Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1297 K.2024/260

Davacı kooperatif temsilcisi, muhasip üyesi olduğu ... Şiddetle Mücadele İletişim Çevre Kültür Ve İşletme Kooperatifi genel kurul defterini 6 Şubat depreminde bulunduğu ... Mah. ... Bulvarı No: ... adresindeki ağır hasarlı olan evin enkazında kaldığını ileri sürerek kurulun yapılması için zayi belgesi verilmesini istemiştir.

Dava, davacı kooperatife ait genel kurul defterinin ... tarihinde meydana gelen deprem esnasında bulunduğu evin enkazında kalması nedeniyle zayi olduğundan bahisle 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Ticaret Sicil Gazetesinden gelen cevabi yazıdan, ... Şiddetle Mücadele İlletişim Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifin .... tarihine kadar .. .., .... ve .... taqrafından herhangi birisiyle müştereken temsil yetkisi bulunduğu anlaşılmakla talep edene ... veya ... ..ulunduğuna dair beyan dilekçesi sunulmuştur.

6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Olağanüstü hal kapsamında yargı alanında alınan tedbirlere ilişkin 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uyarınca olağanüstü hal ilan edilen illerde, yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin .... (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren ... (bu tarih dâhil) tarihine kadar duracağı hükme bağlanmıştır. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.

Öte yandan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m 10/22'de "... tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri ...tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü getirilmiştir.

Özel kanun niteliğinde olan bu kanun maddesi hükmü gereğince .... tarihli depremden etkilenen iller arasında yer alan .... zayi belgesi alınmasına yönelik dava ve taleplere ilişkin sürenin ... tarihine kadar uzatıldığının kabulü gerekmektedir. Bu kapsamda otuz günlük hak düşürücü sürenin 31/07/2023 tarihine kadar açılmış olan davalarda durduğunun kabulü gerekir. (Diyarbakır Bölge Adliyesi Mahkemesinin 14/03/2014 tarih ve 2024/428 E.-2024/779 K. sayılı ilamı)

Somut olayda, davacı tarafça kooperatif genel kurul defterinin .... tarihinde meydana gelen depremde ağır hasar gören evin enkazında kaldığından bahisle zayi belgesi verilmesi istemiyle açılan davanın ... tarihinden sonra ... tarihinde açıldığı, davanın açıldığı tarih itibarıyle hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim