Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/142 K.2024/1271

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yapmakta oldukları kimyasal ürünlerinin formüllerinin tamamen kendilerine ait olduğunu ve ve üretilen bu kimyasal maddelerin uluslararası geçerliliği olan ... ve ... Onaylı olduğunu, ürünün ..., ... ve filkelerinde geçerli marka tescil belgesinin okluğunu, Üretmekte olduğu (...) Kalite onaylı ünü ...'nın başkenti ... İçme suyu tesisinde kullanmak üzere Yılda 5000 Ton satmak üzere ... ...

Ltd Şirketi ile anlaşma yaptığını, ve bu anlaşma kapsamında 1200 ton ürünün satışının yapıldığını, 3800 ton ürünün gönderileceğini, davalı ...'ın 23/06/2015-02/12/2022 tarihleri arasında dış ticaret sorumlusu olarak bünyelerinde çalıştığını, davalının şirketten istifa ettikten sonra ... müşterimiz ... LTD ile haricen anlaşma yaparak ve firmamızın adını kullanarak basına açık sunum yaptığını, Davalı ...'ın ...

LTD ile anlaşarak başka ülkelerden ucuz ve kalite onayı olmayan ... ürünlerini getirtip firmasına ait kalite belgelerini kullanarak ... ... içme suyu tesisine satarak haksız kazanç sağladığını, bu nedenle davalının gizlilik, sır saklama yükümlülüğü, proje güvenliği ve korunması ile rekabet yasağına ihlallerine son vermesine,

taraflar arasında akdedilmiş bulunan gizlilik, sır saklama yükümlülüğü, proje güvenliği ve korunması ile rekabet yasağına ilişkin şartları düzenleyen sözleşmenin 5. maddesi doğrultusunda şimdilik 1.000,00 TL CEZA-İ ŞART bedelinin davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin uğramış olduğu kazanç kaybının tazmini amacıyla şimdilik 100,00 USD kazanç kaybı bedelinin davalıdan tahsiline, davalının müvekkili şirketin kişilik hakkına saldırı mahiyetindeki eylemleri nedeniyle 100.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Mahkememizin görevsiz olduğunu, iş mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkili ile ... ... LTD. şirketi arasında, davacı tarafın iddia ettiği gibi herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, müvekkilinin 20.02.2023 tarihinde ... Hotel'de geçekleşen toplantıya çalışmakta olduğu ... Yazılım ve Enerji Metal İnş. Teks. ve Dış Tic. A.Ş.'de tarafından görevlendirilerek katıldığını. Müvekkilinin, ...

Üniversitesi Kimya Bölümü mezunu ve Kimyager unvanına sahip olduğunu. Lisans düzeyinde aldığı eğitimi nedeniyle, davacı şirkette üretilen kimyasal ürünün genel kimyanın temel konusu olan "Metal - Asit " tepkimesi yöntemiyle üretildiği konusunda bilgi sahibi olduğunu. Bu işlemin özel bir bilgi veya saklanması gereken bir sır niteliğine sahip olmadığını, dava konusu formüllerin kendisi tarafından üretilmesinin mümkün olmadığını.

Davacı tarafın sunmuş olduğu ve ... ülkeleri için geçerli olduğunu iddia ettiği "Marka Tescil Belgesinin" de yalnızca ... ülkelerinde geçerli olduğunu, davacı şirketin ...'de tek PACS (Polialuminyum Klorür Hidroksit Sülfat) kimyasalı üreticisi olmadığını, müvekkil ile ilgili olarak başka ülkelerden ... ürünü getirip, davacı şirketin ismi ile ... (... ...

Su Şirketi) kuruluşu bünyesinde bulunmakta olan içme suyu arıtma tesislerine satış yapıldığı iddiasını kabul etmediklerini, davacı tarafın iddiaları tamamen iddiadan ibaret olduğunu, herhangi bir dayanağının bulunmadığını. Müvekkiline yüklemek istedikleri rekabet yasağına uymadığı hakkındaki şikayetin yalnızca davacı şirketin ... (... ...

Su Şirketi)'ne satmış olduğu kimyasal formülde sorun yaşanması üzerine uğradığı maddi kaybı müvekkilinden haksız ve kötü niyetli olarak tanzimini istemekten ibaret olduğunu. bu nedenle davanın reddine, müvekkilin iş hayatında kariyerini olumsuz yönde etkileyeceği ve itibar kaybı yaşatacağı göz önünde bulundurularak 100.000,00-TL tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tanık ...'ın "Ben davacı şirkette muhasebe elemanı olarak çalışmaktayım, davalı ... davacı şirkette dış ticaret sorumlusu olarak çalışmaktaydı, yurt dışındaki tüm pazarlama ve seyehat işlerini kendisi yapmaktaydı, müşterilerle irtibatı kendisi kurardı, ... bey işten ayrıldığında davacı şirket yetkilisinin kızı olan ... Hanım, ... Bey'e şirketçe tahsis edilen iş telefonunu kullanmaya başladı, ben ... hanım ile aynı odada oturuyordum, Şubat ayında ...

Hanım'ın kullandığı telefona bir mesaj geldi, mesajda "Merhaba ..., ..., ..., işbirliğiniz için sizi kutlarım, açmış olduğunuz fabrikada başarılarınızın devamınız dilerim, açmış olduğunuz üretim tesisi ...'daki ilk üretim tesisi olması sebebiyle önem taşımaktadır, lansmandan erken ayrıldığım için üzgünüm, daha sonra sizi ziyarete geleceğim" şeklinde içerik vardı, biz ...'da böyle bir fabrikamız olmaması sebebiyle mesajı şirket yetkilisi olan ...

Bey'e ilettik, kendisi direkt mesajı yazan kişiyi aradı ve sordu bu kişiden ... bey'in bizim şirketin adını kullanıp bir firma açtığını öğrendi, hatta bu fabrika bir buçuk yıldır açılmaya hazırlanıyormuş, kendisinden buna ilişkin fotoğraf veya kanıt göndermesini istedi, konuştuğu kişi kendisine bir kısım görüntüler ve haber içerikleri gönderdi, ...

Bey'in yaptıklarını biz şirket olarak bu şekilde öğrendik,Normalde ... bizden yıllık sipariş ile toplu ürün alırdı, fakat bu olayı öğrendikten sonra o yıl verdikleri siparişi iptal ettiler hatta biz bu ürünleri hazırlamıştık, sipariş iptal edilince ürünler elimizde kaldı, siparişin iptal sebebi ürünlerin ...

Bey'den alınmasıdır." şeklindeki beyanları.Tanık ...'in "Ben davacı şirkette muhasebe personel sorumlusu olarak çalışmaktayım, Aralık ayında davalı işten ayrıldı, Şubat ayında şirketin dış ticaret telefonuna bir mesaj geldi mesaj geldiğinde ben de odadaydım, mesajda davacı şirketin ...'da kurduğu fabrikanın lansmanında çok kalınamadığı için özür dileniyordu ve daha sonra fabrikayı ziyaret edeceği söyleniyordu fakat davacı şirketin ...'da bir fabrikası yoktu,mesaj yollayan kişi aranınca davacı şirketin adı kullanılarak ve logosu kullanılarak bir fabrika kurulduğunu öğrendik,

hatta fabrika kurulum aşamasının yaklaşık bir buçuk yıl öncesinden başladığı söyleniyordu, bizim şirket olarak ... ile yıllık ticaretimiz oluyordu, o sene yılbaşında yine sipariş verilmişti, ürünler hazırlanmış ve ıbs kaplara doldurulmuştu sevkiyat bekliyordu, o sırada siparişin iptal edildiği bilgisi geldi ve ürünler şirketin elinde kaldı, yine yukarıda bahsetttiğim mesajı atan ...'dan sonradan öğrendiğimiz kadarıyla davalıdan ürün alındığı için bu siparişin iptal edildiği,

bilgisi geldi hatta onlar ürünleri bizden alındığını zannediyorlarmış," şeklindeki beyanları.Dosyada mevcut haber görüntüleri ve video CD'si.Mahkememizce dosya bir adet nitelikli hesaplamalar ve bir adet kimya mühendisi, bir adet mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek rapor düzenletilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 05/03/2024 tarihli raporunda özetle;"1-Davacının, siparişini gerçekleştiremediği 3800 ton ürüne ait 2.287.500 USD satış hasılatı kaybından dolayı 175.234 USD kar kaybı gelmiş ve bunun dava tarihi itibariyle karşılığı 3.410.884 TL'dır.2) Davalı ..., davacı şirket ... ... Kimyasaller San. Tic. Ltd.

Şti. nde 3.06.2015 ile 02.12.2022 tarihleri arasında Dış Ticaret Sorumlusu" olarak çalıştığı, ... ltd. ile anlaşarak başka Ülkelerden ucuz ve kalite onayı olmayan ... ürünlerini getirtip Davacı Firmaya ait kalite belgelerini kullanarak ... ... içme suyu tesisine sattığına dair dava dosyasında belge olmadığı ve bu nedenle haksız kazanç sağlamadığı,3) Davalı ... 20.02.2023 tarihinde ... Hotel'de geçekleşen toplantıya 23.01.2023 Tarihinden itibaren, çalışmakta olduğu ...

Yazılım ve Enerji Metal İnş. Teks. Ve Diş Tic. A.Ş.'de tarafından görevlendirilerek katılmış olduğu ve Gerçekleştirilen toplantı "su arıtma kimyasalları, su depoları ve su tankları" ile ilgili olduğu, ... Yazılım ve Enerji Metal İnş. Teks. ve Dış Tic, A.Ş. inin faaliyet alanlarından biriside “Temizlik Ürünleri" olduğu, davalının katılmış olduğu toplantı konusu ile çalıştığı şirketin faaliyet afanı konularında aykırılık olmadığı,

4) Sonuç olarak; Davalı ... haksız Rekabet Fiillerini işlemediği," kanaatini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının eski çalışanı olan davalının iş akdinin sona ermesinden sonra haksız rekabete sebebiyet verecek iş ve eylemlerde bulunduğu iddiası ile 1.000,00 TL cezai şart 100.00 USD kazanç kaybı ve 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ilişkin olduğu, davalının karşı davasının ise davacının bu iddiaları sebebi ile uğramış olduğunu iddia ettiği 100.000,00 TL manevi tazminatın davacıdan tahsiline ilişkindir.

Davacı haksız rekabet eylemleri sebebiyle manevi tazminat hem de, haksız rekabet nedeniyle siparişlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle uğradığı kar kaybını talep etmektedir.Karşı davada davalı ise, dava dilekçesindeki iddiaların kişilik haklarını ve ticari itibarını zedelediği iddiası ile manevi tazminat talep etmektedir.Davalı, davacının dış ticaret sorumlusu olarak çalışmaktadır. Davacı, ... ülkesine kimyasal ürünler satmaktadır.

Davalının, davacının bilgisi olmaksızın ve davalının iş akdi 02.12.2022 tarihinde sona erdikten yaklaşık 3 ay sonra 20.02.2023 tarihinde ... ülkesinde bulunan ... Engineering şirketi ile davacı ortak basın açıklaması yapıyor gibi gösterdiği ve toplantıda yer aldığı, bir basın açıklaması yaptığı ve davacının logolarının kullanıldığı, yine ... ile davacının %65 ortak olduğu ve ...'da yeni bir ... üretim fabrikası kurduğu yönünde bilgiler verdiği iddia edilmiştir.

Bu hususta dinlenen tanıkların beyanlarından, davalının eskiden kullanmış olduğu şirketin dış ticaret telefonuna tebrik mesajları geldiği, bu mesajların araştırılması neticesinde davalının, davacı şirketin ... ülkesinde yeni bir ortaklık yapmış ve fabrika açmış gibi gösterildiği, oysa davacının bu olaydan haberdar olmadığı, bu yönde basın açıklamaları yapıldığı, buna ilişkin videonun CD olarak dosyaya sunulduğu, yine bu basın toplantısındaki slaytlarda davacının logolarının kullanıldığının videoda açıkça görüldüğü tespit edilmiştir.

Davacı işten ayrılmasına rağmen hala davacının ortak olduğu iddia edilen bir fabrikanın açılış toplantısında üstelik davacının isminin ve logosunun kullanıldığı görülmesine rağmen, davacıyı temsil ediyor gibi konuşma yapması ve üçüncü kişilerin yanılmasına sebebiyet vermesi, bu noktada asıl haksız rekabeti gerçekleştiren kişi ... firması ise de davalının da bu yanıltıcı beyanlara iştirak etmesi ve/veya sessiz kalarak o toplantıda davacının bir temsilcisiymiş gibi yer alması, hususları birlikte değerlendirilerek mahkememizce haksız rekabet teşkil edecek nitelikte bir eylem olarak görülmüştür.

Nitekim TTK'da yer alan haksız rekabet teşkil eden eylemler sınırlı sayı ilkesine göre sayılmamış olup, haksız rekabetin tespiti hususunda hakime takdir yetkisi tanınmıştır.

Açılan fabrikanın hazırlıklarına yaklaşık bir buçuk yıl öncesinden başlanıldığının davalının kullandığı dış ticaret telefonuna mesaj atan ve ...'da bulunan kişilerden öğrenildiği, ayrıca üçüncü kişilerin davalının orada bulunması hasebiyle davacının da temsil edildiğini sanması hususları tanık beyanları ile ispatlanmıştır. Tanıkların bu beyanlarına mahkememizce itibar edilmiştir.

Bilirkişinin kabulünün aksine davalının bir başka şirketin görevlendirmesi ile gitmiş olduğu gerekçesiyle haksız rekabet olmadığı yönündeki görüşlerine katılmak mümkün olmamıştır. Dolayısıyla davalının bu eylemlerinin karşılığı olarak davacı ile haksız rekabet teşkil edecek eylemler içerisine girdiği ve davacının gözetilerek 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 445.

Maddesi "Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz." şeklinde düzenlenmiş olup, davacı ile davalı arasındaki sözleşmede öngörülen cezai şart maddesi incelendiğinde yer, zaman yönünden sınırlamalar içermediği, yalnızca konu yönünden sınırlamalar içerdiği görülmektedir.Sözleşmede yer ve zaman yönünden hiçbir sınırlama içermeyen cezai şart maddesine yer verildiğinden bu madde hükmünün kanuna aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu anlaşılmıştır.

Yer bakımından hiç öngörülmeyen sınırlamaya hakimin müdahale etmesine kanun cevaz vermemiştir. Yalnızca konu yer ve süre bakımından sınırlamalar içeren geçerli bir sözleşmeye hakim müdahale edebilecek ve kapsam ve sınırlarını hakkaniyete uygun olacak şekilde belirleyebilecektir.

Dolayısıyla kanuna aykırı şekilde düzenlenen rekabet yasağına yönelik cezai şart maddesi bu yönleri ile geçerli olmadığından davalı aleyhine cezai şart içeriğindeki tazminata hükmedilmesi mümkün olmamıştır. Nitekim ... Hukuk Genel Kurulu'nun 15.03.2022 Tarih, 2019/- Esas ve 2022/ Karar sayılı kararında bu husus "Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesinin bir diğer şartı ise işçinin ekonomik geleceğinin tehlikeye düşürülmemiş olmasıdır.

Zira sınırsız ve ucu açık bir rekabet yasağının, işçinin çalışma özgürlüğünü ortadan kaldıracağı ve işçinin geçim kaynağı olan emeğini istihdam piyasasına sunamaması sonucunu doğuracağı açıktır. 6098 sayılı TBK’nın 445/1 maddesi “Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz” hükmünü haizdir.

Buna göre rekabet yasağının, işçinin ekonomik geleceğinin ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye girmesini önleyecek şekilde süre, yer ve konu (işin türü) bakımından uygun sınırlar içinde kararlaştırılmış olması gerekir; aksi takdirde rekabet yasağı sözleşmesi geçersizdir......Buna göre rekabet yasağı sözleşmesinin, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından sınırlamalar içermesi ve süresinin de, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşması durumunda uygulanacak hukukî yaptırım,

rekabet yasağının hâkim tarafından kapsamı ve süresi bakımından sınırlanması şeklinde olmalıdır. Bu düzenleme ile yer, zaman ve konu (işin türü) bakımından sınırları çok geniş tutulmuş rekabet yasağı sözleşmelerine geçersizlik gibi ağır bir hukukî yaptırım uygulamak yerine, sözleşmenin kanuna uygun hâle getirilmesinin yolu açılmış olmaktadır." şeklinde ve görüşümüzü destekler nitelikte karara bağlanmıştır.

Yani sözleşmede bir sınırlama öngörülmemesi halinde sözleşmenin geçersiz olacağı fakat sözleşmede öngörülen sınırlamaların, hakkaniyete aykırı olacak şekilde kayıtlar içermesi durumunda hakimin müdahalesinin mümkün olacağı kabul edilmelidir. Hiç sınırlama içermemesi durumunda hakimin tarafların yerine geçmesi ve sınırlamalar yapması zaten mümkün değildir.

Hakime tanınan yetki yalnızca olan sınırlamaların hakkaniyete aykırı olup olmadığını değerlendirmek ve bu sınırlamaları olması gerekene göre düzenlemektir. Hiç sınırlama öngörülmemesi durumunda ise sözleşmenin geçersiz olacağı Hukuk Genel Kurulu kararında da benimsenmiştir. Hâkimin hiçbir sınırlama içermeyen bir sözleşmeye müdahale ederek yepyeni bir hüküm koyması mümkün olmamalıdır. Sözleşme özgürlüğüne müdahale niteliği taşıyan böyle bir hükmün dar yorumlanması gerekir.

(Güllü, Gözdenur, "Aşırı Nitelikteki Rekabet Yasağının Hâkim Tarafından Sınırlandırılması" , Prof. Dr. ...'a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı, s. 1215.) (...)Davacının bir diğer talebi olan kar kaybı talebi incelenmiş olup, davacı tarafından ... Ülkesi ile 5000 ton kimyasalın satışına yönelik anlaşma olduğu iddia edilmiştir. Lakin dosyaya bu yönde bir sözleşme sunulmuş değildir. Yalnızca davacı tarafça sunulan ek5 ve ek 6'da yer alan belgeler mevcuttur.

Bu belgelerin tamamı davacı tarafından tek taraflı düzenlenmiş belgeler olup, davacı şirketin üretim kapasitesini ve teklif mektubunu içeren belgelerdir. Belge içeriğinde 2022/07 numaralı ihaleden bahsediyor ise de bu ihalenin belgeleri ve ihale neticesinde imzalanan sözleşme dosyaya sunulmuş değildir. Yine ihaleyi alan şirket olan ... ile davacı arasında imzalanan bir sözleşme de dosyaya sunulmuş değildir. Davacının üretim kapasitesinin 5000 Ton olması, dava dışı ...

Ülkesi ile veya ... şirketi ile bu miktar üzerinden anlaşıldığını göstermemektedir. Yine davacı tarafça düzenlenen "... ..." başlıklı belgede kalan miktar olarak 3.800 ton yazılmış ise de bu belge de tek taraflı düzenlenmiş bir belge olup, imza dahi içermemektedir. Dolayısıyla ihaleyi alan şirket olan ... ile düzenlenen bir sözleşmenin dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından davacı kar kaybını ispatlayamamıştır.

Açıklanan sebeplerle kar kaybı talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalının karşı davasını ise ispatlayamadığı, zaten eylemlerinin davacı aleyhine haksız rekabet teşkil ettiği hususunun sabit olduğu, davacının hak arama özgürlüğü kapsamında dava dilekçesi ile bir kısım iddialar ileri sürdüğü, davalının kişilik haklarının bu yönleri ile zedelendiğinin kabulünün mümkün olamayacağı gözetilerek karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle asıl davanın kısmen kabulü ile, 100.000,00TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı