Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/327 K.2023/678

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Bono istirdatı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde bulunan 60.000,00 TL miktarlı borçlu-keşidecisi......r olan, ödeme günü 25/03/2023 olan senedin müvekkilinin Vakıfbank Bağdat Caddesi Ostim Ankara Şubesinden Gaziantep Gatem Şubesine gönderilmek üzere başka bir senet ile birlikte MNG Kargoya verildiğini, senedin ilgili banka şubesine ulaşmadığını, bu nedenle kargo şirketinden bilgi talebinde bulunulduğunu, MNG kargo tarafından araştırmalarının devam ettiğine dair cevap verildiğini,

dava konusu senedin bulunmaması nedeniyle Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...... esas sayılı dosyası ile senet iptali davasının açıldığını, mahkemece senedin ibrazında ödenmemesi için tedbir kararı verildiğini, dava devam ederken senet borçlusunun senet tutarını alacaklıya ödendiğini, dava konusu senet ile ilgili Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından istirdat davası açmaları için süre verildiğini, dava konusu senedin kargoda kaybolduğunu,

bu nedenle 60.000,00 TL miktarlı borçlu-keşidecisi Yunus Demir olan ödeme günü 25/03/2023 olan senedin istirdatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesinin ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Delillerin değerlendirilmesi, tartışılması ve gerekçe; Dava, davaya konu bononun istirdatına karar verilip verilmeyeceğine ilişkin istirdat davasıdır. Gaziantep 1. ATM'nin .....esas esas sayılı dosyası, Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ........esas sayılı dosyası ve Gaziantep 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ......esas sayılı dosyaları celp edilerek incelenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesi, kendi hakkının varlığı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılan ve cirosu kabil bir senedi elinde bulunduran kişinin, son cironun beyaz ciro olması halinde dahi, yetkili hamil sayılacağı; aynı Yasa'nın 792.maddesi ise, iyiniyetli senedin hamilinin korunacağı hükmünü taşımaktadır.

Buna göre; senet ister hamiline, ister emre yazılı olsun, çek hamili onu kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak iktisap etmiş olmadıkça, önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun, onu geri vermeye mecbur değildir. TTK'nın 790.maddesi, emre yazılı çeklerle ilgili olarak, hamile yazılı senetlere ilişkin MK.nun 903.maddesine paralel bir koruma sağlamaktadır.

Buna göre,emre yazılı bir senede, herhangi bir şekilde önceki hamillerden birinin elinden çıktığı takdirde, çeki elinde bulunduran son hamile karşı, ancak, senedi kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istihkak davası açılabilecektir. Kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır.

Ağır kusur ise, örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK'nın 686/2.maddesindeki "Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa..." ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir.

Tüm bu açıklamalar, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın TTK'nın 792. maddesi kapsamında açılan bononun iadesine ilişkin olduğu görülmektedir. İşbu davada ispat yükü davacıda olup, davalının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.

Tüm hususlar kapsamında mevcut delil durumuna göre davacının davalının kötüniyetini ya da ağır kusurunu ispatlayamadığı, esasen buna yönelik bir ispat faaliyetine girişmediği gibi bu yönde hiç bir delil de sunmadığı, senette ciro zincirinde bir kopukluk olmadığı görüldüğünden, bu sebeple de ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.