İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/849 K.2024/756

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle.

Müvekkilinin, davalı şirketin ulusal satış ekibine dahil edildiğini, müvekkilinin davalı ile ile tam bir anlaşma sağlayamamış, davalı şirket ise performansından memnun olduğu müvekkilini kaybetmemek adına müvekkilin kendi adına bir firma kurarak dışarıdan ama yine davalı şirkete bağlı olmak kaydıyla çalışmalarına devam etmesini telkin ettiği, Müvekkil davalı şirketten ayrılarak ...isimli şahıs firmasını kurmuş, gerek davalı şirketten eski müşterilerle görüşmeye devam ederek,

gerek davalı şirkete yeni müşteriler getirerek işine devam ettiği, bu yeni çalışma modelinde farklı olarak sadece davalı şirket maaş ödemesi yerine hakkediş ödemesi yaptığı, müvekkil sadece iş bağlayan kişi yani aracı olduğu, Yapılacak iş arka planda ... A.Ş.' nin asıl iş sahibi olarak yapımcılığını üstlendiği "..." isimli sinema filminin reklam faaliyetleridir. İlgili dönemde ilk kez film yapanlara Kültür Bakanlığınca sağlanan hibeden yararlanmak amacıyla ...

Ltd Şti isimli daha önce yaptığı hiçbir iş olmayan yeni kurulmuş bir şirket büyük hisse sahibi olarak gösterilerek ilgili sinema filminin yapımcılığı üstlenildiği, Müvekkil işi davalı şirkete arz etmiş ve davalı işi kabul ettiği, ödeme için ...

Ltd Şti' nden çek gelince müvekkil bu durumu kabul etmeyeceğini en başta bildirdiğini hatırlatarak durumu davalı şirkete bildirdiği, bu çekin kabulüyle ilgili inisiyatif almayacağını, ... isimli şirketi tanımadığını, çek kabul edilecekse gerekli araştırmayı davalı şirketin yapması gerektiğini detaylı bir şekilde izah edildiği, davalı şirket çeki kabul edeceklerini bildirmeleri üzerine ... tarafından keşide edilen çekler ilk olarak ... daha sonra da müvekkil tarafından ciro edilerek davalı şirkete ulaştırıldığı, ... tarafından keşide edilen ...

A.Ş.

07/05/2015 günlü ... seri nolu 229.840,00 TL ve 07/05/2015 günlü ... seri nolu 6.895,21 TL bedelli çekleri vadesinde ödememiş ve davalı şirket bu yüzden müvekkilin hakkedişlerini kestiği, müvekkilin davalı şirkete borçlu olmasını gerektirecek bir çalışma modeli ortada olmadığı, müvekkil davalı şirket için çalıştığı ve müşteri bulduğu, bulduğu müşterilerden ödeme geldikten sonra % 10 - % 15 oranlarında değişen hakkedişler aldığı, ... tarafından ödenmeyen çeklerden ve cari hesap alacaklarından ötürü müvekkilin hak edişleri kesildiği ve işleri bozulduğu, Bunun üzerine davalı şirket tarafından ....İcra Dairesi 2021/...

Esas icra dosyası ile 103.074,059 TL cari hesap nedeniyle, ....İcra Dairesi 2022/... Esas icra dosyası ile ... A.Ş.

07/05/2015 günlü ... seri nolu 229.840,40 TL ve 07/05/2015 günlü ... seri nolu 6.895,21 TL bedelli çekleri nedeniyle ayrı ayrı icra takibi başlatıldığı, İİK 72 kapsamındaki menfi tespit davasının kabulü ile, ....İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyaya konu çeklerin müvekkil yönünden iptaline ve müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle.

Aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin açık hava reklam üniteleri, davacının talebi üzerine kiralandığından ve talep ettiği görseller yayınlandığından huzurdaki davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu değerlendirilerek davacının zamanaşımına uğrayan menfi tespit talebinin reddedilmesi gerektiği, Huzurdaki dava ile borçlu olmadığını iddia eden ...... (...) ...' in reklam ajansı faaliyetlerine dair hizmet verdiği işletmelerin reklam görselleri, müvekkil şirkete ait reklam ünitelerinde yayınlandığı,

davacı taraf müvekkil şirket nezdinde çalışmakta iken işten ayrılmış ve kendi şirketini kurarak ticari faaliyette bulunmaya karar verdiği, dolayısıyla davacının müvekkil şirket karşısındaki pozisyonuna ilişkin iddiaları huzurdaki dava yönünden sebep oluşturabilme gayesinden ibaret olup, kabulü mümkün olmamakla, huzurdaki davanın mahiyeti gereği iddia edilen hususların dinlenmesi dahi söz konusu olmadığı, Müvekkil şirket ile davacı arasındaki ticaret kapsamında, davacı tarafından "ciro edilmek suretiyle" Müvekkil şirkete ...

A.Ş.' nin ... seri numaralı, 07.05.2015 keşide tarihli ve 229.840,00 TL bedelli müşteri çeki ile ... A.Ş.' nin ... seri numaralı, 07/05/2015 keşide tarihli ve 6.895,21 TL bedelli müşteri çeki verildiği, söz konusu çeklerin keşidecisi ...

Ltd Şti olup, Lehtarı Ltd Şti ve her iki çek davacı ...... ... tarafından ciro edildiği ve akabinde müvekkil şirkete teslim edildiği, davacı ...... (...) ... tarafından reklam ajansı faaliyetlerine dair hizmet verdiği işletmelerin reklam görselleri, müvekkil şirkete ait reklam ünitelerinde yayınlandığı, İİK m 72/3 ikinci cümlesi uyarınca verilen tedbir kararının itirazen kaldırılmasına, ispat edilemeyen, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

-05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacının 2014 ve 2015 yılları ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre sahibi lehine delil teşkil edeceği, Davalı şirketin 2014 ve 2015 yılları ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre sahibi lehine delil teşkil edeceği, Davacıya ait yevmiye defterinin ... nolu kapanış yevmiye kaydında davalı ...

A.Ş. ... cari kodla kayıtlı olduğu, 31.12.2015 tarihi itibariyle davacının davalı şirkete 310.869,52 TL borçlu olduğunun görüldüğü, dolayısıyla davacının yasal defterlerine göre de davalıya borçlu olduğunun anlaşıldığı, Dava konusu 6.895,21 TL ve 229.840,40 TL dışında da dava dışı ... Ltd Şti'nden çekler alındığı, Davacının davalı şirket dışında dava dışı ... A.Ş., ...

A.Ş. ile de çalıştığının görüldüğü, Davacıya ait yevmiye defterinin 28.02.2015 tarih ve 12 nolu yevmiye maddesinde ...

Ltd Şti firmasından alınan 07.05.2015 vadeli 15.194,00 TL tutarlı çeki 08.05.2015 tarih 32 nolu yevmiye maddesindeki kayda göre davacı kendisi tahsil ederek ... ... ... hesabına kayıt edildiğinin görüldüğü, dolayısıyla davacı iddiasında var olan " çek gelince müvekkil bu durumu kabul etmeyeceğini en başta bildirdiğini hatırlatarak durumu davalı şirkete bildirdiği," nin gerçekle bir ilgisinin var olmadığının anlaşıldığı, Davacı iddiasında var olan; "ödeme için ...

Ltd Şti'nden çek gelince müvekkil bu durumu kabul etmeyeceğini en başta bildirdiğini hatırlatarak durumu davalı şirkete bildirdiği, bu çekin kabulüyle ilgili inisiyatif almayacağını, ... isimli şirketi tanımadığını, çek kabul edilecekse gerekli araştırmayı davalı şirketin yapması gerektiğini detaylı bir şekilde izah edildiği" ile ilgili olarak: Dava dosyasına sunulan e postalarda böyle bir bilgiye rastlanılmadığı, e postalarda davalı tarafından ödemenin nakit yada havale şeklinde yapılması istendiği halde davacı tarafından çekle ödemenin ikna edilerek verildiğinin görüldüğü, Davalı ...

A.Ş. ne ait 2015 yılı yevmiye defterinde davacı ...... ... (... ...) ... cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, davalı şirket tarafından 15.05.2015 tarihinde karşılıksız çek kaydı açıklaması ile 6.895,21 TL ve 229.840,40 TL davacının cari hesabına borç olarak girildiği, aynı kaydın davacının yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu, dava konusu ile ilgisi olmayan ...

İcra müdürlüğü için 103.074,59 TL alacak olarak girildikten sonra davacının davalıdan 28.940,68 TL alacaklı olduğu, dolayısıyla davacının davalı şirkete 6.895,21 TL ve 229.840,40 TL çeklerden dolayı borçlu olduğunun değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, fakat cari hesaptan davalının 25.05.2015 takip tarihi itibariyle 207.794,93 TL alacaklı olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, muavin defter dökümü ekte sunulduğu, Davacının davalıya ne kadar borçlu olduğunu bildiği,

tarafıma sunulan yasal defter ve belgelerde davalı şirketten muavin defter dökümleri temin edilerek davacı kendine tablo hazırlayarak yapılan işlemleri kontrol ettiğinin görüldüğü, Dava konusu olmayan icra işlemine başlanan iki adet fatura incelendiğinde davalı şirketin davacıya yapılan hizmete karşılık fatura düzenlediği, davacının iddiasında var olan davalıyla %10 - %15 komisyon üzerinden çalışıldığının bu iki faturada gözükmediği, Yayıncı Mecra; reklam yayınıyla ilgili ödemeleri nakit olarak tahsil ettikten sonra (çek veya senet ise tahsilatından sonra) geri ödemeyi medya satın alma ajansına veya reklam verene yapar.

Medya satın alma ajansları; reklam yayınlarına karşılık ödemelerini, anlaştıkları vadelere göre; bazen kendi çekleri ile bazen de reklam veren markanın çekini cirolayıp Yayıncı Mecralara verirler. Medya Satın alma ajansı.

Reklam veren markanın çekini ciroladığında; garantörlüğü riskini de üstlenmiş sayıldığı, Hukuki tespitler sonucunda, davacının iddiasının ispata muhtaç olduğu, dava konusu senetler nedeniyle davacının borçlu olduğu ve icra inkar tazminatı şartlarının da oluştuğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf takibe konu çeklerin bedelsiz olduğunu iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuş olup, incelenen taraf defterlerinin sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacının kendi ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalıya borçlu göründüğü, davalının ticari defterlerinde de takip tarihi itibariyle davacının davalıya cari hesaptan dolayı borçlu göründüğü, dava konusu 6.895,21 TL ve 229.840,40 TL dışında da dava dışı ...

Ltd Şti'nden çekler alındığı, davacının davalı şirket dışında dava dışı ... A.Ş., ... a A.Ş. ile de çalıştığı, davacıya ait yevmiye defterinin 28.02.2015 tarih ve ... nolu yevmiye maddesinde ...

Ltd Şti firmasından alınan 07.05.2015 vadeli 15.194,00 TL tutarlı çeki 08.05.2015 tarih ... nolu yevmiye maddesindeki kayda göre davacı kendisi tahsil ederek ... ... ... hesabına kayıt edildiği, dolayısıyla davacı iddiasında var olan " çek gelince müvekkil bu durumu kabul etmeyeceğini en başta bildirdiğini hatırlatarak durumu davalı şirkete bildirdiği," nin gerçekle bir ilgisinin olmadığının bilirkişi heyetince tespit edildiği, davacı iddiasında var olan; "ödeme için ...

Ltd Şti'nden çek gelince müvekkil bu durumu kabul etmeyeceğini en başta bildirdiğini hatırlatarak durumu davalı şirkete bildirdiği, bu çekin kabulüyle ilgili inisiyatif almayacağını, ... isimli şirketi tanımadığını, çek kabul edilecekse gerekli araştırmayı davalı şirketin yapması gerektiğini detaylı bir şekilde izah edildiği" ile ilgili olarak dava dosyasına sunulan e postalarda böyle bir bilgiye rastlanılmadığı, e postalarda davalı tarafından ödemenin nakit ya da havale şeklinde yapılması istendiği halde davacı tarafından çekle ödemenin ikna edilerek verildiği, davacının davalıya ne kadar borçlu olduğunu bildiği,

bilirkişi heyetine sunulan yasal defter ve belgelerde davalı şirketten muavin defter dökümleri temin edildiğinde, davacının kendine tablo hazırlayarak yapılan işlemleri kontrol ettiğinin yine bilirkişi heyetince tespit edildiği, dava konusu olmayan icra işlemine başlanan iki adet fatura incelendiğinde davalı şirketin davacıya yapılan hizmete karşılık fatura düzenlediği, davacının iddiasında var olan davalıyla %10 - %15 komisyon üzerinden çalışıldığının bu iki faturada gözükmediğinin tespit edildiği, ....

İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının fatura alacağına ilişkin olduğu, somut uyuşmazlığın ise .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına konu çekler olduğu, bedelsizlik iddiasında bulunan davacının çeklerin bedelsiz olduğunu yazılı delil ile ispat edemediği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı taraf tazminat talep etmiş ise de, mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı teminat yatırılmadığından dolayı uygulanmadığından, davalı lehine tazminata hükmedilmemiştir.