Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1265 K.2025/327

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin .....aleyhine, Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilinin söz konusu ödeme emrinden haberdar olamamış; e - devletten yapmış olduğu incelemede ilgili ödeme emrinin .....tarihinde yapıldığını görmüş ve yapılan tebligatın usulsüz olması sebebiyle süresinde itiraz edemediğinden söz konusu icra takibi kesinleşmiş ve bu durum müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, takibe konu edilen çek sahte olarak,

müvekkilnin imzası taklit edilerek düzenlendiğini, müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcu olmadığını, Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas Sayılı dosyasına konu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının ve takibe konu alacak ile ilgili olarak müvekkilimizin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptalini, takibin tedbiren teminatsız olarak durdurulmasını, % 20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ortağı .....hem akraba hemde birlikte hayvancılık alım satımı ile uğraşmakta olduğunu, bu vesile ile tanıştıkları dava dışı .....ve .....''ya besledikleri veya köyden temin ettikleri hayvanları satmaya başladığını, bu satım işi yaklaşık 1 yıl sürdüğünü, bu satıştan elde edilen paralar çoğu zaman elden ama zaman zamanda banka kanalı ile havale şeklinde ödemeler ile yapıldığını, müvekkili ve dava dışı .....(T.C.:.....) .....Banka hesapları dosya arasına celp edildiğinde bu kişiler tarafından yapılan ödemeler açıkça ortaya çıkacağını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddini, davanın esatan reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının; Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına dayanak olarak yapılan .....bankası A.Ş .....Şubesine ait, .....seri numaralı, .....keşide tarihli, 610.00,00 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı asile ait olup olmadığının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre ilgili icra dosyası nedeni ile davacının borçlu olup olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava açmadan önce; davacının başvurusu üzerine Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin .....E. Sayılı dosyası ile 610.000,00-TL lik alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlu ....tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu çekin incelenmesinde, keşidecisinin .....Ticaret Ltd. Şti. olduğu, lehtarının davacı .....olduğu, son hamilinin davalı ....., davaya konu edilen çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780. maddesinde düzenlenen tüm yasal unsurlarını taşıdığı tespit edilmiştir.

Davacı, lehtar olarak yer aldığı çekteki imzaya ilişkin itirazda bulunmuştur. İmza inkarı herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defi olmakla birlikte, menfi tespit davasında da ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6).

Mahkememizce imzası inkar edilen belgenin aslı dosya arasına kazandırılmış, davacı .....ait imza örnekleri dosyaya kazandırılarak, birlikte incelenip değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye tevdi edilerek .....tarihinde İstanbul ATK'dan rapor alınmıştır. Alınan rapor içeriğine göre de .....şubesine ait, .....seri no ve .....keşide tarihli .....TL bedelli çek üzerinde Adli Belge İnceleme Şubesi El Yazısı/İmza İnceleme Deney Metodu kullanılarak tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekteki keşideci imzası ve .....adına atılı .....ciranta imzaları ile .....mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Rapor hüküm kurmaya elverişli, alanında uzman kurul tarafından düzenlenmiş olmakla hükme esas alınmıştır.

Bu durumda, çekteki imzanın davacıya ait olmadığı, davalı tarafın aksini ispat edemediği, davacının bilgisi ve rızası dahilinde dava konusu çekin düzenlendiğine ilişkin bir iddiasının da bulunmadığı, çekteki imzanın davacıya ait olmadığının teknik raporla sabit olduğu ve davacının çekten olayı herhangi bir borcunun varlığını ispat külfetinin bu durumda davalıya ait olduğu ve davalının ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmıştır. Dolayısı ile de davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacının kötüniyet tazminatına ilişkin olarak, davaya konu edilen senet incelendiğinde davalının senedi .....isimli soyadı net olarak okunamayan bir kimseden aldığı ve senette bu kimsenin isminin üstünün çizildiği dolayısı ile de bu kişinin senedi hiç cirolamamış olarak göründüğünden senedin davacı tarafından alındığı görünmektedir.

Davalının savunması incelendiğinde ise senedin aslında dava dışı .....hayvan satışı karşılığında alındığı, davalının tacir olmaması nedeni ile cirolayanın üstünün çizilmesinin sonuçlarını öngörülebilecek bilgi ve donanıma sahip olmadığını belirtmiş olup bu hususta mahkememizce tanık dinlenmiştir. .....tarihinde davalı tanıkları olan .....ile .....beyanları incelendiğinde davalının aslında bu çeki davalının .....ile hayvan ticareti neticesinde alındığını, neden üstünün karalandığının öngörülemediğini belirtmiş oldukları ve beyanları hükme esas alınarak savunmaya konu vakıa ispat edilmekle;

davalının senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığı, kötü niyetli sayılamayacağı kanaat edilmiş olup, yasal koşulları oluşmadığından davacının tazminat reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip Hakim