Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/846 K.2025/888

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili şirketin iştigal konusu faaliyetleri kapsamında yapmış olduğu ticari nitelikteki iş ve işlemlerin karşılığında; keşidecisi ... Plastik Kimya Kalıp Makina Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan, muhatabı ... A.ş ... Şubesi olan, 09/09/2025 ödeme tarihli 250.000,00 TL bedelli ... Seri numaralı, 09/08/2025 ödeme tarihli 111.458,68 TL bedelli ... Seri numaralı, 15/07/2025 ödeme tarihli 300.000,00 TL bedelli ...

Seri numaralı müvekkili lehine düzenlenen çeklerin yetkili hamilinin müvekkili olduğunu, keşideci firmanın müvekkili şirkete çeki kargo ile göndermek istediğini ve bu çerçevede çeklerin ...

Kargo Firmasına bizzat keşideci şirket yetkilisi tarafından teslim edildiğini, dava konusu çeklerin kargo şirketi uhdesinde iken çalınması, kaybolması nedeniyle işbu davanın ikame olunmakla henüz ödeme günü gelmeyen çekler hakkında ivedilikle ödemeden men kararı verilmesini talep ettiklerini, çek yapraklarının müvekkili şirket lehine düzenlendiğini ve kargo firmasına teslim edildiğini, kargo firması nezdinde iken çalınmış/kaybolmuş olması dolayısıyla kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin uğrayacağı zararların minimize edilmesi adına ivedilikle ödemeden men kararı verilmesi gerektiğini,

müvekkilinin keşideciden öğrendiği kadarı ile çeklerin 10.06.2025 tarihinde kendisine gönderilmek üzere kargoya verildiğini beyan ettiğini, işbu beyanların dilekçe ekinde yer alan gönderi formundan da açıkça görüldüğünü, çeklerin müvekkiline ... Kargo ile gönderildiğini, ancak çalındığını yahut kaybolduğunu, gönderi bilgilerine ilişkin fotoğrafın ekte sunulduğunu, bu hususta ...

Kargo'ya müzekkere yazılmasını ve kargonun akıbetinin sorulmasını talep ettiklerini, netice itibariyle mezkûr çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir ().6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre.

"Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (). Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.

TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.Somut olayda iptali talep edilen çeklerin aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık dava dışı keşideci tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktadır.

Talebe konu çeklerin lehdar olarak davacı adına yazıldığı belirtilmişse de çekler henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim ... 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/E. 2012/K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır.

Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir. Bu durumda, davacının hamil olmadığı çekler yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın ve ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır