Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1004 K.2024/1080

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....günü saat .....saatinde Batman İli, Merkez ilçesinde .....üzerinden .....istikametine seyir halinde olan sigorta şirketince sigortalı, sürücüsü .....olan .....plaka sayılı aracın yaya olan müvekkilinİN ayağının üzerinden geçmesi sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin yaralanmasından ötürü şimdilik 10-tl (geçici sakatlık tazminatı), 10.000-tl (daimi sakatlık tazminatı) olmak üzere toplam 10.010-tl maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı aracın Müvekkil .....Sigorta A.Ş.’ye .....poliçe numarası ile .....– .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı yanın hukuki yararı bulunmamaktadır. dava açıldığı tarihte maddi tazminata ilişkin alacak kalemlerinin miktarı yahut değeri tam ve kesin olarak tespit edilebilir olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, dava,

kaza tarihi olan .....tarihinden 6 yıl geçtikten sonra .....tarihinde açılmıştır. söz konusu başvuru haksız fiill için kanuni öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra yapılmış olduğundan zamanaşımı defiimiz mevcut olup davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, sayın mahkeme aksi kanaatte ise kusur ve maluliyet oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp kurumu'nun ilgili dairesi’ne sevk edilmesini, söz konusu giderlerin müvekkil .....sigorta a.ş.’nin talebi husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğu sigortalının kusuru oranında poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, Hukuki yararın yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Polis memurları tarafından tutulan .....tarihli tutanak; .....günü saat .....00 sıralarında haber merkezi idarenin .....mahallesi solun caddesi üzerinden yaya çarpmadan yaralıyı araç sahibinin hastaneye getirdiği, sürücü .....sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı aracı ile park halinden çıkarken yolun arkasından aniden yola çıkan çocuğa çarptığını beyan ettiği, kazaya ilişkin sürücü alınan beyanından çarptığı kişinin .....olduğu, kaza mahallinde yapılan incelemede herhangi bir iz ve emareye rastlanılmadığından kaza raporu düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Batman CBS .....Soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; Müştekisinin ....., mağdurun .....ve şüphelisinin .....olduğu yürütülen soruşturmada şikayet yokluğu nedeni ile .....Karar numarası ile kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır.

3-Sigorta Poliçesi ve hasar dosyası: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve ölüm ve sakatlanma kişi başına maddi zarar limitinin .....-TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacının .....havale tarihli dilekçesi ile başvurusu üzerine .....hasar numaralı dosyasının açıldığı, ancak davacı tarafa herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

4-Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığından aldırılan .....tarihli maluliyet raporu; .....Doğumlu .....TC numaralı ....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde.

30.03.2013 gün ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raparları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde.

Balthazard Formülü Uygulanrdığında %4,94, Kişinin özür oranının %5 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yerme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

5-Mahkememizce kaza yerinde davacı asilin yer göstermesi suretiyle keşif yapılmasına karar verilmiş ve yapılan keşif akabinde Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kusur raporuna göre.

Yaya .....” ın .....nolu sokak üzerinden .....kavşağına giriş yaptığı esnada sol yan kısımlarına, solundan .....üzerinde .....istikametinden gelerek .....nolu sokak istikametine seyir halinde olan sür sü .....” nün sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobilin ön kısımlarıyla çarpması neticesinde yayanın BTM ile giderilemeyecek tarzda yaralanması ile sonuçlanan Çift Taraflı Yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda yaya .....2918 sayılı karayolları trafik kanununun 68/B, 68/C,138/e maddelerini ihlal ettiği ve % 75 oranında (asli) kusurlu olduğu;

.....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 sayılı karayolları trafik kanunun 52-la maddesini ihlal ettiğinden dolayı e 25 oranında (tali) kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

6-SGK dan gelen müzekkere cevabına göre; davacının herhangi bir sgk kaydının bulunmadığı, rücuya tabi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. 7-Kolluktan gelen yazı cevabına göre; davacının 18 yaşında olduğu ve çalışmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Mahkememizce Aktüerya bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu.

Davacı .....için, ilgili mevzuat uyarınca talep edebileceği tazminat miktarı, dosya içerisinde yer alan kusur ve maluliyet oranı doğrultusunda bakıcı giderleri hesaplaması bakıcı tutulduğu ispat edilirse bakıcı giderine esas alınacak ücret brüt asgari ücret , belge ile ispat edilemeyen durumlarda net agili asgari ücrettir. dosya içerisinde bakıcı tutulduğuna dair bigi ve belge mevcut olmadığından döneme ait net agili asgari ücret esas alındığı, bilinen dönem sürekli iş görmezlik tazminatı geçmiş dönem, asgari ücretin bilindiği cari yıl sonu olan .....tarihine kadar olduğu,

gelecek dönem sürekli iş görmezlik tazminatında 7349 Sayılı kanun ile 2022 yılından itibaren AGİ kaldırılmış olup Asgari Ücrete Gelir Vergisi istisnası getirildğinden hesaplamalarda aktif-pasif dönem ayrımı yapılmadığı, bakıcı gideri 1.404,06 TL, bilinen dönem sürekli iş görmezlik tazminatı 6.067,32 TL, gelecek dönem sürekli iş görmezlik tazminatı 138.758,55 TL, toplam maddi zarar 146.229,93 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

9-Davacı vekilinin .....tarihli bedel arttırım dilekçesi; Bilirkişi raporu doğrultunda dava dilekçesindeki talep miktarını geçici iş gücü tazminatını 10,00 TL olarak, sürekli iş gücü tazminatını 10.000 TL den 144.825,90 TL olarak attırdıkları anlaşılmıştır.

10- Tarafların dava açmadan önce .....arabuluculuk numaralı dosya ile arabuluculuğa başvurmuş olduğu, arabuluculuğun anlaşamama ile sonuçlandığı ve 3.120TL lik sarf kararı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının .....tarihinde davacının yaya olarak seyrettiği sırada davalı nezdinde sigortalı .....aracın çarparak gerçekleşen kaza nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti ile davacıda kaza nedeni ile maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının tespiti ve tahsili , buradan varılacak sonuca göre de faiz talep edemeyeceği edebilecek ise başlangıç tarihi ve türünün tespiti noktasında toplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz açılamayacağından bahisle usulden reddini talep etmiş ise de, Yargıtay içtihatları dioğrultusunda trafik kazasından kaynaklı tazminat davasında tazminat miktarının yargılama ile ortaya çıkacağı ve davacının davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararı olduğu kanaat edilmekle itirazın reddine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde her ne kadar zamanaşımına ilişkin defide bulunmuş ise de.

2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." düzenlemesine, 109/2. maddesinde ise "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir za-man aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 109/2 ve 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddeleri gereğince davaya konu kazanın .....tarihinde gerçekleştiği ve davanın .....tarihinde zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde kaza tespit tutanağı bulunmadığı anlaşılmakla, Yargıtay içtihatları doğrultusunda, davaya konu olan kaza mahallinde davacının yer göstermesi suretiyle davacı asilin nerede yürüdüğü, çarpma noktası, hasarın meydana geliş şekli belirlenmesi ve kusur durumunun tespit edilmesi için keşif icra edilmiş hazırlanan keşif zaptı, ceza dosyası ve trafik bilirkişisi raporu dikkate alındığında;

kazanın Yaya .....” ın .....nolu sokak üzerinden .....Caddesi kavşağına giriş yaptığı esnada sol yan kısımlarına, solundan .....Caddesi üzerinde .....Caddesi istikametinden gelerek 4060 nolu sokak istikametine seyir halinde olan sür sü .....” nün sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobilin çarpması neticesinde davacı yayanın yaralanması ile sonuçlanarak meydana geldiği,

bu kazanın oluşumunda yaya .....2918 sayılı karayolları trafik kanununun 68/B, 68/C,138/e maddeleri gereğince yaya geçidini kullanmamak, yayaların trafiği engelleyecek veya tehlikeye atacak davranışlardan kaçınmaması ve kontrollü şekilde karşıya geçme kurallarını ihlal ettiği anlaşılmakla ve % 75 oranında (asli) kusurlu olduğu; .....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 sayılı karayolları trafik kanunun 52-la maddesi gereğince hızını trafik durumuna göre ayarlamaması nedeni ile 25 oranında (tali) kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmakla; bu doğrultuda mahkememizce alınan .....tarihli kusur raporu hükme esas alınmıştır.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde maluliyet raporu aldığı sunmuş olduğu .....tarihli raporun davalı yana tebliğ edildiği anlaşılmış olup, alınan raporda davacının sürekli iş göremezliğinin %5 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren bakıcıya ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu ve iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davalı vekilince itiraz edilmiş fakat itirazın somutlaştırılmamış olması nedeni ile itirazın yerinde görülmediği anlaşılmakla ve alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının çalışmadığı, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması,

bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının Sürekli İl Göremezlik için (bilinen dönem) 6.067,32 TL, Sürekli İş Görmezlik ( bilinmeyen dönem) 138.758,55 TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edildiği, raporun içtihatlara uygun olduğu, dosya kapsamı ile uyumlu olduğu,

denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir.

Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, kaza anında davacının maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; .....tarihinde dava dışı .....sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın tali %25 oranda kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin asli oranda (%75) kusurunun bulunduğu ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %5 ve sürekli olarak belirlendiği, aktüer raporuna göre sürekli iş göremezlik tazminatından kusur oranı tenzili yapıldığında sürekli iş göremezlik tazminatının 144.825,87-TL olduğunun belirlendiği ve belirtilen bu miktarın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin .....kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına 330.000TL olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebin bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla,

geçici iş göremezlik tazminat şartlarının ise kaza tarihinde davacının 18 yaşından küçük olması ve Yargıtay içtihatlarına göre fiilen çalıştığı ispat olunmadıkça geçici iş göremezlik tazminatının verilemeyeceği belirtilmekle ve somut olayda geçici iş göremezlik tazminatı yönünden şartların oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Davacı vekili usulüne uygun başvurunun .....tarihinde yapıldığı, bu tarihi takip eden 8. İş gününün .....tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğü; kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın gelen yazı cevabına göre hususi olduğu anlaşılmakla talep doğrultusunda yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim