Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/424 K.2024/1050

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihi davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen, davalı .....ait ve davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın müvekkiline ait ve dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkili aracında maddi hasar oluştuğunu ve yapılan onarım işleminden dolayı müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu,

müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden yapılan 21.733,54 TL ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu 37.016,46 TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında sigortalı bulunduğunu, davacı tarafın huzurdaki davayı açmadan önce müvekkili şirkette usule uygun başvuru yapmadığını, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, davacı tarafa 20.412,96 TL maddi hasar, 21.733,50 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Usulüne uygun tebligata rağmen diğer davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bakımından makine mühendisinden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan davalı ZMMS sigorta şirketi ile işleten ve sürücüye yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....sayılı araç ile davalı .....ait ve davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 12.114,26 TL yedek parça ve 14.000,00 TL işçilik bedeline ilişkin olmak üzere 26.114,26 TL olarak belirlendiği,

davacı tarafın değer kaybının ödenmesine yönelik yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde 21.733,54 TL değer kaybı ödendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise davadan önce yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında yer alan sürücü beyanları ile kaza yerine ilişkin krokinin incelenmesinden, .....tarihinde saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, Silvan Bulvarından Seyrantepe istikametine seyir halinde iken aynı istikamette önü sıra seyreden ve önündeki araçların yavaşlaması ile duran davacıya ait ve .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla,

davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sürücüsü .....önü sıra seyreden araca çarpmamak için yeterli takip mesafesini korumadığından kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 58.570,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 21.733,54 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olmasına göre, davalılar 58.570,00 TL değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, davalıların sorumlu olduğu bakiye miktar 37.016,46 TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafça davalı sigorta şirketine .....tarihli yazı ile başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya yansıyan herhangi bir tebliğ evrakı bulunmamaktadır. Ne var ki davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin kısmi ödeme .....tarihinde yapıldığından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi .....olarak kabul edilmiştir. Diğer davalılar işleten ve sürücü yönünden zararı giderim yükümlülüğü kaza tarihi ile doğmaktadır.

Bu halde, sigortalı aracın kulllanım amacının hususi olduğu da gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılar .....ve .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı tarafından değer kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 37.016,46 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalılar .....ve .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.528,59 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 631,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.469,99 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 631,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.486,20 TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 1.072,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.272,50 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Sigorta Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim