İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/355 K.2025/242

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı/borçlu ... adına kaytlı ... plaka sayılı araç kaza tarihinde geçerli olmak üzere ... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, Davalı ... adına kayıtlı sigortalı ... plakalı aracın FİRARİ sürücüsünün sevk ve idaresinde iken 03.01.2022 tarihinde, ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Sigortalı araç sürücüsü kaza mahallinden firar ettiğini,

yapılan ekspertiz incelemelerine göre ödenmesi gereken hasar tazminat tutarı 17.557,70 TL olarak belirlenmiş olup bu bedelin 16.000,00 TL'sı anlaşmalı servis ...TAAİTH.İHR.SAN.VE TLTD.ŞTİ.

Hesabına 22.02.2022 tarihinde 1.557,70 TL'sı araç maliki ... vekili ... hesabına 22.03.2022 tarihinde ödendiğini, Trafik Sigortası Genel Şartları hükümleri uyarınca müvekkil-davacı şirket tarafından düzenlenen 3. Kişilerin hasar tazminatı; araç sahibi (işleten) sigortalı davalı/borçludan rücu yazısı ile talep edilmiş ise de davalı/borçlu, müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, meydana gelen trafik kazası neticesinde karşı tarafa yapmış olduğu ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalıya karşı ...

30 İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da davalının/borçlunun borca ve takibe haksız ve mesnetsiz itirazları üzerine icra takibi durduğunu, Davalı tarafın itirazı üzerine arabulucuğa başvurulmuş olup burada da anlaşma sağlanamadığını belirterek yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle sigortacı davacı tarafından dava dışı zarar görene yayaya yapılan tazminat ödemesinin davalı sigortalı araç malikinden rücuen tahsili amacıyla davalı araç maliki aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... 30. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 18.276,36-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma, toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu 27/01/2025 tarihli raporunda özetle;

"Takdir Sayın Mahkemenin olmak üzere, dava dosyası ve ekinde yer alan her türlü bilgi, belge, tüm deliller, Davacı tarafın defterleri üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde;

• Dosya kapsamında sunulan 03.01.2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı kapsamında, “03.01.2022 günü saat 00:19 sıralarında sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı sigortalı vasıta ile ...Caddesi istikametinden gelip ... caddesi istikametine dönüş yaptıktan sonra aracın ön kısımları ile yolun sağ tarafında park halinde bulunan ... plakalı vasıtanın arka kısmına çarpması ve çarpmanın etkisi ile savrulan ... plakalı vasıtanın da kaldırıma çıkarak ... caddesi ile 161.sokak kesişiminde park halinde bulunan ... plakalı vasıtanın sağ arka kısmına çarpması sonucu hasarın meydana gelmiş” olduğu;

• Kazanın oluş şeklinin krokisinin incelenmesinden ve beyanlardan, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracın sürücüsünün 2918 Sayılı K.T.K.’nın 52/1-b “Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak” ve aynı kanunun 47/1-d “Trafik ışıklarına uymamak: Kırmızı ışıkta geçmek, sarı ışıkta hızlanmak gibi. Yaya geçidinde yayalara öncelik vermemek: Yayalara yol vermemek veya yayalara öncelik tabelasına uymamak.” ihlali gereğince % 100 kaza kusurlu olacağı kanaatine varıldığı;

• Davaya konu ... plakalı ... marka ... tip 2014 model beyaz renk kamyonetin şasi numarasının .... ve kaza tarihinde ... kilometrede olduğunun tespit edildiği;

• Dosya kapsamında sunulan ... tarafından tanzim edilen 18.01.2022 tarihli ekspertiz raporunda dava konusu aracın almış olduğu darbe neticesinde “tampon kenarı, sol ön yan panel, köşe sacı, arka yan panel ve muhtelif bölgelerinden” hasar aldığının belirlendiği, hasarın giderilebilmesi için ise KDV ve işçilik dahil toplam 16.000 TL bedele ihtiyaç duyulduğu, yine eksper tarafından yapılan dava konusu araçtaki olası değer kaybının 1557.69 TL olarak belirlendiği kadri mruf sayılmasının uygun olacağı;

• ZMMS Poliçesi; Davalı ... adına kayıtlı/ sigortalı olan ...plakalı 2013 model ...marka ... tipi ...tipi kamyonet aracın 01/11/2021-2022 vadeli...numaralı ZMMS (21/10/2021 tarihinde tanzim edilen) poliçesi ile 03/01/2022 dava konusu kaza tarihinde davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altında olduğu, davacı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami araç başı kaza tarihi dikkate alındığında 50.000,00 TL- ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu,

• Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmış ve örnek yargıtay kararlarında da görüleceği üzere; Sigortacının, trafik sigortalısı hakkında rücu en tazminat davası açabilmesinin sebepleri ve şartları, 2918 sayılı KHK’ nın 95 ve ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4.maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar arasında ehliyetnamesi sürücü tarafından aracın kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, münhasıran alkolün etkisi nedeniyle meydana gelen zararlar, rizikodan sonra ihbar ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle zararda artış olmuşsa artan kısımla ilgili zararlar, sürücünün ağır kusurlu veya kasıtlı olması halinde meydana gelen zararları, ehliyetsiz ve geçerli ehliyetnamenin bulunmaması nedeni ile oluşan zararlar vs. saymak mümkündür.

• Somut olayda, Kaza tespit tutanağında davalıya ait aracın karıştığı trafik kazasında sürücünün belirlenemediği belirtilmiş olmasına karşın heyetimizce, olay yerini terk eden firari sürücüsünün olayda %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

• Sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunması, olay yerini terk etmesi rücu sebebi olarak sayılmamıştır. Bu durumda 2918 sayılı KGK’nin 95.maddesi ile ZMSS genel şartlarının 4.maddesinde belirtilen rücu sebeplerinin somut olayda bulunup bulunmadığının ispat yükü davacı ZMMS sigortacısı – davacı Sigorta Şirketi tarafından ispatlanmadığı görülmektedir. (T.C. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E: ... K: ... K.T.: 13.10.2014, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 22.11.2018 tarih ... E. ... K. sayılı ilamı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ... E. ... K. sayılı ilamları;

Bu bağlamda, davacı ZMMS sigortacısının davalı araç malikinden dava dışı üçüncü şahıslara ödediği maddi tazminatları rücuen talep edemeyeceği kanaatine ulaşılmış olmakla birlikte, elbette Sayın Mahkeme tarafından aksi kanaate ulaşılması halinde, ancak; Ödeme tarihlerinden itibaren – icra tikip tarihi 26/07/2022 ye kadar olan işlemiş yasal faizin toplam 17.557,70 TL asıl alacak için 182,53 TL olduğu, takipte talepe dilmesi gereken toplam alacağın 17.740,23 TL olabileceği, (davacı vekili tarafından icra takibinin 10/02/2022 tarihidnen itibaren işlemiş faizi ile sehven / ödeme tarihlerinden önce bir tarihten, 20/02/2022 den başlatılan faizii ile birlikte talep edildiği)

Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; TTK ‘ nun 1282. Maddesi uyarınca sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1281. Maddesi hükmü uyarınca da, kural olarak rizikonun

teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından ispatlanması gerekmektedir.

Dava konusu kazasında kazayı müteakiben, davalı sigortalı adına kayıtlı aracın sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 81/1d maddesi gereği olay yerinden ayrılmayıp, kolluk güçlerine haber vermesi gerekirken, olay yerinden ayrıldığı dosya kapsamına göre sabittir.

Kzanın maddi hasarlı trafik kazası olduğu, sürücünün olay yerinin terk edilmesini gerektirecek şekilde araçta yaralı olduğu veya olayın gerçekleştiği mahalde sürücünün can güvenliğini tehdit eden unsurların bulunduğuna ilişkin dosya münderecatında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı dolayısı ile davacının meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak dava dışı zarar görene ödemiş olduğu tazminatı araç işleten davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava hakkı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve kusur tespiti bakımından ve hasar tazminatı bakımından dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporunda sigorta bakımından yapılan değerlendirmede her ne kadar olay yeri terkin tek başına ZMSS sigortacısına rücu hakkı vermeyeceği yönünde görüş bildirilmiş ise de.

01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine ilişkin olarak meydana gelen trafik kazalarında o dönem yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu nedenleri arasında sigortalı aracın sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrılması sayılmamıştır.

Dolayısıyla 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine dayalı olarak zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan sigorta şirketi salt olay yerini terk nedenine dayalı olarak kendi akidine rücu edemeyecektir.

Ancak somut olayda olduğu gibi 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir.

Zira trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır.

Sigortalı davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olup, dosya kapsamında da bu hususta ispata elverişli delil bulunmadığından davacının somut olay bakımından teminat dışı hal sebebi ile davalı sigortalıya rücu hakkı bulunduğu, asıl alacak talebi bakımından takibin yerinde olduğu, işlemiş faizin ise bilirkişi raporu ile takipte talep edilenden daha az miktarda 182,53 TL olarak tespit edildiği gözetilerek davanın kısmen kabulü ile; davalı tarafından ...

30. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 17.557,70 TL asıl alacak, 182,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.740,23 TL üzerinden takibin aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, olayın teminat dışında kalıp kalmadığı, tarafların kusur durum ve oranları ile araç hasar zararının miktarı yargılamayı gerektirdiğinden alacağın likit olmadığı ve davalı borçlunun itiraz anında itirazında bu bakımdan haklı olduğu anlaşılmakla şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı tarafından ... 30. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 17.557,70 TL asıl alacak, 182,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.740,23 TL üzerinden takibin aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gerekli 1.211,83-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 312,12-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 899,71-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 179,90-TL başvurma harcı ile yargılama aşamasında yapılan 11.125,00-TL olmak üzere toplam 11.304,90-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 10.972,53-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 312,12-TL'nin toplamı olan 11.284,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.740,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.552,96-TL'nin davalıdan, geriye kalan miktarın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2025

Katip Hakim