Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/483 K.2025/515

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının ... .... Tic. Ltd. Şti'nin hissedarlarından biri olup 2011 tarihinde de müvekkilin 10 yıllık süre için şirketi münferiden temsile yetkili müdür olarak atanmasına karar verildiği, imzaya yetkili müdür olarak faaliyet gösterdiğini, 12.09.2013 tarihinde ...

Bakanlığı tarafından tutulan form-20 evrağı ile faaliyetlerine son verildiğini, yapı denetim firması olarak çalışamadığını, şirketin vergi borçlarının bulunması sebebiyle de sicilden kapatma işlemleri yapılamadığını, yıllardır da bu şirkete ilişkin bir beyanname de verilemediğini, beyanname vermediği ve faaliyette bulunmayan şirket hakkında kapatma işlemleri öncelikle vergi borçları nedeniyle yapılamadığını, vergi borçları nedeniyle de şirket üzerinde kayıtlı bulunan plakalı araç 2020 yılında ... ilinde yakalanarak otoparka çekilmiş ve halen işbu otoparkta bulunduğunu, şirketin uzun zamandır faaliyette bulunmaması,

şirkete dair ortaklar ve müdürler tarafından yeni bir karar vs alınmaması sebebiyle bugüne kadar karar defterinin varlığı araştırılmadığını, davacının müdürlüğünü yaptığı sırada şirketin ticari defterlerinin tümünü muhasebecisine teslim etmişse de yapılan son görüşmelerde muhasebecinin defterlerin kendinde olmadığını söylemesi üzerine defterler konusunda arayışa girildiğini, ancak defterler bulunamadığı beyanla şirket karar defterinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... Ticaret Sicil Kayıtları, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Taraf sıfatı veya husumet, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkı davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir (HMK'nın 51). Fiil ehiyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır.

Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin, ileri sürülme zamanı Yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Somut olayda ise, her ne kadar davacı aynı zamanda şirket hissedarı olsa da şirket karar defterinin zayi olduğu sebebine dayalı açılan davada dava açma hak ve yetkisinin ... Uzman Yapı Denetimi Tic. Ltd.

Şti' nde olduğu, davacının kendi adına işbu davayı açamayacağı, dolayısıyla davacı tarafından açılan işbu davada aktif husumet yokluğu oluştuğu anlaşılmakla, davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle Reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır