Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/964 K.2025/592

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin yetkili ... tarihinde ...'a gelmek üzere ...'dan yola çıktığını, müvekkil şirket ... kapama işlemleri yapılacağından vekili olmamız sebebiyle ilgili şirket evraklarını da şahsıma teslim etmek üzere arabasına koyduğunu, ancak gece ...'a geldiğinde ... aracını park etmiş arabadan bavulunu ve bir kısım eşyalarını ve evrak çantasını indirdiğini, fakat eve geldiğinde evrak çantasının evde olmadığını anladığını, arabaya geri döndüğünde ise evrak çantasının yerine olmadığını gördüğünü, arabasında bulunan evrak çantasının içerisinde Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri,

Pay Defteri ve Müdürler Kurulu Karar defteri bulunamadığını, konuyla ilgili olarak vakit kaybetmeden ... tarafından ...

Merkezine ihbarda bulunulduğunu, müvekkil şirkete ait Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri, Pay Defteri ve Müdürler Kurulu Karar defteri müvekkil şirket yetkilisinin tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan defterlerin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkil şirkete ait Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri, Pay Defteri ve Müdürler Kurulu Karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... C. Başsavcılığı 2025/ sayılı dosya örneği, müzekkere cevapları ve sair evrakları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava; davacı şirkete ait Karar defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir.Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davacı tarafça ,davacı şirkete ait Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri, Pay Defteri ve Müdürler Kurulu Karar defterinin iradeleri dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.Öte yandan davacı taraf tacir sayıldığından basiretli şekilde davranmak zorundadır....

Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/ Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi,

gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.Yukarıda anılan kanun hükmünde açıkça " gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla" denilmek suretiyle zayi belgesi verilebilmesi için belgelerin gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen zayi olması şartı aranmaktadır. ... yerleşik içtihatları da söz konusu belgelerin iptalini gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartına bağlamıştır.(Emsal nitelikte ...

11.Hukuk Dairesi'nin 18/12/2017 gün ve 2016/ Esas, 2017/ sayılı ilamı)Emsal mahiyetteki ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. HUKUK DAİRESİ 2024/ E. -2025/ K. Sayılı ilamında özetle; ".... davacı şirkete ait defter ve belgelerin şirket merkezinde bulundurulması ve korunması için gerekli tedbirlerin alması gerektiği, ancak davacı şirkete ait dava konusu karar defterinin uzun yıllar boyunca motorlu araçlarda saklanmasının özenli bir davranış olmadığı (...

11. Hukuk Dairesi'nin 2014/ Esas, 2014/ Karar sayılı kararı aynı yöndedir), bu haliyle davacı şirketin dava konusu şirket karar defterinin zayi olmasına gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kendi kusuru ile sebebiyet verdiği, davacının kayıtların saklanması hususunda basiretli tacirden beklenen özeni göstermediği, dolayısıyla zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir..." belirtilmiştir.

Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça,Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri, Pay Defteri ve Müdürler Kurulu Karar defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği,

bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Yine Emsal mahiyette ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD 2025/ E. -2025/ K. Sayılı ilamı)

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.