Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1307 K.2024/858

Davacı vekili, .....tarihinde müvekkiline ait .....plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın tamiri aşamasında orijinal parça kullanıldığını,

parça bedeli farkı ve değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ile sürerek fazlası saklı şimdilik 10,00 TL orijinal olmayan parça bedeli farkı ile 10,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 20,00 TL olarak gösterilen talep sonucunu 4.919,56 TL'na yükseltmiş, .....tarihli celsede, bedel artırım dilekçesi ile talep edilen 4.919,56 TL'nın 10,00TL'lik kısmının hasar bedeli farkına, bakiye kalan 4.909,56 TL'lik kısmının ise değer kaybına ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından değer kaybı istemiyle müvekkili sigorta şirketine .....tarihinde yaptığı başvuru üzerine açılan .....nolu hasar dosyası kapsamında değer kaybının tespitine yönelik sigorta eksperinden bilirkişi raporu alındığını ve eksper tarafından değer kaybı olarak tespit edilen .....TL'nın .....tarihinde davacı vekili .....ödendiğini, tahkikat aşamasında alınacak bilirkişi raporunda hasar dosyası içerisinde yer alan ekspertiz raporları çelişki yaratılmadan bilirkişi raporu düzenlenmesi gerektiğini, çelişki var ise de nedenlerinin belirtilmesi gerektiğini,

incelemenin sigorta eksperi bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini, kusur durumunun tespiti için Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden veya Karayolları Fen Heyetinden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, temerrüdün gerçekleşmediğini, temerrüdün gerçekleştiğinin kabulü halinde müvekkili sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan .....tarihinin esas alınması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bakımından makine mühendisinden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş, kaza nedeniyle hasara uğrayan davacıya ait aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli farkı ile değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 38.355,91 TL olarak belirlendiği,

davacı tarafın değer kaybının ödenmesine yönelik yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde 4.717,41 TL değer kaybı ödendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait aracın onarımı aşamasında orijinal parça mı yoksa eş değer veya çıkma parça mı kullanıldığı, eşdeğer veya çıkma parça kullanıldığının kabulü halinde orijinal parça ile eşdeğer parça arasında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı, hasar nedeniyle davacıya ait araçta davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelden daha yüksek miktarda değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında yer alan sürücü beyanları ile kaza yerine ilişkin krokinin incelenmesinden, davalı sigortalı .....plaka sayılı aracın dava dışı .....sevk ve idaresinde Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Elazığ Bulvarı yan yolda Seyrantepe istikametine seyir halinde iken aynı istikamette önü sıra seyreden davacı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sol arka kısmına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmakla,

davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsü .....önü sıra seyreden araca çarpmamak için yeterli takip mesafesini korumadığından kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş ve davacının tazminat kalemlerinin incelenmesine geçilmiştir.

1-Aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı talep edilen hasar fiyat farkına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.1 maddesinde; "Hasar halinde, hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.

" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan düzenleme gereğince hasar onarım aşamasında öncelikle hasar gören parçanın onarımı gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmaması halinde çıkma veya eşdeğer parça kullanılması için hak sahibinin muvafakati veya orijinal parça ile değiştirilme olanağının bulunmaması gerekir.

Dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporundan, kaza sonrası davacıya ait aracın hasar onarım aşamasında havalandırma, tampon braketi, stop sacı, arka tampon, kaplama, amblem, stop lambası, somun, tampon demiri ve bağlantı parçalarının değiştirildiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda değişimi yapılan parçalardan sadece sotp lambası ve TDI abmlem parçasının eşdeğer parça( muadil-çıkma) olarak kullanıldığı, diğer tüm parçaların ise orijinal olduğu ve eksper raporunda belirtilen muadil parça fiyatları ile piyasa araştırması sonucu tespit edilen orijinal parça fiyatları arasındaki fiyat farkının 2.006,94 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım aşamasında eş değer parça ile değişimi yapılan yedek parçalara ilişkin orijinal parça ile değiştirilmesine olanak bulunmadığına dair dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından davacının orijinal parça yerine eş değer parça kullanılması nedeniyle oluşan fiyat farkını talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Davacı tarafça fiyat farkı olarak 10,00 TL talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak 10,00 TL üzerinden talebin kabulüne ve kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Değer kaybına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; Davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce değer kaybının ödenmesine esas alınan eksper raporunda değer kaybının ZMMS Genel Şartlarının ekinde yer alan formüle göre hesaplandığı ve davalı sigorta şirketi tarafından da bu hesaplama esas alınarak ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Yukarıdaki kararda anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 9.636,97 TL değer kaybı meydana geldiği, davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 4.717,41 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı miktarının 4.919,56 TL olduğu mütalaa edilmiş, bilirkişi raporunda tespit edilen miktar mahkememizce de benimsenmiş ve taleple bağlı kalınarak 4.909,56 TL üzerinden davacının değer kaybı isteminin kabulüne ve kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim