Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/205 K.2025/731

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatifin Dağılması İstemli davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ; ... İli ... İlçesi ... Köyü Su Ürünleri Kooperatifi; anasözleşmenin kurucu ortaklar tarafından imzalanması üzerine ...

06.12.2012 gün - sayılı iznini müteakip Ticaret Sicil Memurluğuna 07.01.2013 tarihinde sayılı sicile tescil ettirilerek kuruluşunu tamamladığını, Kooperatifin kuruluşunu takiben 04.01.2013 tarihinde ilk genel kurul toplantısı yapılmış ve 15.01.2013 gün - sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde sayfada yayımlandığını, kooperatif kuruluş tarihinden bugüne kadar kooperatif ortaklığından çıkan/çıkarılan/ortaklığını devredenler dahil ortaklık defterine kaydı yapılan 53 ortaktan 25inin gerçek kişi ruhsatı, 48inin de gemi ruhsatı bulunmadığını, bilindiği üzere mülkiyeti Hazineye ait olan ...

Balıkçı Barınağı 16.12.2014 tarihinde . ... Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü ile Kooperatif arasında imzalanan kira sözleşmesi gereği Kooperatif tarafından ''... Restaurant ve Cafe'' adı ile kafe (içkili) olarak işletilmiş; . ...

Belediye Encümeni'nin 11.05.2022 tarih ve 2022/ sayılı 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 18.maddesine göre yıkım işleminin gerçekleştirildiği 03.06.2022 tarihine kadar söz konusu işletme, 06.02.2014 tarih ve 2014/ sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile ticari faaliyette bulunduğu, Kooperatif kuruluş tarihinden günümüze kadar kooperatif ortaklığından çıkan/çıkarılan/ortaklığını devredenler dahil ortaklık defterine kaydı yapılan 53 ortak listesinden mülki idare sınırları dışında ikamet eden ve orada ikamet etmeyen; ilçe dışında, hatta il sınırları dışında ikamet eden ortakların bulunduğu,

kooperatifin başta Yönetmelik olmak üzere mevzuata aykırı şekilde barınağı amaç dışı kullanımından ve Kooperatifin herhangi bir balıkçılık faaliyeti de olmamasından ötürü Kooperatif Ana Sözleşmesine bakıldığında 6.madde ve 7.maddede sayılı amaçları ve çalışma konularını gerçekleştirme imkanının bulunmadığının sabit olduğu, kooperatif Ana Sözleşmesinin 9/b maddesinde ortaklık şartları belirtilmiş olup;

''Kooperatifin faaliyet sahasında ikamet etmek ev su ürünleri yetiştiricilik belgesi ile su ürünleri avcılığında, avcılıkta kullanılan balıkçı gemisine sahip olduğunu ruhsat tezkeresi ile tevsik etmek'' hükmüne aykırı olarak kooperatif ortaklarının bir kısmının kooperatifin faaliyet sahası dışında ikamet ettiği anlaşıldığı, kooperatif Ana Sözleşmesinin 91/e maddesinde: ''Kanunlarda öngörülen diğer hallerde (ortak adedinin yasal kurucu ortak adedinden aşağı düşmesi ile kooperatif organlarının kurulmaması, kooperatifin çalışma konusu dışında veya amme kanunlarına karşı çalışma gösterilmesi,

kooperatifin kanuni tanımı dışına çıkması ve kar peşinde koşan ticari bir şirket hüviyetine girmesi, acze düşmesi gibi hallerde ... Bakanlığı’nın mahkemeden alacağı karar üzerine' dağılır.'' hükmü mevcut olduğu, kooperatif Ana Sözleşmesinin 91/g maddesinde: ''Amacına ulaşma imkânının bulunmadığının ... Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla dağılır.'' hükmü mevcut olduğu, ... ili ... ilçesinde faaliyet gösteren Sınırlı Sorumlu ...

Köyü Su Ürünleri Kooperatifinin feshi ile sona erdirilebilmesi adına yapılması gerekli işlemler için Tasfiye Heyeti atanması kararı verilmesini ... Bakanlığına vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Bakanlığı tarafından yaptırılan ... Balıkçı Barınağı, ... Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü'nün 07.05.2014 tarih ve sayılı olurlarına istinaden kiraya verilmek üzere ... Bakanlığına 04.07.2014 tarihinde geçici olarak devir ve teslim edildiği, daha sonra barınak, ...

Defterdarlık Makamının 25.09.2014 tarih ve 1136 sayılı oluruyla ve Balıkçı Barınakları Yönetmeliği’nin 8. maddesi gereğince kiraya verilmek üzere 05/12/2014 tarihinde ihaleye çıkarılmış, yapılan ihalenin müvekkil kooperatif üzerinde kalması üzerine de, müvekkil kooperatif ile davalı idare arasında 16.12.2014 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiğini, Balıkçı barınağı, 23.12.2014 tarihinde ... ...

İl Müdürlüğü yetkilileri ve ... ... tarafından mevcut haliyle müvekkil kooperatife teslim edildiğini, davalı kooperatif, balıkçı lokali bulunmayan balıkçı barınağında resmi merciler tarafından verilen 06/02/2014 tarih ve ... kayıt numaralı işletme kayıt belgesi, 11/02/2014 tarihli açık alkollü içki satış belgesi, faaliyet konusuna uygun vergi levhası ve 06/02/2014 tarih ve 2014/ sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ve diğer resmi ruhsat, izin ve onaylara dayalı olarak faaliyet gösterdiğini, makamlarca verilen ruhsat ve izin harici herhangi bir kullanım söz konusu olmadığını,

resmi mercilerce verilmiş ruhsat ve izinlere dayalı olarak gösterilen faaliyet, balıkçı barınağının amacı dışında kullanımına olanak sağladığı iddia ediliyorsa bu husus en fazla kira sözleşmesine aykırılık oluşturduğunu, kira sözleşmesine aykırı bir davranış da kooperatifin dağılması gerekçesi olmadığını, balıkçı Barınağından istifade edebilecek gemi ve tekneler ile bağlama ve hizmet ücretleri, davacı bakanlık tarafından belirlenmekte ve her yıl güncellenen tarife davalı kooperatife tebliğ edildiğini,

davalı kooperatif de listede belirtilen ve barınaktan yararlanan tekne ve gemilerden tarifeye göre tahsil ettiği ücretleri bakanlık hesabına yatırdığını, balıkçı gemileri haricindeki gemilerin barınaktan ücreti mukabilinde istifade etmesi davacı bakanlığın emri olduğu,

bu emir doğrultusunda yapılan uygulama nedeniyle bugüne kadar davacı bakanlık tarafından davalı kooperatife herhangi bir ihtarda bulunulmadığı gibi bilakis bu gemi ve teknelerin barınaktan yararlanması için her yıl ücret tarifesi gönderildiğini, davalı kooperatif tarafından barınaktan yararlanma konusunda her daim balıkçı gemi ve teknelerine öncelik verildiğini, bugüne kadar hiçbir balıkçı gemi veya teknesi aksini iddia ederek davacı idareye şikayette bulunmadığını, bu nedenle balıkçı barınağının yat limanı biçiminde kullanıldığı iddiası hakikate aykırı olduğu,

ileri sürülen bu husus da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde öngörülen dağılma sebepleri arasında bulunmadığını, davacı vekili, ortaklık kaydı yapılan bazı üyelerin ... dışında ikamet ettiklerini, ortaklık şartlarını taşımadıklarını ileri sürmüş, fakat hangi ortakların ana sözleşmenin 9.maddesinde sayılan ortaklık şartlarından hangilerini yitirdiklerini açıkça belirtmediğini, davalı kooperatif, ana sözleşmede belirtilen amaç ve hedefleri doğrultusunda faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacı bakanlık ile davalı kooperatif arasında yaklaşık 10 yıldır kiracı kiralayan ilişkisi de bulunduğunu,

kuruluşundan bugüne kadar bakanlık müfettişlerince bir çok kez teftiş edilen ve ayrıca dönemsel olarak rutin bir şekilde bakanlık görevlilerince denetlenen davalı kooperatif, yapılan tüm teftiş ve denetlemelerden yüz akı ile çıktığını, bu sebeple haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava kooperatifin dağılması istemine ilişkindir.Davacı kooperatifin ana sözleşmesinde uyarılan amaçlarla herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı amacı dışında bir takım faaliyetler gerçekleştirdiği, gerekçesiyle kooperatifin tasfiyesine ve tasfiye memuru atanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Kooperatifin amacı dışındaki faaliyet konularıyla alakalı olarak ... CBS'nin 2024/ sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğü, bu kapsamında ...

Sulh Ceza Hakimliği'nin 2025/ sorgu sayılı kararı ile kooperatifin bir kısım yöneticilerinin kooperatifin faaliyetleri kapsamında bir takım iş ve işlemlerden dolayı tutuklanmasına karar verildiği, ... Bakanlığı müfettişlerince kooperatifte denetleme yapılarak raporlar düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Soruşturma dosyası ve bakanlık idari soruşturmasına ilişkin dosya dosyamız arasına alınmış ve bilirkişiden rapor hazırlanması istenmiştir.Her ne kadar bilirkişi 0/07/2025 tarihli ilk raporunda dosya kapsamında iddia edilen hususlarla ilgili bilgi ve belge bulunmadığı belirtilmiş ise de bilirkişilerin dosya kapsamında toplanan soruşturma dosyası ve bakanlık müfettişlerince hazırlanan dosya ve rapor incelenmeksizin rapor düzenledikleri tespit edilmiştir.

Bunun üzerine bilirkişilere dosya yeniden tevdi edilerek dosyaya kazandırılan bilgi ve belgeler denetlenmek suretiyle rapor hazırlamaları istenmiştir. Bilirkişi heyeti raporunda; ...

Köyü Su Ürünleri Kooperatifi Anasözleşmesinin, Gıda, Tarım ve Havancılık Bakanlığının 06.12.2012 gün - sayılı iznini müteakip Ticaret Sicil Memurluğuna 07.01.2013 tarihinde sayılı sicile tescil ettirilerek kuruluşunu tamamlandığı, Kooperatif Anasözleşmesi nin intibakı; dava tarihinden (26.02.2024) sonra “17.05.2024 tarihinde ...

Bakanlığı'nın onayı ile yürürlüğe konulan anasözleşmeye intibakı uygun görülmüştür.” Şeklinde ibare ile Kooperatif anasözleşmesinin imzalandığı ve yürürlüğe girdiği, dava tarihi itibariyle yapılan incelemede.

2022 ve 2023 Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanaklarında ortaklar listesine kayıtlı 3 ortağın bulunduğu, bu ortakların 28 tanesinin ... ilçesine bağlı ... mahallesinde ikamet ettiği, diğer 5 üyenin ise yine ... ilçesinde başka mahallelerde ikamet ettiği, her ne kadar ortaklığa kabul şartları arasında yerleşim yerinin ... mahallesinde olması koşulunun arandığı görülmekte ise de, bunun Kooperatife ortak olma şartı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 2020 yılında yapılan denetimlerde barınağın amacı dışında kullanıldığı kanaatine varıldığı, ...

Balıkçı Barınağının 16.12.2014 tarihinde . ... Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü ile Kooperatif arasında imzalanan kira sözleşmesi gereği Kooperatif tarafından "... Restaurant ve Cafe" adı ile kafe (içkili) olarak işletildiğini, ... Belediye Encümeni'nin 11.05.2022 tarih ve 2022/499 sayılı 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 18.maddesine göre yıkım işleminin gerçekleştirildiği, balıkçı barınağında balıkçı lokalinin bulunmadığını, K.K. 81 madde gereği.

Bir kooperatifin amacına ulaşmasının imkansız olduğu, ilgili bakanlığın yapacağı denetim sonucu tespit edilmesi halinde, mahkemeden alınacak kararla kooperatifin feshi sağlanabileceği, yine Kooperatif Ana Sözleşmesi madde 112'de kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ... Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla kooperatifin dağılacağının belirtildiği, ... ili ... ilçesi ...

Su Ürünleri Kooperatifi hakkında iddia edilen konuların ibraz edilen belgeler ve müfettişlik raporlarında yasal defterlerin tespit edildiği, defter kayıtlarına dayanak evrak ve belgeler hakkında müfettişlik raporlarında alınan yazılı ifadeler muvacehesinde Kooperatif mahallinde tetkik ve tahkikinin yapıldığı görülmüş olup, dosya kapsamının incelenmesi neticesinde.

Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi "Balıkçı barınakları Bakanlığın olumlu görüşü alınmadan, hiçbir şekilde yat limanına dönüştürülemez ve başka amaçlarla kullanılamaz.. hükmüne aykırı olarak barınağın yat limanı şeklinde kullanıldığı ve herhangi bir balıkçılık faaliyetinin olmadığı tespit edildiği.

Kooperatif Ana sözleşmesinin 6 ncı maddesi "kooperatifin amaçlarını gerçekleştirme imkanın bulunmadığı", 9 uncu maddesi d fıkrası "Denizlerde, su ürünleri avcılığını, avcılıkta kullanılan balıkçı gemisine sahip olduğunu ruhsat tezkeresi ile tevsik etmek” kooperatifin kanuni tanımı dışına çıkması ve kar peşinde koşan ticari bir şirket hüviyeti kooperatifin amacı dışında faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir.Kooperatifin ana sözleşmedeki amacının 7.maddede düzenleme altına alındığı,

ancak yapılan inceleme ve denetlemelerde bakanlık teftiş dosyası içeriği ve raporu gerek soruşturma dosyası içeriği gerekse mahkememizce alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında davalı kooperatifin Kooperatifler Kanunundaki ticaret kanunun anonim şirketlere ilişkin sona erme ve tasfiye hükümlerine yapılan atfı nedeniyle kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığı bu sebeple münfesih olduğunun tespiti ile tasfiye heyeti atanmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Katip · E-imzalı