İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/617 K.2024/945

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar nezdinde çalışması bulunan işçi ...’nin gassal cenaze hizmetleri işi’nde çalıştığı. 12.11.2008- 31.12.2013 39.229,02 ₺.

5.06.2021₺ 38.931,27 TL müvekkil şirket tarafından ödendiğini; davalıların işbu ödemelerden, işçiyi çalıştırdıkları dönemler nedeniyle, işçiye ödenen tazminat ve alacaklardan sorumlu oldukları şirket tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı/davalılardan, sözleşme ve yasa gereği yasal sorumluluk tutarları gereğince bilirkişi raporu ile tespit edilerek, bulunacak tutarların davalılardan ayrı ayrı, ödeme tarihinden itibaren yasal ticari faizi ile birlikte, davalılardan alınarak davacı yana ödenmesine,

yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalılara tespit edilecek sorumluluk oranların gereğince ayrı ayrı yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/

Davalı ... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkil şirketten talep edebileceği, müvekkil şirkete rücu edebileceği hiçbir hak ve alacağı bulunmadığı; müvekkil şirket, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davacı şirketin (gerçekte ...) kısa süreli ihale alıcısı olduğu; davacı tüm çalışmasını ve mesaisini müvekkil şirkete değil, gerçekte işçisi olduğu ... (...) 'e tahsis ettiği; tüm emir ve talimatları da ... (...) 'den aldığı; feshe bağlı hak ve alacaklardan da ... (...) tek başına sorumlu olacağı; dava dışı işçinin iş akdinin feshi hususunda da müvekkil şirketin hiçbir yetki ve sorumluluğu bulunmadığı;

yasal düzenlemelerin ve sözleşmelerin hiçbirisinde kıdem tazminatının teklif fiyata dahil edilecek kalemler arasında belirtilmediği; ihale sözleşmesi ve şartnamesinde olmayan; ihale makamı tarafından da ödenmeyen herhangi bir ücreti işçiye ödemesi hukuken ve hakkaniyet açısından mümkün olmadığı; dava dışı işçinin ... Ltd.

Şti. bünyesinde sadece 01.02.2012-31.12.2012 tarihleri arasında (10 ay) çalıştığı 1 yılın altında çalışması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanamayacağı; dava dışı işçinin (10 ay) brüt 950,59 TL ücretle çalıştığı; mahkemenizce müvekkil şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olması halinde, bu sorumluluk dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem ve o dönemde işçinin aldığı ücret ile sınırlı olması gerektiği; davacının haklı çıkması halinde davacının dava dilekçesinde belirttiği toplam miktarın değil; davalılar açısından hesaplanacak toplam kıdem tazminatının yarısının hesap edilmesi gerektiği;

dava dışı işçinin müvekkil şirketle ilişiğinin kesildiği tarihler 2012 yılı olduğu; aradan geçen zaman dikkate alındığında, müvekkil şirket yönünden zamanaşımı süreleri dolduğu şirket yönünden reddine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

08/05/2024 tarihi celse ara kararı ile Davalı Müflis ... Tic. LTD. ŞTİ yönünden dosyanın tefrikine karar verilerek mahkememizin 2024/297 Esas sayılı dosyasına kaydına karar verilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, alacak davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davalılar nezdinde çalışması bulunan işçi ...’nin ...İşi’nde çalışması nedeniyle davacı tarafından 12.11.2008- 31.12.2013 tarihlerinde ödenen bedelin davalı şirketlerden çalışma dönemi ile sınırlı olmak kaydıyla talep edilip edilemeyeceği, talep edilebiliyorsa miktarının tespitine ilişkin olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.

Mahkememizin 08/05/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın işçilik alacakları konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile davacının davalılardan talep edebileceği alacak miktarının her bir davalı yönünden ayrı ayrı hesaplanmasının istenilmesine ve davalı tasfiye halinde müflis ... yönünden yapılan değerlendirmede işbu davalı yönünden dosyanın tefrikine, mahkememizin başka bir esasına kaydedilmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda nitelikli hesap uzmanı ...'dan alınan 21.10.2024 tarihli bilirkişi raporu ile dava dosyasında yer alan 08.05.2024 tarihli 2 sayılı Duruşma tutanağında. (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi hakkında “1-Davalı tasfiye halinde müflis ... yönünden yapılan değerlendirmede iş bu davalı yönünden dosyanın tefrikine, mahkememizin başka bir esasına kaydedilmesine karar verildi.2-Davalı tasfiye halinde müflis ... yetki itirazının tefrik edilen dosya üzerinden değerlendirilmesine karar verildi.” görüldüğünden ilgili alt işverende dava dışı işçi ...'nin çalışma süresi tespit edilerek hesaplama yapılmış ancak iş bu davalı yönünden dosyanın tefrikine karar verildiğinden sorumluluk yönünde bir öneride bulunulmadığını, Davacı ...

Şirketi'nin dava dışı işçi ... T.C. Kimlik numaralı ...'nin hem davacı Kurum hem de davalı alt işverenler nezdinde geçen tüm hizmet süresi için Dava dosyasında yukarıda 4.4. Maddede ayrıntılı olarak açıklandığı üzere dava dışı işçi ...'ye 05.06.2021 tarihinde Net 38.931,27.-TL ödendiğine dair banka dekontu dosya içeriğinde görülememiş, tahakkuka bağlı ödemenin Sayın Mahkemece ödendiğinin kabulü halinde;Alt işverenler ... Şirketi, ... Şirketi (Eski Unvan: ... Şirketi ) & ...

Şirketi Adi Ortaklığı, ... Şirketi, ... Limitetd Şirketi, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. (Tali Taş) ... A. Ş., ... İnşaat Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... Limited Şirketi, ... Limited Şirket'inde 12.11.2008-31.12.2013 tarihleri arası çalışma süresine isabet eden kıdem tazminatı tutarı olarak net 38.931,27.-TL Dava ... iştiraki... Sosyal Hiz. San. Ve Tic. A.Ş. Ve Davacı ...

Şirketi'nde 01.01.2014-24.05.2021 tarihleri arası çalışma süresine isabet eden kıdem tazminatı tutarı olarak brüt 56.500,40.-TL olmak üzere toplam net 56.071,56.-TL net kıdem için eldeki davanın açıldığı, eldeki davaya konu edilen ve tarafımızca 12.11.2008-31.12.2013 dönemi için davalı alt işverenlere rücu edilebilecek kıdem tazminatı miktarının 38.931,27.-TL Net olarak hesaplandığı, (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...

Şirketi'nin iş bu dava yönünden dosyanın tefrikine karar verildiğinden tarafımızca hesaplanan sorumluluk miktarı 38.931,27.-TL Net kıdem tazminatı tutarı 38.931,27.TL'den 7.579,91.TL düşüldükten sonra kalan 31.351,36.TL'yi davalı alt işverenlere rücu edilebileceği yönünde hüküm kurulması halinde;

1.Seçenek: Sayın Mahkemece ihale sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde sorumluluğun tamamının alt işverenlere ait olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçinin 12.11.2008-31.12.2013 dönemine isabet eden kıdem olarak tazminatı tutarı olarak dava konusu edilen 31.351,36.-TL, davalı alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreye isabet eden sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır (Tablo-5);

... Şirketi'nin sorumluluğunun 1.031,71.-TL olduğu,

... Şirketi (Eski Unvan: ... Limited Şirketi) & ... nin sorumluluğunun 1.894,88-TL olduğu,

... Ticaret Ve Paz. Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 1.894,88.-TL olduğu,

... Limitet Şirketi'nin sorumluluğunun 3.789,96-TL olduğu,

... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 9.474,89.-TL olduğu,

... İnşaat Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 5.684,93.-TL olduğu,

... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumluluğunun 9.474,89.-TL olduğu,

... Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 7.579,91.-TL olduğu,

2.Seçenek: Sayın Mahkemece eşit oran sorumluluk esasının benimsenmesi halinde, 12.2008-31.12.2013 dönemine isabet eden kıdem olarak tazminatı tutarı olarak dava konusu edilen 31.351,36.-TL'nin %50'si olan 15.675,68.-TL.'lik davalı alt işverenlere rücu edilebilecek olup, erenlerin sorumluluk miktarları aşağıdaki gibi olacaktır (Tablo-6);

... Şirketi'nin sorumluluğunun 515,86.-TL olduğu,

... Şirketi (Eski Unvan: ... Şirketi) & ... Şirketi Adi Ortaklığı'nın sorumluluğunun 947,49.-TL olduğu,

... Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 947,49.-TL olduğu,

... Limited Şirketi'nin sorumluluğunu 1.894,98-TLolduğu,

... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 947,49-TL olduğu,

... İnşaat Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 2.842,47.-TL olduğu,

... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 4.737,44.-TL olduğu,

... Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 3.789,96.-TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede dava konusu olayda davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Dava dışı ... ödenen kıdem tazminatının işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalılar işverene karşı sorumlu olup dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olacağından alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan 1. Seçenekte yer alan ve yukarıda açıklanan gerekçe ile 31.351,36.-TL'nin ...

Şirketi'nin sorumluluğunun 1.031,71.-TL olduğu; ... Şirketi (Eski Unvan: ... Limited Şirketi) & ... Sanayi Ve nin sorumluluğunun 1.894,88-TL olduğu; ... Ticaret Ve Paz. Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 1.894,88.-TL olduğu; ... Limitet Şirketi'nin sorumluluğunun 3.789,96-TL olduğu; ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 9.474,89.-TL olduğu; ... İnşaat Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 5.684,93.-TL olduğu,;...

Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 7.579,91.-TL olduğu tespit edilmekle dava dilekçesinde her ne kadar ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesi gereğince muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur.

Ancak davalılara iş bu rücu davasına konu edilen alacak hakkında borçlu davalılara temerrüde düşmesi için ihtarat yapılmadığı; dava tarihinden önce davalılar temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır