Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/869 K.2024/1380

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (KıymeTLi Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/08/2023

KARAR : RET

KARAR TARİHİ : 24/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin yapmış olduğu resmi ticaretin karşılığı olarak dava konu 20/02/2023 keşide tarih ve 1337577 seri numaralı 483.500,TL bedelli, 08/04/2023 keşide tarih ve 6462238 seri numaralı 120.000,00TL bedelli ,20/01/2023 keşide tarih ve 0771128 seri numaralı 485.300,00TL bedelli, 30/01/2023 keşide tarih ve 1337578 seri numaralı 444.560,00TL , 25/01/2023 keşide tarih ve 1454439 seri numaralı 375.600,00TL bedelli , 04/03/2023 keşide tarih 120.016,00TL bedelli ve ... seri numaralı çeki ciro yoluyla teslim aldığını,

çek bedellerinin ödenmesi için ilk olarak Halk Bankası İzmir yolu Şubesine başvurulduğunu, bankanın çeklerin sorumluluk bedellerinin yetkili hamile ödenmesi gerektiğini, çeki devralan hamile karşı ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını bildirdiklerini, Bursa 6. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyanla davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, borçlunun takip konusu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödenmesine, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, dava konusu çekler yönünden gecikme cezasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu çekler nedeniyle ödenmeyen çek bedellerinin ödenmesini talep ettiğini, muhatap bankanın çek sorumluluk bedelinden sorumlu olması için çekin karşılıksız işlemine tabi tutulmuş olması gerektiğini, banka sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünün sadece kısmen veya tamamen karşılıksız olması nedeniyle ödenmeyen ve yetkili hamilin talebi üzerine karşılıksız işlemine tabi tutulan çekler için söz konusu olduğunu, çekleri devralan hamile karşı bankanın sorumluluk tutarı ödeme yükümlülüğü bulunmadığını beyanla davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

Bursa 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının DYS üzerinden celp edildiği, Halk Bankasına müzekkere yazılarak dava konusu çeklerin ibraz ve ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgilerin dosya arasına getirtildiği, Ankara 2. Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının ve çek görüntülerinin DYS üzerinden celp edildiği, Halk Bankasının cevabi yazısı doğrultusunda takas kapsamında ibraz edilen 3 adet çek için ilgili bankalara müzekkere yazılarak ibraz bilgilerinin dosya arasına alındığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; karşılıksız çıkan çeklerin, çek sorumluluk bedellerinin tahsiline yönelik icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından davalı aleyhine Bursa 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında;1337577 numaralı çekten kaynaklı 6.000,00 TL, 0771128 numaralı çekten kaynaklı 3.600,00 TL, 1337578 numaralı çekten kaynaklı 3.600,00 TL, 1454439 numaralı çekten kaynaklı 3.6000,00 TL, 6462238 numaralı çekten kaynaklı 6.000,00 TL, ... numralı çekten kaynaklı 6.000,00 TL çek sorumluluk bedelleri için icra takibi başlatıldığı, davalının süresinde borca itiraz ettiği, davacı tarafından itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı, açılan davanın İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 796 ve devamındaki maddelerinde, çekin ibraz süreleri ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, usulüne uygun olarak süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilen çekin TTK’nun 795/2 ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen emredici hükümler uyarınca muhatap banka tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Çekin karşılığının bulunması durumunda, muhatap banka tarafından çek bedeli, çekin karşılığının kısmen yahut tamamen bulunmaması hâlinde ise, her bir çek yaprağı için 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3. maddesi çerçevesinde belirlenen tutarlar ödenir. Ödeme için ibraz edilen çek üzerinde muhatap banka tarafından bir kısım incelemelerin de yapılması zorunludur.

Bu anlamda çekin yasal unsurları haiz gerçek bir çek olup olmadığı, süresinde ibraz edilip edilmediği, ibraz edenin meşru hamil olup olmadığı, emre yazılı çeklerde ciro zincirinin muntazam olup olmadığı, keşideciye atfen atılan imzanın keşideci yahut temsilcisine ait olup olmadığı, çekte ayrıca bir tahrifatın bulunup bulunmadığı ve başkaca bir ödeme engeli bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yükümlüğü altında olan muhatap bankanın, gerekli özeni göstererek ödemeye engel bir hususu tespiti hâlinde ödeme yapmaktan kaçınması gerekmektedir.

Aksi durumda yapılan ödemeyi keşideciden talep edemeyecektir.Somut olayda, takibe konu çekler ibraz eden hamiller tarafından karşılıksızlıklarının tespit ettirildiği, ancak kanuni ödeme miktarlarının ödenmediği, karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra, ciro yapılmaksızın çeki devralan ara ciranta olan davacının kanuni ödeme tutarlarını davalı bankadan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Çek Kanunu'nun 3/3.maddesinde muhatap bankanın, ibraz eden düzenleyici ışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödemekle yükümlülüğün düzenlendiği, kanun metninde açıkça yasal ibraz süresi içinde çeki ibraz eden hamilden söz

edildiğini, Çek Kanunu’nun 3. maddesi kapsamında bankanın ödeme yükümlülüğünün çeki ödeme için yasal ibraz süresi içinde ibraz eden yetkili hamile karşı olduğu, karşılıksızdır işleminden sonra çekleri devralan ara ciranya karşı bankanın sorumluluk tutarının ödeme yükümlülüğü bulunmaması nedeni ile davacının davasının reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte, davacının kötü niyetli olarak takip yaptığı hususu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-Davacının davasının REDDİNE,

2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,

3-Alınması gereken 427,60-TL harcın 347,84-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye alınan 79,76-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 28.800,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 24/12/2024

Katip ... · ✍E-Imzalıdır Hakim ... · ✍E-Imzalıdır