulan fatura bildirimlerinin davalı tarafça maliyeye bildirildiği anlaşılmıştır. Bu sebeple davacı defterlerine göre davacının davalıdan takibe konu asıl alacak tutarında alacaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Katip ... Hakim ...