İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/509 K.2024/179

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ... no'lu Nakliyat ... ile sigortalı ... ... Tic. Ltd. Şti.'nin dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, Kazakistan’ da yerleşik ... adlı firma tarafından ... cinsi emtia, İstanbul’ da yerleşik ... ... (...) adlı firmadan 01.03.2022 tarih ve ... nolu ekli fatura ile satın alındığını, 01.03.2022 tarihinde, bu 20 paket ... ... plakalı tıra yüklendiğini, alt ve fiili taşıyan konumundaki davalı ...

Lojistik İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından bu araç ile İstanbul’ dan ...’a yapılan nakliye ile ilgili olarak ... nolu CMR belgesi düzenlendiğini, 28.03.2022 tarihinde, aracın tahliyesi esnasında konu emtianın 10 paketinin hasarlı olduğu tespit edilmiş olup, bu konuda ekli fotoğraflar çekildiğini, bu konuda araç sürücüsünün de imzasını taşıyan hasar tutanağı düzenlendiğini, dava konusu zarardan, fiili taşıyıcı davalı ...

Lojistik ve taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olarak davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun söz konusu olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının 5.679,77-Euro olduğunu, söz konusu hasarı sebebi ile müvekkil şirket sigortalısına, 5.679,77-Euro tazminat ödemesi yapıldığını, ekli ödeme dekontuna istinaden anılan ödeme ile müvekkil şirket, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, ayrıca ekte sunulan temlikname uyarınca dava konusu tutar temlik hükümlerine dayanılarak da davalılardan talep edilmekte olduğunu,

davalılara karşı dava öncesi taleplerine olumlu cevap verilmemesinin akabinde, alacaklarına ilişkin olarak başlattıkları ....

İcra Müdürlüğü ... esas numaralı dosyasına yansıyan takibe, borçlular tarafından herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, elle tutulur bir sebep gösterilmeksizin, borca, faizine ve tüm fer’ilerine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bunun üzerine adına müvekkil şirket tarafından arabuluculuğa başvurulmuş olup, ekte sunmuş oldukları arabuluculuk son tutanağında görüleceği üzere, davalılar ile anlaşma sağlanamadığından arabuluculuk sürecinin son bulduğuna ilişkin tutanak tutulmuş ve iş bu nedenlerden ötürü iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu,

açıklanan tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların ....

İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebimizdeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; usule ve esasa ilişkin itirazlarının bulunduğunu, davacı dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra davasını açtığını, dava konusu taşımaya ilişkin emtiaların varış tarihi 28.03.2022 olup aynı tarihte hasar tespiti yapıldığını, işbu dava ise 09.08.2023 tarihinde açıldığını, taşıma CMR Konvansiyonu gereğince yapılmış olup CMR Konvansiyonu 32. maddesi gereğince bu davanın bir yıl içinde açılmasının gerektiğini ancak dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, bu nedenle açılan davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini,

dava konusu Uluslararası Karayolu Taşıması olup CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanmasının gerektiğini, davacı tarafın aktif dava ehliyetini ispatlamasının gerektiğini, davacı hasarı ödemekle akdi taşıyıcının haklarına halef olduğunu, esasa ilişkin itirazlarında ise hasar miktarının yüksek olduğunu ve bunun ispatlanmasının gerektiğini, dava konusu taşıma FOB teslim şekli ile teslim edildiğini ve emtianın üst nakliyeci şirket elemanlarınca yüklendiğini,

kusuru ve sorumluluğu kabul etmemekle birlikte bir an için MK 2 iyiniyet kuralları gereği nezaret yükümlülüğünden bahsedilecek olursa dahi %20' yi geçmeyecek bir sorumluluktan bahsedilebilebileceğini, Yargıtayın yerleşik içtihatları bu yönde olduğunu ancak dava konusu olayda nezaret yükümlülüğünden dahi bahsedilemez zira yüklemeyi akdi taşıyıcı kendi deposunda yapmış olup her türlü yol koşulunu gözeterek gerekli önlemleri almasının gerektiğini, kötü ambalaj ve istif hatasının nakliyecinin sorumluluğunda olmadığını,

CMR Konvansiyonu 37.maddesine göre davacı kendi sigortalısının kusuruna katlanmak zorunda olduğunu ve rücu hakkının bulunmadığını, taşıyıcının azami sorumluluğu CMR Konvansiyonunun 23.maddesinde düzenlendiğini, sonvaj bedeli hasar bedelinden düşülmesinin gerektiğini, sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, faiz talebi yasa ve usule aykırı olup fahiş ve mesnetsiz olduğunu, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile %20 ' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiklerini,

açıklanan tüm bu nedenlerle zaman aşımı ve husumet itirazlarının kabulüne, haksız hukuki mesnetten yoksun ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz talepleri yönünden davanın esastan reddine, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı isteminin reddi ile %20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalılar tarafından .... İcra Dairesi' nin ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. 2004 sayılı İİK 'nun 67. maddesinde takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği düzenlenmiştir.

Davacı tarafından davalılar aleyhine .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ile " 01.03.2022 tarihinde ... plakalı tıra yüklenen emtianın ... numaralı CMR belgesi ile İstanbul-Kazakistan arası taşıma işi fiili taşıyıcı ... tarafından üstlenilmiştir. Taşının emtia taşıma sırasında hasara uğramış olup hasar tutarı üst taşıyıcı sigortalı ... Uluslararası Nakliyat şirketinin müvekkil şirkete mevcut ... poliçesinden kaynaklanmıştır.

Ödenen tutarın fiili taşıyıcı ve sigortacısından rücuen tazmini talebidir. ... Sigorta dosya no ... 5.679,77 EUR" borcun sebebi gösterilerek 5.679,77 EUR alacak için davalılar aleyhine ilamsız icra takibine başlandığı ödeme emrinin 04/03/2023 tarihinde davalı ... Sigorta Aş'ye, 06/03/2023 tarihinde .... LTD.ŞTİ tebliğ edildiği, ... Sigorta Aş tarafından 02/03/2023 tarihinde, ....

Ltd.şti tarafından 07/03/2023 tarihinde süresi içerisinde yapılan itiraz ile takibin durduğu, itirazların davacı alacaklıya tebliğ edilmediği, davacı tarafından hak düşürücü süre içerisinde 09/08/2023 tarihinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık davacının, nakliyat hasar sigortası kapsamında sigortalısına yapmış olduğu ödemeyi halefiyet ilkesi gereği davalılardan talep edilip edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun "Halefiyet" başlıklı 1472. maddesinde;

" (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı tarafından 29/07/2022 tarihinde dava dışı ... Uluslararası Nakliyat şirketine 5.679,77 EUR ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı tarafından elde ki alacak için zaman aşımı süresinin dolduğu savunulmuş ise de, taşımanın 28/03/2022 tarihinde tamamlandığı, davacı tarafından ise 29/07/2022 tarihinde yapılan ödeme için 24/02/2023 tarihinde dava konusu icra takibine başlandığı alacak için zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirmesi nedeni ile mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08/02/2024 tarihli rapor ile; davacı ile dava dışı sigortalısı ... ... Ticaret LTD.ŞTİ arasında 08/10/2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Nakliyat Aracısı Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve davalı .... Ltd. Şti ile davalı ...

Sigorta Aş arasında 12/11/2021-2022 vadeli CMR Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, dava dışı ... ... (...)'den Kazakistan'da mukim... şirketinin ...teslim şekli ile satın aldığı ... cinsi 1.880 KG emtianın 20 paket olarak ambalajlanarak davalı ... Lojistik...

LTD.ŞTİ ' nin ... plakalı araçlarına yüklendiği, davalı ... tarafından taşımaya ilişkin İstanbul'dan - Atyrau/Kazakistan'a yapılan nakliye için ... numaralı CMR belgesinin düzenlendiği, 28/03/2022 tarihinde aracın tahliyesi sırasında taşımı konusu emtianın toplam 940 kg ağırlığındaki, 10 paketinin hasarlandığının anlaşıldığı, aksine bir delil olmaması nedeni ile ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam olarak teslim edildiği, araca yüklemenin davacı tarafından yapıldığı,

yükleme davacı elemanları tarafından yapılsa da, şoförün yüklemeye nezaret ederek uygunsuz bir durum olması halinde tutanağa geçirmesi gerektiği, bu nedenle dava dışı sigortalı ile davalı fiili taşıyıcının %50'şer oranında kusurlu oldukları, CMR'nin 25. madde atfı ile CMR 23/3 maddesi uyarınca somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığı ve sigortalının %50 oranında müterafik kusuru mahsup edildiğinde davcının davalılardan 2,839,89 EUR talep edebileceği rapor edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar tüm dosya kapsamı ile bilirkişi heyet raporu dikkate alınarak davacının halefiyet ilkesi gereği davalılardan 2.839,89 EUR talep edebileceği anlaşılmış ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması, borçlunun itirazında haksız olması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Davacının talebinin haksız fiil nedeni ile zarar istemine ilişkin olup likit olmadığı anlaşıldığından davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. (Bknz. Yargıtay 3.HD'nin 09/10/2019 tarihli 2019/... E. - 2019/.... K. sayılı ilamı)

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptali davasının kısmen veya tamamen reddi halinde, borçlu lehine hükmedilecek tazminat kötü niyet tazminatı olup, borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının kötü niyetli olması gerekir. Alacaklı icra takibi başlatmakta kötü niyetli değilse aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilemez. Somut olayda, davacı yanın reddine karar verilen alacak istemi yönünden kötü niyetli olduğu dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu sebeple davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır