İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/564 K.2025/841

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 19/02/2021 tarihli İnşaat Malzemeleri Tedarik Sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmenin 2.2. maddesine göre müvekkili tarafından 24/02/2021 tarihinde davalının banka hesabına 1.300.000-ABD doları ödeme yapıldığını, 30/04/2021 tarihinde taraflar arasında yapılan ek sözleşme ile 1.099.644,40-ABD doları tutarında borç belirlendiğini ve düzeltildiğini, davalı tarafın bu sözleşme hükümleri gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

bu nedenle Kazakistan'da faaliyet gösteren müvekkili tarafından Almati Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesine başvurularak söz konusu Sözleşmenin feshi ile borç tutarının tahsilinin talep edildiğini, mahkemece yapılan yargılama neticesinde tesis edilen 07/04/2024 tarihli, ...

Esas numaralı karar ile, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin feshi ile 1.099.644,70 ABD dolar alacak ile 32.993,00-ABD doları harç ve 25.400,5036-ABD doları (11.400.000 KZT) tutarındaki temsil ücretinin davalıdan tahsiline karar verildiğini, mahkemece ...-1 sayılı 25.06.2024 tarihi itibarıyla ilgili ilama ilişkin kesinleşme - icra edilebilirlik belgesi düzenlendiğini, davalının Türkiye'de yerleşik bir tüzel kişi olması sebebiyle alacaklarının tahsili için işbu davayı açtıklarını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte yabancı mahkeme kararının tenfizini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas ve 2024/...

Esas Sayılı dosyaları ile işbu tanıma ve tenfiz davasına konu senetlere ilişkin takip başlattıklarını, icra dosyalarına ve tanıma ve tenfiz davasına konu senetler nedeniyle davacı taraftan alacaklı olduklarını, davacı tarafın takas talebinde bulunduklarını ve bu nedenle borcun sona erdiğini, usulü olarak kararı veren Kazakistan Mahkemesi'nin Türk Mevzuatına göre yetkili mahkeme olmadığını, karara karşı kanun yoluna başvurulduğu için davanın reddedilmesi gerektiğini, kararın aslının veya onanmış örneğinin davacı tarafça sunulmadığını, davalı takas dermeyan ettiği için tanıma ve tenfiz talebinin reddedilmesi gerektiğini,

karar ibda edilmiş alacak hakkında olduğundan tanıma ve tenfiz koşullarının oluşmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddini savunmuştur.

Dava; davalı hakkında Kazakistan Almati Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesi'nce verilmiş 07/04/2024 tarihli, ... Esas Numaralı Kararın tanınması ve tenfizi istemine ilişkindir.

Dava konusu somut uyuşmazlıkta yabancı mahkeme kararının konusunun taraflar arasında yapılmış sözleşmeden kaynaklandığı, bu bilgiler ışığında Yargıtayın (19. Hukuk Dairesinin 26/01/2007 tarih, 2016/11095 Esas, 2007/451 Karar) yerleşik içtihat ve uygulamaları ile esas uyuşmazlığın konusuna göre mahkememiz işbu davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır.

Tanıma ve tenfizi istenen karara ilişkin karar, kesinleşme şerhi ve tercümelerine ilişkin apostil şerhli belgelerin dosya içerisinde olduğu görülmüştür.

Davalının beyanında geçen .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas Sayılı dosyası ve ....İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas Sayılı takip dosyalarının örneğinin getirtilmiş ve dosya içerisinde olduğu görülmüştür.

İddianın ileri sürülüş biçimine göre uyuşmazlığın niteliği itibarı ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dava konusu Kazakistan Almati Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesi'nce verilen kararın tenfiz koşullarının bulunup bulunmadığının tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, dosya, ekleri, getirtilen-sunulan belgeler ve dava konusu Kazakistan Almati Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesi'nce verilmiş 07/04/2024 tarihli, ... Esas Numaralı Karar ile birlikte MÖHUK konusunda uzman bilirkişi Prof. Dr. ...'a tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi tarafından düzenlenen 28/07/2025 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan 28/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..Kazakistan Mahkemelerince verilmiş 07/04/2024 tarihli, ... Esas numaralı karara ilişkin tanıma ve tenfiz talebinin 12 Kasım 1997 T.

23168 sayılı Resmî Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ve Kazakistan Cumhuriyeti Arasında Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması kapsamında değerlendirileceği, tenfizin reddi talebinde bulunan davalının Kazakistan mahkemelerinin yetkisizliği, kararın MÖHUK m. 50 uyarınca kesinleşmediği ve ibra yoluyla borcun sona erdiği yönündeki tanıma ve tenfizin reddi sebeplerinin yerinde olmadığı, aleyhine tenfiz istenen davalının takas iddiası bakımından, ....

İcra Dairesinin 2024/... ve 2024/... sayılı takip talebiyle kambiyo senetlerine özgü takiplere ilişkin bir belgeyi dosyaya sunmadığı, söz konusu senet borçlarından kaynaklanan alacağın kesinleşmiş olması durumunda tanıma ve tenfiz davasının MÖHUK m. 55/2 kapsamında reddedilebileceği ancak bu konuda dosyada bir bilginin bulunmadığı..." yönünde görüş bildirilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi raporu ile toplanıp değerlendirilen delillere göre; dosyaya sunulan ve tanıma ve tenfizi istenen Kazakistan Cumhuriyeti Almatı Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesi'nden verilmiş 07/04/2024 tarihli, ... Sayılı kararın incelenmesinden; taraflar arasında inşaat malzemesi tedarik sözleşmesi yapılmış olduğu, bu sözleşme kapsamında davacının davalıya banka yoluyla 1.300.000 USD ödeme yaptığı, sonrasında taraflar arasında ek protokol yapılmış olduğu ve 1.099.644,40 USD borç belirlendiği, davacının Kazakistan'da mahkemeye başvurup dava açtığı, mahkemenin 1.099.644,70 USD asıl alacak, 32.993- USD harç, 25.000- USD vekalet ücretinin davalıdan tahsiline hükmetmiş olduğu görülmüştür.

Davalı, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... ve 2024/... Esas Sayılı takip dosyalarındaki senetler nedeniyle alacaklı olduklarını, davacının takas talebinde bulunduğunu, bu nedenle borçlarının bulunmadığını savunmuştur.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas Sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklının dosyamız davalısı ... A.Ş olduğu, borçlunun ise dosyamız davacısı ... olduğu, takibin 950.000-Euro bedelli senede dayalı olarak yapılmış olduğu görülmüştür.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas Sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklının dosyamız davalısı ... AŞ olduğu, borçlunun ise dosyamız davacısı ... olduğu, takibin 500.000-Euro bedelli senede dayalı olarak açılmış olduğu ve takibin borçlu yönünden kesinleşmiş olduğu görülmüştür.

Aldırılan bilirkişi raporunda; MÖHUK 50.madde uyarınca kararın kesinleştiğini, senet borçlarından doyalı kesinleşmiş bir alacağın olması halinde MÖHUK 55/2.maddesi kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini rapor etmiştir.

5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 55/2.maddesine göre; "Karşı taraf ancak bu bölüm hükümlerine göre tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilamının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir" hükmünü içermektedir.

Bu tespitlere göre; davacı Kazakistan Cumhuriyeti Almatı Şehri Uzmanlaştırılmış Bölge Ekonomi Mahkemesi'nden verilen kararın tanıma ve tenfizini istemiş ise de, tanıma ve tenfizi istenen kararda borçlu olan davalının senede dayalı alacağından dolayı davacı hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas Sayılı dosyası üzerinden 500.000- Euro tutarlı, 2024/... Esas Sayılı dosyası üzerinden ise 950.000- Euro tutarlı icra takibi yapmış olduğu, bu takiplerden 2024/... Esas Sayılı takibin kesinleşmiş olduğu, davalının da kararın yerine getirilmesine bu durumun engel sebep olduğundan itiraz etmiş olması, bu durumun 5718 MÖHUK'un 55/2.maddesine göre yabancı mahkeme ilamının yerine getirilmesine engel bir sebep olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır