Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/873 K.2024/1171

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkiline ait

... plakalı araç ile davalı şirket nezdinde sigortalı bulunan ... plakalı araç

arasında ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, oluşan kazada

davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan ... plakalı araç sürücüsü %100

kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza sonucu müvekkile ait araç 7 gün boyunca serviste

kaldığı ve onarım gördüğü, müvekkilin aracında meydana gelen maddi hasar davalı şahsın

sigorta şirketi tarafından karşılandığı, kaza sonucu müvekkile ait araç değer kaybı meydana

geldiği, İş bu zararın ödenmesi amacıyla davalı sigorta şirketine ... tarihinde yazılı

başvuru yapıldığını ve olumlu dönüş yapılmadığı, açıklanan nedenlerden dolayı, fazlaya ilişkin talep ve haklarım saklı kalmak kaydıyla 100 TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden işleyecek avans faizi davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kusur oranlarının bilirkişi marifeti ile tespitini talep ettiklerini, trafik kazalarında kusur durumlarını belirlemeye yetkili ve görevli kurum, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ dir.

Trafik İhtisas Dairesi’ nin görevleri arasında, “ İlgili mercilerden gönderilmiş olan trafik kazaları ile ilgili tahkikat dosyaları üzerinde incelemeler yapılarak, tarafların kusur oranları, zararları ve gerekli tazminat miktarları tespit edilerek sonucun bir raporla tespit edilmesi.” yer aldığımı, bu açıdan, kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Başkanlığından rapor alınmasını açıklanan sebeplerle ve sayın mahkemenin resen gözününe alacağı hususlar ışığında, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, haksız ve usulsüz davanın usulden ve esastan sunulan raporun hüküm vermeye elverişli olmadığı,

avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 100.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ... tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememize sunulan ... tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; "

... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...’ın Mezopotanya

Bulvarı/ Şanlıurfa Bulvarı istikametinden gelip, üç şeritli otogar kavşağında orta şeritte seyir halinde

iken sola dönmek için sol şeride doğru manevra yaparak orta adaya bitişik sol şeritteki davacıya ait

araçla çarpışması ile Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yaptığı sola dönüş kuralına

uymayarak, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 53 (Sola dönüşlerde yolun gidişe ayrılmış

olan kısmının soluna yaklaşma, ada etrafında dönerken gereksiz şerit değiştirme, Dönel kavşaklarda

sola ve geriye dönüşlerde sürücüler, sola dönüş kurallara uymama ile birlikte, orta ada etrafında

dönerken gireceği yola yaklaşıncaya kadar şeridini muhafaza etme, kurallarına uymayarak, dönel

kavşak içerisi sağ şeriden ilerlerken şeridini muhafaza etmeyip kontrolsüz bir şekilde sol şeride doğru manevra yaparak aynı kanunun 56/1-a(Kavşaklarda şerit değiştirmek) maddelerini ihlal ettiği, 2918

Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84’üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü

kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı ASLİ KUSURLARDAN 84/F maddesinde yer alan “Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın

oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; ... Plakalı Otomobil Sürücü ...’ın ise bu kazanın oluşumunda

dolayı herhangi bir KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; "Dava konusu

aracın ... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan

hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı

için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen Sağ arka kapı, Marşbiyelli

arka sağ çamurluk ve sağ arka çamurluk kenar trim parçalarında hasar onarım işlemi yapıldığı

anlaşılmış ve toplam 3 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek

parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit

edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ...

hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın

markası, modeli, araç tipi, 63.903 kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan

kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde

bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair

evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı

ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta

40.250,00 TL değer kaybının oluşacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 40.250,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 40.250,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketine mail yolu ile ... tarihinde yapılar başvuru sonrası takip eden 8. İş günü sonunda temerrüt şartlarının oluştuğu kabul edilmiş, ilgili miktara davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

Katip Hakim