Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1008 K.2024/1161

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin sigortalısı konumunda bulunan İETT'ye ait araç ile yapılan trafik kazası sonucu zarar görenlere müvekkili şirketçe ödenen sigorta tazminatının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Rücu Nedenlerinin Sayıldığı B.4 maddesi gereği davalı idareden rücuen tazmini talepli olarak açıldığını, davalı ..... ait ..... plaka sayılı araç müvekkili şirket tarafından 17/01/2023-17/01/2024 tarihleri arasında ..... sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını,

03.03.2023 Sürücü ..... idaresindeki ..... plaka sayılı aracıyla .... hastanesi iç yolu fizik tedavi hastanesi önünden sola ters istikametten giriş yapmak istediği esnada aracının ön kısımlarıyla, sürücü ...... idaresindeki ..... plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik polislerince tutulan tutanakta da açıkça belirtildiği üzere ters yöne girmiş ve "Bu kazanın oluşumunda ..... plaka sayılı araç sürücüsünün 2918sayılı Karayolları Trafık Kanunu nun 47/1 C maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmış." şeklinde belirtildiği üzere kazaya ağır kusuruyla sebep olduğunu,

trafik kazası sebebiyle ..... plaka sayılı aracın zarar gördüğünü, müvekkili şirket tarafından ilgili poliçe teminatı gereği, işbu trafik kazası sebebiyle zarara uğrayan aracın sigortacısına 26.05.2023 tarihinde 23.000,00-TL hasar tazminatı ödemesi,

13.04.2023 Tarihinde araç sahibine 36.088,95 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, söz konusu kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün ters yönde ilerlemek ve sağa dönüş kuralını ihlal ettiği tespit edildiğinden ağır kusurlu olduğu tespit edildiğini, ters istikamette araç kullanılması trafik poliçesi genel şartlarında rücu sebebi olarak gösterilmiş olup işbu sebeple yapılan ödemenin sigortalı konumunda olan işletenden rücuen tazmini gerektiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Sartları ile altına alınmış bulunan rücu hakkına davanılarak,

23.000.00-TL ve 36.088,95-TL tazminatının ödemelerinin her birinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek olan avans birlikte davalı yandan rücuen tazmini gerektiğini beyan ile, haklı davanın kabulü ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, sigorta poliçesi kapsamında 3. Kişilere yapılan 59.088,00-TL sigorta tazminatı ödemesinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında yer alan sigorta şirketinin sigortalısından rücu hakkı gereğince her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle.

03.03.2023 tarihinde meydana geldiği iddia edilen kaza ile ilgili olarak davacı tarafın açmış olduğu usul ve yasaya aykırı iş bu davayı kabul etmediklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep ettiği haksız ve hukuksuz dava konusu alacağa ilişkin zamanaşımı definde bulunduklarını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep ettiği karşı tarafın sigortalısına ödediği hasar tutarının fahiş olduğunu, dava konusu olan müvekkili kuruma ait aracın şoförü olan ...... davanın ihbarını talep ettiklerini beyan ile,

haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, davanın .....'e ihbarını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, istemiştir.

İhbar olunan ..... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, meydana gelen kazada müvekkilin kusuru bulunmadığını, bilirkişi incelemesi ile bu hususun ortaya çıkacağını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacı tarafın sigorta ettirene rücu etme hakkı doğmadığını, 03.03.2023 tarihli kaza sonra tutulan trafik kaza tespit tutanağına göre müvekkilinin, ters yönde ilerleyerek kazaya kusuru ile sebebiyet verdiğinin belirtildiğini, bu durum ZMMS Genel Şartlar B.4 maddesi ile hüküm altına alınan rücu şartını oluşturmadığını, Kaza Tespit Tutanağında atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacının talep ettiği tazminat talebinin fahiş olduğunu,

davacı taraf dava dilekçesinde 59.088,00 TL tutarında alacak talebinde bulunduğunu, davacı şirket tarafından üçüncü kişilere yapılan 23.000,00 ve 36.088,95 TL tutarındaki ödemelerin neye istinaden yapıldığı belirtilmediğini, davacının avans faizi isteminin reddi gerektiğini beyan ile, haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi yazı cevabı,Türkiye Noterler Birliği yazı cevabı, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında 3. Kişilere yapılan sigorta tazminatı ödemesinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminin istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasının 29/09/2023 tarihinde Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... esasını alarak tevzi olduğu, 02/10/2023 tarihinde ..... karar numarasını alarak, dosyanın Bakırköy Yargı sınırları içerisinde kalmakta olduğundan bahisle davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılmış olması nedeniyle mahkememize gönderilmesine karar verildiği, 20/10/2023 tarihinde Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi 06/06/2024 havale tarihli raporunda; Dosya kapsamındaki mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucu; 03/03/2023 tarihinde meydana gelen olayda;

Kusur Yönünden: Dava konusu araç sürücüsü (..... plaka sayılı ..... Marka-tip, 2020 model kamyonet sürücüsü) .....'nin kusursuz olduğu, Davalı taraf sürücüsü (..... plaka sayılı ..... marka-tip ..... otobüs sürücüsü) dava dışı ......'in %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,

Hasar Yönünden: 03/03/2023 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, ..... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Dava konusu ..... plaka sayılı ...... markaltip, 2020 model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının 23.000,00 TL olabileceği, söz konusu hasar tutarının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında hasarın şekline, günün rayicine ve dosya kapsamına uygun olabileceği, (23.000,00 TL Hasar Tutarı x %100 Kusur oranı) 23.000,00 TL olabileceği,

Değer Kaybı Yönünden: Dava konusu ...... plaka sayılı ..... Marka, 2020 model araç ile ilgili 03/03/2023 tarihinde meydana gelen olayın oluş şekline ait tespitlerin, dava konusu ..... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, Dosya kapsamında sigorta eksperi ...... tarafından hazırlanmış, 10/04/2023 Rapor/Kayıt Tarihli Değer Kaybı Ekspertiz Raporunda Resmi Gazetenin 04.12.2021 tarihli sayısında yayınlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” ekinde “Değer Kaybı Tazminat Hesaplaması” kullanılarak yapılan hesaplamada değer kaybı tutarının 36.088,95 TL hesaplandığı, ödemenin de bu tutar üzerinden yapıldığının anlaşıldığı,

Söz konusu Değer Kaybı Ekspertiz Raporunda; aracın rayiç değeri emsal araç gösterilmeden eksik hasar kalemleri üzerinden yapıldığından tespit edilen tutarın isabetsiz olduğu, Dava konusu aracın rayiç değeri ile değer kaybına etkisi olan parça/malzeme ve işçilik kalemlerinin dikkate alındığında, değer Kaybı yönünden "Karayolları Motorlu Araçlar Z.M.S.

Sigortası Genel Şartları" tebliği ekinde yer alan tablo kullanılarak yapılan hesaplamada da; araçta 03/03/2023 tarihli kaza nedeniyle değer kaybı tutarının 37.077,62 TL hesaplandığı. (Değer Kaybı Hesaplamasında. Dava konusu ...... plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık düzeyi, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı hasar kaydının bulunmadığı hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği,

03/03/2023 tarihli kaza sonucu araçta oluşan hasara ait hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli-niteliği ve dava konusu kaza nedeniyle de TRAMER hasar sorgusunda hasar kaydı bulunması hususları da dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E.,2017/6752 K sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı,

destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm" Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup;

Serbest Piyasa Koşullarına Göre Değerlendirmede; Dava konusu ...... plaka sayılı ..... Marka, 2020 model aracında oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalının tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle": serbest piyasa koşullarında 70.000,00 TL olabileceği hesaplanmış olup, sürücünün kusur oranı da dikkate alındığında; (70.000,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 70.000,00 TL olabileceği,

Sigorta-rücu Alacağı Bakımından Değerlendirme: Dava konusu kazada sürücünün trafik kuralları çerçevesinde %100 kusurlu olmasının tek başına rücu şartlarını sağlamadığı (ehliyetsiz olması ya da alkollü olmasının ağır kusur sayılabileceği) bildirilmiştir.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, bilirkişi raporu içeriğine göre;

Dava, davalı sigortalının sigorta genel şartlarının B.4.a maddesine aykırı davrandığından bahisle sigortalı araç tarafından dava dışı üçüncü şahısa verilen hasar bedelinin rücuen tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerinden ibarettir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.a maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına almıştır. Genel Şartların bu maddesinde "tam kusur" dan değil, "kasıt" veya "ağır kusur" dan söz edilmekte olup ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesinde; tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır. Genel Şartların bu maddesinde “tam kusur” dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur” dan söz edilmekte olup ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, otobüsün ''dur'' trafik işaret levhasını dikkate almadan bölünmüş yola girerek karşı yol bölümüne sola dönüş yapmak istediği, dava konusu aracın kavşaktan geçişini yaptığı sırada sağ yan kısımlarına, otobüsün çarptığı, mahal şartlarını, kavşağın geometrik özelliklerini, “DUR” trafik işaret levhasını, bölünmüş yolda düz seyir halinde olan ve kavşaktan geçiş yapmakta olan dava konusu aracın konumunu, seyir durumunu dikkate almadan kontrolsüz şekilde kavşağa giren ...... otobüsü sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.

Dosya kapsamından sigortalı araç sürücüsünün kusurunun, kasta yakın ağır kusur olarak nitelendirilmeyeceği, sürücünün ağır kusurlu olmaması karşısında Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.b fıkrası uyarınca davacı sigorta şirketinin, oluşan zarar kapsamında ödediği tazminatın sigortalısı davalıdan isteyemeyeceği, yani rücuya ilişkin yasal şartların oluşmaması karşısında subut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası kurulmuştur.

Katip Hakim