İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/331 K.2025/826

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 20.09.2018 tarihinde 5 yıl süreli LPG ile çalışan karayolu taşıtları için ikmal istasyonu bayiliği sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 20.09.2023 tarihinde sona erdiğini, sözleşme kapsamında mülkiyeti müvekkiline ait olan ve imalatçısı ... olan 10 m³ hacimli yeraltı LPG tankı ile teçhizatın davalıya ariyet olarak bırakıldığını, sözleşmenin sona ermesi ve davalının EPDK nezdindeki otogaz bayiliği lisansının iptal edilmesi üzerine davalının sözleşme gereği tankı ve teçhizatı söküm ve demontaj masrafları kendisine ait olmak üzere iade etmekle yükümlü olduğunu,

sözleşmede ariyet verilen ekipmanların mülkiyetinin müvekkilde kaldığının ve sözleşme sona erdiğinde 7 gün içinde eksiksiz iade edilmesi gerektiğinin açıkça düzenlendiğini, buna rağmen davalının tank ve teçhizatı iade etmediğini, bu nedenle ....

Noterliği’nin 27.11.2023 tarihli ihtarnamesi ile iade talep edildiğini ancak ihtara rağmen ekipmanların müvekkiline teslim edilmediğini, LPG tankının yüksek basınç altında çalışan ve özel teknik denetim gerektiren bir ekipman olduğunu, iade edilmemesi nedeniyle müvekkilinin 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuattan kaynaklanan bakım, gözetim ve denetim yükümlülüklerini fiilen yerine getiremediğini, bu durumun ciddi güvenlik ve tehlike riski oluşturduğunu, ...

Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş dosyası kapsamında yapılan delil tespiti ve bilirkişi raporunda tankın bulunduğu adreste davalının akaryakıt faaliyetine devam ettiğinin ve LPG tesisinin yerinde olduğunun tespit edildiğini, tüm bu nedenlerle tank ve teçhizatın korunması ve müvekkiline tesliminin sağlanması amacıyla ihtiyati tedbir talebinde bulunma zorunluluğu doğduğunu belirterek,

öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu LPG tankı ve teçhizatın müvekkiline veya uygun bir yediemine teslimine, akabinde tüm tank ve teçhizatın müvekkiline iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde şimdilik 1.000,00 TL bedelin faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davaya öncelikle görev, yetki ve zamanaşımı yönlerinden itiraz ettiklerini, dava konusunun zilyetliğe ilişkin bir eşya uyuşmazlığı olduğunu ve bu tür davaların asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, ayrıca zilyetliğin bulunduğu yer ve davalı şirketin merkezinin ... olması nedeniyle yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, davanın süresinde açılmadığını ve zamanaşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak ise müvekkili ile davacı arasında iddia edildiği gibi bir alacak ya da teslim yükümlülüğünün bulunmadığını,

taraflar arasında 2018 yılında kurulan sözleşme kapsamında müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kar marjına ilişkin anlaşma yapılmış olmasına rağmen davacının tahsildar olmasına karşın müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle dolum tankına ilişkin herhangi bir teslim veya zimmet durumunun söz konusu olmadığını, nitekim 2018 tarihli sözleşmeye ek ariyet belgesinde dava konusu tankın yer almadığını, ariyet belgesinde bulunmayan bir eşya yönünden müvekkilinden iade talep edilmesinin mümkün olmadığını ve davacının bu nedenle hukuki yararının bulunmadığını, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini,

otogaz satışından müvekkilinin kar payı alamadığını ve bu nedenle tankın ariyet listesinden çıkarıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sektörel örf ve adetlere göre yürütüldüğünü, davaya konu eşyanın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun seri numarası, işaret veya benzeri unsurlarla ispatlanamadığını, zilyetliğin aksinin ispat edilinceye kadar zilyette bulunduğunu, davacının cezai şart talebinin de adi ticari sözleşmelerde geçerli olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Taraflar arasında 20.09.2018 tarihinde 5 yıl süreli LPG ile Çalışan Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi imzalandığı sözleşmeniin 20.09.2023 tarihinde sona erdiği, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle Davalıya ariyet olarak bırakıldığı belirtilen tank ve teçhizatın davacı şirkete iadesine, iadesi mümkün olmadığında tank ve teçhizatın bedeli tespit edilerek davacıya verilmesine ilişkindir.

Taraflar tacir olup, yapılan iş de ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan davalı vekilinin göreve yönelik itirazlarının reddine ve yine taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 37. Maddesinde doğacak ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki sözleşmesi bulunduğundan yetkiye yönelik itirazları da mesnetsiz bulunmuş , taraflar arasında 20.09.2018 tarihinde 5 yıl süre ile geçerli olacak LPG ile çalışan karayolu araçları için bayilik istasyonu sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 20.09.2023 tarihinde normal süresi ile birlikte sonlandırıldığı,

mahkememize davanın 05/06/2024 tarihi itibariyle açıldığı , bu haliyle terditli istemle açılan bu davada zamanaşımı süresinin de dolmadığı anlaşıldığından davalının bu minvalde yaptığı itirazların reddine karar verilerek yargılamaya devam oldunmuştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19.08.2025 tarihli raporda.

Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında sözleşmenin sona ermesiyle birlikte davalı şirketin kendisine teslim edilen ariyet ekipmanlarını teslim etmediği iddiasıyla şimdilik 1.000,00 TL ariyet bedelinin davalıdan tahsili talebinden ibaret olduğu, Davacının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3 maddesi ve Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerinin, 2018 yılı itibarıyla E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu,

bu uygulamada, yalnızca Envanter Defteri'nin noter onayına tabi olduğu ve davacının 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yılları envanter defteri açılış onayının yasal süreler içinde yapıldığı, ayrıca davacı 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yılında E-Defter kullanıcısı olarak tuttuğu elektronik defterlerin beratlarını yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yıllarına ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı,

Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davalı 120. Alıcılar hesap kodu altında davalı ile olan cari ilişkilerini takip etmekte olup, Davacının ticari defterleri incelendiğinde, taraflar arasında 2018 Mart ayından süregelen bir ticari ilişki olduğu ve tüm fatura ile ödeme kayıtları 120. Hesap kodu altında kaydedilmiştir.

Yapılan işlemler neticesinde davacı yanın dava tarihi (05.06.2024) itibariyle davalı yan ile borç veya alacak bakiyesinin bulunmadığı tespit edildiği, Davalı şirket adresinin ... ilinde olduğu dosya kapsamı belgelerden anlaşılmış olup, Mahkemece davalının ticari defterlerinin incelenmesi için talimat yazıldığı ancak rapor tarihi itibariyle herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığı, Davacı yanın teslim edilen ariyet bedelleri talebine ilişkin mali açıdan yapılan incelemelerde, dava dışı üçüncü şahıslar tarafından davacı adına toplam 47.929,35 TL bedelli satın alma faturaları düzenlendiği,

bu faturaların tamamı davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu görüldüğü, davacının talebine konu Ariyetlerin/Emtiaların davalı tarafından iadesine dair dosya kapsamına sunulan bir belge görülmemiş olup, söz konusu emtiaların dava tarihi itibariyle güncel bedeline ilişkin sektörel incelemelerimize rapor içeriğinde yer verileceği, Sektörel Açıdan İnceleme ve değerlendirme sonucunda: 1. Davacı tarafından düzenlenen faturada yer alan 3 kalem ekipmanın bayi tarafından davacı dağıtıcıya iade edilmesi ya da yediemine teslimi gerektiği, iade mümkün değilse güncel bedelleri üzerinden davacı tarafa ödeme yapılması gerektiği,

2. İade edilmeyen ekipmanların dava tarihi itibari ile bedellerinin toplam 21.000 €+KDV olarak değerlendirildiği, davaya konu ekipman ana girdilerinin dış kaynaklı olmasından dolayı ederlerinin de döviz bazında dikkate alındığı, 3. Dava tarihinde her üç ekipman için yıpranma payının 2/3 olacağı değerlendierildiğinde, üç ekipmannın dava tarihi itibari ile 21.000/3= 7000 €+KDV ikinci el kıymeti olabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce davacı vekiline; davaya konu edilen emtiaların bilirkişi raporunda belirlenen bedel üzerinden eksik harcı tamamlamak üzere HMK 120. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre verilerek, verilen kesin süre içerisinde eksik harcın tamamlatılmaması halinde harçlar kanunu 32. maddesi gereğince harç alınmadıkça mütakip işler yapılamayacağından dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiği, davacı vekilince eksik harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır.

Davacı yan dava dilekçesinde, davalıya teslim edilen ariyetlerin aynen iadesi, bu mümkün değilse İİK 24 gereği bedellerinin şimdilik 1.000 TL olarak tahsilini talep ettiği , davacının LPG konusunda dağıtıcı, davalı şirketin bayii bayi konumunda olduğu , taraflar arasında 20.09.2018 tarihinde 5 yıl süre ile geçerli olacak LPG ile çalışan karayolu araçları için bayilik istasyonu sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 20.09.2023 tarihinde normal süresi ile birlikte sonlandırıldığı, sözleşmenin sonlanması ile birlikte davalıya ait otogaz bayilik lisansının da EPDK tarafından sonlandırıldığı,

istasyonda bulunan tank ve ekipmanların TSE Standartları gereği düzenli bakımı gerektirdiği, istasyonun yerleşik olduğu ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş delil tespiti dosyasında bilirkişi keşfi ile düzenlenen rapor da satış yapılmadığının anlaşıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmede, sözleşme sonlanması dolayısıyla mülkiyeti dağıtıcıya ait ariyet malzemelerinin sözleşme mucibince bayi tarafından davacı dağıtıcıya 7 gün içerisinde iade edileceği, ekipman demontaj bedellerinin de bayiye ait olacağının sözleşme ile hüküm altına alındığı,

davalı yan tarafından kaşe ve imza edilen 25.07.2018 Tarihli Ariyet Demirbaş Teslim ve Tesellüm Belgesinin dosyaya sunulduğu,davalı yana teslim edilen ariyetlere ilişkin dava dışı şirketler tarafından davacı adına düzenlenen satın alma faturalarının tamamının davacı defterlerinde kayıtlı olduğunun yapılan mali incelemelerde anlaşıldığı,

davacının talebine konu ariyetlerin/emtiaların davalı tarafından iade edildiğine dair dosya kapsamına sunulan bir belge bulunmadığı , ariyete konu malzemeler bayiya verilmiş olan bir nevi ödünç malzemeler olup sözleşmenin sonlanması ile birlikte bayi tarafından davacı dağıtıcıya iade edilmesi gerektiği, iade mümkün olmadığı takdirde ekipman bedllerinin ekipmanların mülkiyet sahibine ödenmesi gerektiği, davalı taraf LPG tankının ariyet listesinde yer almadığını beyan etmekle beraber sözleşme metninde;

“demirbaşlar ” Demirbaş Teslim ve Tesellüm Belgesi” ile mülkiyeti ...'a ait olmak üzere Bayi'ye ariyet olarak verilecektir” hükmünün açıkça belirtilmekte olduğu, sözleşmede tankın da ariyet malzemesi olarak verildiğinin yer aldığı tüm bu nedenlerle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri de gözetildiğinde; davacı tarafından düzenlenen faturada yer alan 3 kalem ekipmanın bayi tarafından davacı dağıtıcıya iade edilmesi gerektiği, iade mümkün değilse güncel bedelleri üzerinden davacı tarafa ödeme yapılması gerektiği alınan dosya kapsamına ve hükme dayanak bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olmakla ;

davacının davasında haklı olduğu anlaşılmış olmakla, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasında yer alan tespitler ve davacının terditli istemi de göz önüne alındığında, dava konusu ... marka 10 m3 hacimli LPG Stok Tankı ile 8 kademeli ... pompa, ... marka Çift tabancalı Dispenser in söküm ve teslim masrafları davalıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya iadesi ve teslimine, infazın icra müdürlüğünce yerine getirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)