İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/75 K.2024/617

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacıya ait çalınan çekin ... ... Sanayi/... Şubesi ... iban numara davacıya ait çalınan çekin ... ... Sanayi/... Şubesi ... iban numaralı hesaba ilişkin ... çek numaralı 25.032,56TL keşide tutarlı çek üzeri dolu olarak çalındığını, bu kapsamda da çalınan çeklerin iptali ve ödemeden men edilmeleri için .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, davacının dava konusu çek ile ilgili davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, bu sebeple de Mahkemeniz tarafından yapılacak yargılama neticesinde davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini, çekin çalıntı olduğu, ciro silsilesinde sorun olduğu, davacının iradesi dışında çekin dolaşıma çıktığı aşikar olup davanın kabulüne karar verilmesini, davacı çek sebebi ile hiçbir kimseye borçlu olmadığını, davacının ilgili çek sebebi ile borçlu olmadığına karar verilmesi,

çeki ödemek zorunda kalır ise ödediği tutarın istirdadına karar verilmesini, huzurdaki davaya konu çek hırsızlık neticesinde davacı elinden hukuka aykırı bir şekilde çıktığını, Bu kapsamda da davacı borçlu olmadığı bir çek nedeni ile icra tehdidi ile karşı karşıya olduğunu, Çekin icra takibine konu edilmesi durumunda davacının hakkını elde etmesi imkansız hale gelecek ve cebri icra tehdidi ile karşı karşıya kalacağını Bu sebeple de öncelikle teminatsız olarak aksi takdirde mahkemenizin takdir edeceği bir teminat karşılığında dava konusu çekin icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini,

yukarıda arz ve izah edilen nedenler ile ... ... Sanayi/...

Şubesi ... iban numaralı hesaba ilişkin ... numaralı çeke istinaden borçlu olmadığının tespitine, şayet yargılama sırasında davacı çeki cebri icra yoluyla ödemek zorunda kalır ise davacının ödemiş olduğu bedelin davacıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili, istirdadı ve iadesine, çekin icra takibine konu edilmesi durumunda davacının hakkını elde etmesi imkânsız hale gelecek ve cebri icra tehdidi ile karşı karşıya kalacağından, çekin çalıntı olduğu aşikar olduğundan taktiren teminatsız olarak icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davaya konu edilen çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığı iddiasına dayalı olarak menfi tespit ve istirdat davasına ilişkin olduğuna ilişkindir.

Mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan 08/08/2022 tarihli raporunda; dava Konusunun; davacının “... Bankası ... Sanayi/...

Şubesi ... hesap numaralı, ... çek numaralı çeke istinaden borçlu olmadığımızın tespiti, çeki davalının haksız ve hukuka aykırı bir şekilde elinde bulunduruyor olması sebebiyle çekin müvekkile istirdadı ve iadesi, söz konusu çek hakkında icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi, şayet yargılama sırasında müvekkil çeki cebri icra yoluyla ödemek zorunda kalır ise müvekkilin ödemiş olduğu bedelin müvekkile istirdadı ve iadesi …” talebinden ibaret olduğu, davacı ...’ün dava konusu çeki Davadışı ...

Hid. Tarafından 2018 yılından beri ticari ilişkisinin olduğu dava konusu çeki dava dışı firma olan ... Hid 23.06.2020 tarihinde kayıtlarına işlediği çekin keşide tarihi olan 22.08.2020 tarihinde ise değil 26.08.2020 tarihinde ... Gelen Eft olarak 25.032,56TL çek miktarı tutarı hesabına alacak olarak kaydetmiştir. İş bu 2020 yılına ait cari hesaba göre davacı tarafın dava konusu çekin tahsil ettiği ve ticari defterlerine alacak olarak kaydettiği görülmüştür.

Davalı tarafından sunulan sözleşme incelendiğinde ... plaka nolu araç 26.07.2020 tarihinde Satıcı ... tarafından alıcı ...’ye satışının gerçekleştiği görülmüştür. Ancak İl Emniyet Müdürlüğünce gönderilen araç sicil listesinde sözleşmede yer alan tarih ve taraflar arasında araç satışının bulunmadığı, Satıcı ...’ün 26.08.2020 tarihinde ... plaka no.lu aracı ...’ya satışını gerçekleştirdiği görülmüştür.

Çekin arka kısmında yer alan ciro işlemlerinde ... tarafından ...’e cirolanmış gözükse de taraflar arasında herhangi bir araç satımı veya ticari ilişki söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. Dava davacısının ile çeki ticari ilişki nedeniyle Davadışı ... Hid.

Tarafından aldığı ve çekin yasal hamili olduğu, çekin çalınmasından sonra davalı ... cirosunun bulunduğunu ancak davacı ile ticari ilişkisinin de bulunmadığı, 6762 sayılı TTK'nın ilgili hükümleri nazara alındığında, hak sahipliğini ispat vazifesi başlıklı 702. maddesine göre; cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde salahiyetli hamil sayılır.

Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takibederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisab etmiş sayılır. Aynı Kanun'un 704.

Madde düzenlemesine göre de; çek, herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisabetmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir.

Yani kendi hakkı düzgün bir silsile ile birbirine bağlı cirolardan anlaşılan son hamil, çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak ele geçirdiği ispatlanamayan hallerde çeki geri vermeye zorlanamayacaktır. Çeki elinde bulunduranın kötüniyetinin tanık dahil her türlü delil ile ispatı mümkündür.

Dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucu, dava konusu çekin çalındığı, davacı tarafından çalınan çekler hakkında çek iptali davası açıldığı, çalınan çeklerin belirli kişiler arasında ciro yoluyla el değiştirdiği tespit edilmiş; son ciranta davalı ... de, işbu davada da, daha önceki cirantaları tanımadığını, dava konusu çeki kendinden önce gelen Remziye Güçlü’den araç alım-satımı nedeniyle aldığını, çeki bankaya ibraz ettiğini, ancak ödemeden men yasağı nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini, çeki ... geri verilmiştir.

Yukarıdan beri yapılan incelemeler sonucunda davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan ve dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde;

- ... Bankası ... Sanayi/... Şubesi ... hesap numaralı, ... çek numaralı keşide tarihi olan 22.08.2020 tarihinde 26.08.2020 tarihinde ... Gelen Eft olarak 25.032,56TL çek miktarı tutarı hesabına alacak olarak kaydetmiştir. İş bu 2020 yılına ait cari hesaba göre davacı tarafın dava konusu çekin tahsil ettiği ve ticari defterlerine alacak olarak kaydettiği görülmüştür.

- ... Bankası ... Sanayi/... Şubesi’ne müzekkere yazılması söz konusu davaya konu çekin ödendiği belgelenmesi halinde davacı tarafın alacak/borç iddia edemeyeceği,

- ... Bankası ... Sanayi/... Şubesi’ne den çekin mahkeme kararı ödemeden men yasağı nedeniyle çek bedelini tahsil edemediği ve geri iade edildiği beyan edilmiştir.

- Söz konusu çek davacı tarafından tahsil edildikten sonra elden çıkması hususunda çekin davalıdan tahsili ile geri verilmesi hususunda görüş ve kanaatine varılmıştır.

Talimat yoluyla Mali müşavir bilirkişisi tarafından hazırlanan 23/06/2024 tarihli raporunda. Keşideci ... BİLİŞİM SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ.’nin 2020 ve 2021 yılı Ticari defterlerinin TTK.’na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, ticari defter açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, Keşideci tarafın 2020 ve 2021 yılı ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde birbirini doğruladığı, birbiriyle uyumlu olduğu, HMK 222.md. ve 6102 sayılı TTK.

64/3 md. Gereğince mevcut haliyle keşideci tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı kanaatine varıldığı, Özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak Keşideci ... BİLİŞİM SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ. tarafından düzenlenen dava dilekçesinde bahsedilen ve davaya konu edilen 22.08.2020 keşide tarihli ...

Seri nolu 25.032,56 TL tutarlı çek, Keşidecinin 2020 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların tacir olduğu,(TTK m.12) davacı tarafça düzenlenen 16.12.2020 tarihli ... seri nolu 25.174,86 TL tutarlı e-Arşiv faturaya istinaden karşılıklı mal alım/satımından kaynaklanan bir ticari ilişkiden dolayı cari hesap ilişkisinin var olduğu, tarafların tacir olmasından kaynaklı açık hesap şeklinde çalıştıkları, ticari defter kayıtlarına göre;

ticari ilişkiye konu edilen fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklı olmak üzere Ticari ilişkiye konu olan 16.12.2020 tarihli ... seri nolu 25.174,86 TL tutarlı e-Arşiv faturanın keşidecinin 2020 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Ticari ilişkiye konu faturanın ödenmesine ilişkin olarak Keşideci tarafından 22.08.2020 tarihli ... seri nolu 25.032,56 TL tutarlı çek keşide edildiği, Keşidecinin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinde yapılan incelemelerde kayıtlı bulunan çekin herhangi bir şekilde iadesinin olmadığı,

yukarıda belirtilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, keşideci ile davacı taraf arasında ticari ilişkiye konu fatura nedeni ile herhangi bir borç/ alacak bakiyesinin olmadığı hususunda görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın, kendilerine ait ... ... Sanayi/... Şubesi ... iban numaralı hesaba ilişkin ... çek numaralı 25.032,56TL keşide tutarlı çekin üzeri dolu olarak çalındığını, bu kapsamda da çalınan çeklerin iptali ve ödemeden men edilmeleri için .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, davacının dava konusu çek ile ilgili davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, bu sebeple de yapılacak yargılama neticesinde davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettikleri, çekin çalıntı olduğunu, ciro silsilesinde sorun olduğunu, kendilerinin iradesi dışında çekin dolaşıma çıktığını, bu nedenle ilgili çek sebebi ile borçlu olmadığına karar verilmesini talep ve dava ettiği, dosyamızdan alınan bilirkişi raporu ile Keşideci ...

Bilişim San. Ve Tic. Ltd.şti.’nin 2020 ve 2021 yılı Ticari defterlerinin TTK.’na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, ticari defter açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, Keşideci tarafın 2020 ve 2021 yılı ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde birbirini doğruladığı, birbiriyle uyumlu olduğu, HMK 222.md. ve 6102 sayılı TTK.

64/3 md. Gereğince mevcut haliyle keşideci tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı kanaatine varıldığı, Özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak Keşideci ... Bilişim San. Ve Tic. Ltd.şti. tarafından düzenlenen dava dilekçesinde bahsedilen ve davaya konu edilen 22.08.2020 keşide tarihli ...

Seri nolu 25.032,56 TL tutarlı çek, Keşidecinin 2020 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların tacir olduğu,(TTK m.12) davacı tarafça düzenlenen 16.12.2020 tarihli ... seri nolu 25.174,86 TL tutarlı e-Arşiv faturaya istinaden karşılıklı mal alım/satımından kaynaklanan bir ticari ilişkiden dolayı cari hesap ilişkisinin var olduğu, tarafların tacir olmasından kaynaklı açık hesap şeklinde çalıştıkları, ticari defter kayıtlarına göre;

ticari ilişkiye konu edilen fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklı olmak üzere Ticari ilişkiye konu olan 16.12.2020 tarihli ... seri nolu 25.174,86 TL tutarlı e-Arşiv faturanın keşidecinin 2020 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Ticari ilişkiye konu faturanın ödenmesine ilişkin olarak keşideci tarafından 22.08.2020 tarihli ... seri nolu 25.032,56 TL tutarlı çek keşide edildiği, bahsi geçen çekin ciro yolu ile önce davacıya ciro edildiği, akabinde silsile halinde ...

İş Mak. , ... Gıda Ve ...

Plastik şirketleri tarafından ciro edildiği, sonrasında ise ..., ... ve en son ise davalı tarafa ciro edildiği, davalının savunmasında davaya konu çeki, 46 DB 426 plaka sayılı araç satışından kaynaklı olarak aldığını beyanla, adi yazılı bir sözleşme ibraz ettiği, anılan sözleşme incelendiğinde satıcının davalı ..., alıcının ise ... olduğu, ...'nin çekte, davalıdan önceki ciranta olduğu, mahkememizce ilgili Trafik Tescil Şube Müdürülüğüne yazılan müzekkere cevabında davalı Necati'nin bahsi geçen aracı, çekte kendisinden önceki ciranta olan ...'ye değil, ... isimli şahsa devretmiş olduğunun anlaşıldığı,

dolayısı ile araç satışından kaynaklı olarak çeki elinde bulundurduğu iddiasının doğru olmadığının Trafik Tescil Şube Müdürülüğüne yazılan müzekkere cevabı ile de sabit olduğu, dosyamızdan alınan raporlarla, davacının çeki ticari ilişki nedeniyle dava dışı ... Hid.

Şirketinden aldığı ve çekin yasal hamili olduğu, çekin çalınmasından sonra davalı ... cirosunun bulunduğu ancak davalının davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, yine davalının araç satışından kaynaklı olarak aldığını beyan etmesine rağmen önceki ciranta ile aralarında bir araç satışının olmaması nedeni ile davalı tarafın çeki elinde bulundurmakta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne, davacının ... ...

Sanayi Şubesi ... iban numaralı hesaba ilişkin ... nolu 25.032,56 tutarlı çeke istinaden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır