İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/822 K.2024/892

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketten, ... şasi numaralı ... plakalı 2012 model ... ... ... marka ve model aracı, 29.08.2011 tarihinde, ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile satın aldığını, bir süre sonra ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/... soruşturma sayılı dosyası ile hakkında eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokmak, resmi belgede sahtecilik suçlarından mezkur araç yönünden soruşturma başlatıldığını öğrendiğini; söz konusu soruşturma sonucu .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını; yargılama esnasında davacının 5607 Sayılı Kanunun geçici 10. Maddesi hükümlerinden yararlanabilmek için ... Gümdük Müdürlüğüne 26.09.2019 tarihinde başvuru yaptığını; bu başvuruya istinaden 77,000.00 TL'lik eksik bedelin, 17.10.2019 tarihinde, 77,031.00 TL olarak ... aracılığıyla gönderildiğini; akabinde, ...

Gümrük Müdürlüğüne, araç hakkındaki mahrumiyetin kaldırılması için aracın ilk iktisabına ait ÖTV'sinin 96 25'ine isabet eden kısmının eksiksiz olarak yatırıldığı bildirilerek Yönetmeliğin 6, 7, 8. vd. Maddeleri gereği araç üzerindeki tedbirin kaldırılması için .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasına başvurduklarını; ... D.

İş sayılı karar ile 03.01.2020 tarihinde araç üzerindeki mahrumiyetin kaldırıldığını, davacının davalıdan satın aldığı aracın ithal araç olduğunu, davacıya aracın ÖTV'sinin tam olarak ödendiğinin bildirildiğini; müvekkilin, aracın ÖTV'sinin tam olarak ödenip ödenmedi bilmesinin mümkün olmadığını; davalının, haksız ve kötü niyetle davacıya araç satışı hem davacının yargılanmasına sebebiyet verdiğini hem de vergilerinin ödendiği bildirilen aracı satarak alan müvekkili vergi bedelini ödemek zorunda bıraktığını; söz konusu alacağın tahsili amacıyla ... ...Müdürlüğünün...

E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak itiraz üzerine takibin durdurulduğunu; itirazının iptali için açılan davanın ise usulden reddedildiğini iddia ile davanın kabulü ile 77,031.00 TL'nin, davalıdan tahsiline, söz konusu bedele ... ...Müdürlüğü... E. Sayılı dosyasından yapılan ödeme emri tebliğ tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Duvan Kılıç cevap dilekçesinde özetle; davaya mesnet icra dosyasına konu ... plakalı aracın ilk maliki olmadığını; gerek aracı satın alırken gerekse davacıya devrini yaparken aracın ithal olduğunu bilecek gerekli donanıma sahip olmadığını; tüm devir işlemlerini iyiniyetli olarak gerçekleştirdiğini; aracı, 2019 yılının piyasa fiyatlarının oldukça altında devrettiğini; araç devri sırasında araç bedelini sorgulamayıp daha sonra dava konusu aracı millileştirip zararını tazmin etme çabası içinde olduğunu; araca ilişkin yapmış olduğu ödemelerin aracın değerini arttırdığını;

davacının yapmış olduğu vergi ödemeleri ile değeri artan aracının artış bedeli kadarını müvekkilden talep etmesi ya aracın kazandığı değer yönünden ya da talep ettiği bedel yönünden mükerrer kazanç anlamı taşıyacağından mevcut talebin pratik olarak kabulünün mümkün olmadığını; bu durumun sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını; dava konusu aracın piyasa değerini bilip, oldukça altında bir bedele satın almanın gabin ya da muvazaaya girdiğini; kişinin kendi muvazaasına dayalı hak talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu;

davacının, aracı davalıya iade edip ödemiş olduğu gümrük vergisi ve ÖTV'ni talep etmiş olması halinde bunun hukuken bir anlam ifade edeceğini beyanla davanın reddini arz ve talep etmektedir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, araç tescil kayıtlarının, ... ...Dairesi'nin... esas sayılı dosyasının UYAP suretinin dosya arasına alındığı, ... Ticaret Bakanlığı ... Gümrük Müdürlüğü'nden gelen araç satış sözleşmesi ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.

Dosya bilirkişi Gümrük Müşaviri ve Borçlar Hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 09/11/2024 tarihli raporda;

Mahkeme taleplerinin Gümrük ve Dış Ticaret Yönünden incelemesinde

1.Davaya konu ayıbın niteliği, hukuki ayıp olduğu,

2.Gizli ayıp niteliğinde olduğu,

3. Ayıbın davalıya süresinde ihbar edildiğine ilişkin bilgi belge bulunmadığı,

4.Davalının ayıbı bilebilecek durumda olmadığı,

2- Davacının, satılandaki gizli hukuki ayıptan en geç 25.09.2019 tarihinde haberdar olduğu;

3- Davalıya yönelttiği talebin, tüm masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme seçimlik hakkı niteliğinde olduğu;

4- Ayıp ihbarının ise davalıya, 09.01.2020 tarihinde başlatılan icra takibi ile yapıldığı; ayıbın davalıya kanunda belirlenen süreler içinde yapılmadı;

5- (a) Ayıbın süresinde yapılmadığının ve satılandaki ayıp bakımından satıcının ağır kusurunun bulunmadığının kabulü halinde, davacının, davalıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı;

(b) Satılandaki ayıp bakımından satıcının ağır kusurunun bulunduğunun kabulünde ise davacının, Gümrük Müdürlüğüne ödediği 77.031,00 TL'nı, davalıdan talep edebileceği; TBK.'nun 117. Maddesinde belirlenen temerrüt koşulu, icra takibi ile yerine getirilmiş olduğundan bu alacağa takip tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan temerrüt faizi talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; davacının, dava konusu vasıtayı, davalıdan 29.08.2011 tarihinde aldığı ardından ... Gümrük Müdürlüğünce aracın ithal edilirken eksik ÖTV ödemesi yapıldığından bahisle mülkiyetin kamuya geçirilmesi yönünde araç kaydına şerh konulduğunun ortaya çıktığı, akabinde ÖTV tutarının %25'i olan 77.031,00- TL'yi 17.10.2019 tarihinde ödediği,

davacının söz konusu bedelin davalının sorumluluğunda olduğu gerekçesi ile iş bu davayı açtığı, davaya konu aracın ithal edilirken ÖTV bedelinin eksik ödenmesi ve bu nedenle kamuya geçirilmesine ilişkin şerh işlenmesi durumunun hukuki ayıp olarak nitelendirilmesi gerektiği, söz konusu aracın davalı tarafça davacıya hukuki ayıplı olarak satıldığı ve davalının sattığı araçtaki hukuki ayıptan sorumlu olduğu, söz konusu ayıbın sonradan ortaya çıktığı, aracın trafik kaydına tedbir şerhi konulmasıyla davacının söz konusu ayıbı öğrendiği, TBK 219.

Maddesi kapsamında davalının davacıya aracı sattığı tarihte araçta var olan hukuki ayıptan sorumlu olduğu ve davacının bu kapsamda ödediği bedelin davalıdan tazmini gerektiği anlaşılmıştır.

Ayıba karsı sorumluluk hükümlerini düzenleyen TBK m.231/1 lafzından ve davaya konu satış sözleşmesinin taraflar arasında imzalanmış olması,satıcı ayıpların varlığını bilmese bile davacının ihbar olunana rücu hakkı bulunması karşısında alıcının satıcıya karşı ayıptan doğan zararın tazmini için başvurabileceği ve davalıya husumet yöneltilmesine engel bir yasal düzenleme bulunmadığı açıktır.

İstanbul BAM 18.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2019/1153-1127 EK sayılı kararında gerekçe kısmı incelendiğinde davalının davacıya satıp teslim ettiği aracın Gümrük Bakanlığının ihbarı sonucu açılan soruşturmada ÖTV sinin ödenmemesi nedeniyle aracın trafik kaydına tedbir konulması üzerine ödenmeyen ÖTV nin ödendiği ve ödenen ÖTV nin de davalı satıcıdan tahsilini talep etmiş olup dava konusu alacak satış sözleşmesinden önceki döneme ait olup davacının durumu bildiğine dair dosyaya delil sunulmadığından sorumluluğun davalı satıcıya ait olduğu,

davacının ödediği bu bedelin davalıdan rücu hakkı olduğundan dolayı rücu davasında zaman aşımının ödeme tarihinden itibaren başlayacağı, dava konusu tutarın gümrük idaresine ödendiği tarih ile dava tarihi arasında zaman aşımı süresinin dolmadığına işaret olunarak davalının sorumlu tutulacağına ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır.

Yine aynı dairenin 2017/2144-2019/122 EK sayılı karar gerekçesinde davacı aracın ÖTV sinin ithal edildiği sırada eksik yatırıldığının kendisinden gizlendiği ve bu durumun aracın satışı için bırakıldığı, galeri sahibinin uyarması ile öğrendiğini belirterek hukuki ayıp nedeniyle satışın iptali ve satış bedelinin faizi ile tahsilinin talep edildiği, davalıya satış yapan şirketin araca ilişkin belgelerin gerçeği yansıtmadığı,

BK 219.maddesinde satıcının alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik ve niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan maddi hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile sorumlu olup, vergi dairesi müdürlüklerinden gelen cevap yazıları ile aracın eksik belgeler ile eksik ÖTV ödenerek ithal edildiği, bunun ilgili mevzuata açıkça aykırı olduğu,

satış sırasında davacı tarafından bilinmeyen bu gizli hukuki ayıptan davalının belirtilen düzenleme gereğince sorumlu olup, durumu öğrendikten sonra süresi içinde BK 223 maddesi gereğince süresinde ayıbı ileri sürüp BK 227.maddesi gereğince seçimlik hakkını kullandığını, bu nedenle davaya konu edilen aracın iadesine karar verilerek davacının ödemiş olduğu tutarın yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınabileceği ortaya konmuştur.

Bu doğrultuda yapılan değerlendirmede bilirkişiler ... tarafından verilen raporda ÖTV kanunu uyarınca vergi mükellefinin ithalatçı firma olduğu belirlemesinde bir sorun bulunmadığı özellikle detay bilgileri verilen İstanbul BAM 18.Hukuk Dairesi başkanlığının emsal kararlarından anlaşılacağı üzere söz konusu aracın ilk ithalatı sırasında ÖTV sinin ödenmeyerek el değiştirdiği hususunun davacının bilerek satın aldığı konusunda dosyaya herhangi bir veri yansımamıştır.

Tam tersine davalı tarafın vermiş olduğu cevap dilekçesinde örtülü bir şekilde ÖTV ödenmeden ithal edilen araçların rayiç bedelden daha düşük bedelle satılabildiği hususu belirtilerek söz konusu ÖTV siz araç işleminden muhtemelen davalı satıcının bilgisinin olma ihtimalinin olduğu, ancak bu hususun davacı tarafça bilindiğinin ortaya konulamadığı, ... Gümrük Müdürlüğünün talebi üzerine yatırılan bu tutarla ilgili olarak satış sözleşmesinden önceki döneme ait olduğundan ve davacının bu durumu bilerek aracı aldığına dair dosyaya delil sunulmadığı, bu nedenle sorumluluğun davalı satıcıya ait olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır