Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/4 K.2025/1

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile ...Mobilya Orman Ürünleri Kimya Metal Hırdavat İnşaat tekstil san ve tic. Ltd. Şti. ile aralarında 2021 döneminde mevcut ticari işler bulunmakta olduğunu, ...Ltd.

Şti.'nin davalı Osmangazi Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne olan borcu sebebi ile müvekkili şirkette alacakları bulunduğu varsayımı ile müvekkili şirkete tutarı 1.211.815,40 TL ödeme emri düzenlendiğini, ödeme emri ve takibe dayanak yapılan diğer yazılı bildirimlerin müvekkili şirkete ulaşmadığını ve/veya teknik bir takım aksaklıklar nedeni ile müracaat süreleri geçirilmek sureti ile takibin kesinleştiğini, müvekkili şirketin banka hesapları davalı kurum tarafından haciz şerhi konulmak sureti ile bloke edildiğini, müvekkili şirketin ...Ltd.

Şti.'ne herhangi bir borcu bulunmadığını, borçlu şirket ...Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında alacak borç yönünden mutabakat sağlanmış olduğunu, müvekkili şirketin borçlu olmadığı bir bedel nedeni ile haciz tazyiki altında bulunmasının büyük güçlük yarattığını, 3. şahıs tarafından açılan menfi tespit /6183 sy 79. md. gereği ; düzenleme tarihi 27.04.2022, takip dosya no 2022042714n4v0000001, türü 9179, dönemi 01/2021-12/2021, vadesi 02042022, tutanak no 2022042601N5x0000002, tutarı 1.211.815,40.-TL tutarındaki ödeme emrinin iptali ve dolayısı ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinin taraflarına tebliğinde ve tensip tutanağında davalı tarafın Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak gösterildiğini, oysaki davacı hakkında yapılan işlemlerin Osmangazi Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yapılan bir işlem olduğunu ve davanın tarafının davada taraf olma ehliyetine sahip Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı olarak düzeltilmesini talep ettiklerini, yapılan işlemlerde hukuka ve yasal mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Mahkememizin ...esas ... sayılı gerekçeli kararı ile davanın kabulü ile, davacının davalıya dava ve 27/04/2022 tarihli ödeme emri tarihi itibari ile 1.211.815,40 TL tutarında borçlu bulunmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce verilen kararın davalı vekilince istinaf edildiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 13. Hukuk Dairesinin 2023/1976 esas 2024/2322 karar sayılı ilamıyla taraflar tacir olmadığı gibi taraflara arasında herhangi bir hukuki ilişki de bulunmadığı, madde 79 uyarınca haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs;

borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğunu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunacağını,

ancak 3.Kişi madde 79 uyarınca itiraz süresinin geçirilmesi halinde haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan menfi tespit davasında bu davanın tarafları arasında hukuki bir ilişki bulunmadığını, bu nedenle eldeki davada ticaret mahkemeleri değil genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan bahisle ("Yargıtay 11. HD 2023/5228E, 2023/6468 K sayılı ilamı) Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi için mahkememizin 03/05/2023 tarihli ...esas ... sayılı gerekçeli kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava; davacının icra takibinden dolayı icra takip borçlusuna borçlu bulunup bulunmadığı konularına ilişkin menfi tespit davasıdır. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nun 1. Maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup, aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca açılan iş bu menfi tespit davasında, davacı tarafça, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmesi gerekmekte olup, buna göre davacı 3. Kişi ile takip alacaklısı davalı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

nitekim Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin görev konusundaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce içtihadı birleştirme kararı verilmiş ve bu karar uyarınca tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile açılacak bu davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu hususu benimsenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı ilamında. "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklindedir.

Açıklanan nedenlerle, yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;x

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza