İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/127 K.2025/338

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Davacı, .... İcra Dairesi 2023/... E. Sayıl dosyası ile başlatılan takipte alacaklı görünen davalıya ve diğer takip borçlusuna, borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, talep ettiği, Davalı şirket, ... ...

Limited Şirketi ile inşaat malzemeleri alım ilişkisi kurulduğu, Davacı inşaatı için gerekli malların siparişini verdikten sonra 13.07.2023 tarihli 78.000,00 TL bedelli ve 27.07.2023 tarihli, 95.000,00-TL bedelli iki adet çek verdiği, Malların teslim tarihi geçmiş olmasına rağmen herhangi bir teslimat yapılmadığı,

Malların teslim edilmemesi üzerine davacı şirketin tüm çabalarına rağmen davalı ... firma müvekkili görmezden gelmiş ve müvekkilin çekin iadesine dair talepleri yanıtsız bırakıldığını, Davalı ... şirketi davacı ile aralarında bulunan sözleşmede ifa borcunu yerine getirmemesine rağmen, çeki diğer davalı faktoring şirketine ciro ettiği, Davalı ... şirketi elinde bulundurduğu davacının çeklerini iki farklı faktoring şirketine ciro ettiği, davalı şirket tarafından davaya konu 13/07/2023 Tarihli, ... seri numaralı 78.000-TL bedelli çek kötü niyetli olarak ....

İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı icra takibine konu edildiği, Davacı aleyhine başlatılan takipte alacaklı görünen şirket ve dosyadaki borçlu olan şirkete karşı, haksız ve kötü niyetli icra takibinden davacının borçlu olmadığının tespiti için yapılan arabuluculuk başvurusunda davalı ... şirketine ulaşılamadığından görüşmeden dosyanın kapatıldığı, söz konusu takipte davacının borcu bulunmadığı, Davalı ile diğer cirantaların işbirliği içerisinde hareket ettikleri;

karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alınmamış olan bu çeki kullanan ve takibe konu eden davalı alacaklının kötüniyetinden dolayı, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiği, bu nedenlerle her türlü dava, şikayet ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla.

Davacının takipte alacaklı sıfatı taşıyan kişilere karşı borcu bulunmadığından, dava sonuna kadar teminatsız ve koşulsuz olarak takibin davacı açısından tedbiren durdurulmasına, .... İcra Dairesi 2023/...

E. Sayılı dosyası ile başlatılan takipte davacının davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin müvekkil açısından iptaline, Davalı haksız ve kötüniyetli olduğundan dolayı takip konusu alacağın ?420'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle. Menfi tespit davasında davacı/ borçlunun dava dilekçesinde özetle ; davaya konu H... Şubesine ait 13/07/2023 Keşide tarihli ...

Seri No lu 78.000,00 TL Bedelli çekte keşideci olduğunu ve söz konusu çekin çekte lehtar olarak yer alan ... ... ile aralarında mevcut olan ticari borç ilişkisinden kaynaklandığı ve konusu borcun ifa edilmediğinden bahisle bedelsizlik defi ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu çekin tahsiline yönelik işlemlerin durdurulması talepli menfi tespit davası ikame etmiştir.

Davacının iddiaları mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiği, bu nedenlerle Davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların iyi niyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden mahkemenizce verilen tedbir talebinin reddi kararının devamına, Davacının usul ve yasaya aykırı ikame ettiği işbu davanın esastan reddine, Huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

-12/08/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle.

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefiyeti olduğu, İşletme defter kayıtlarının Defter-Beyan Sistemine kullanıcı kodu veya Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (TCKN) ve şifre bilgileri kullanılarak www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden giriş yapıldığı, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, bu mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların defterlerinin bu kayıtlardan hareketle oluşturulmasına, saklanmasına ve ibrazına, vergi beyannameleri, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda Başkanlığın elektronik beyan ve bildirim sistemleri aracılığıyla verildiği,

defter kayıtlarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve ilgili mevzuata uygun olduğu, tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda davacı ticari defterleri incelendiğinde defter beyan sisteminde çek ile yapılan ödeme bilgisinin kayıtlara işleneceği bir sistem olmaması sebebiyle düzenlenen ...şubesine ait 13/07/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 78.000,00-TL bedelli çeke ilişkin kayıt tespit edilemediğini, Davalı ... ...

Şirketi'nin Düzenlediği 25.05.2023 tarihli ... nolu E-arşiv faturanın davacı kayıtlarında kaydı bulunmadığı tespit edilmiş olup, davalının malın teslimi ispatlayacak bir belge sunmamış olması nedeniyle davacının verdiği çekin karşılığının alınmadığı dolayısı ile davacının bu çekten dolayı borcu olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

-10/03/2025 tarihli bilirkişi raporu özetle; davalı faktoring şirketinin, faturayı temlik aldığı ve (davaya konu) çekleri iktisap ettiği aşamada finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkında yönetmeliğin hükümlerine (8 maddesi; faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir.

Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir.) hükümlerine uyduğu, faktöring işlemleri için kendilerine ibraz olunan belgeler arasındaki uyuma dikkat ettiği, davaya konu çeki faturaya bağlı olarak devralmış olmakla yönetmeliğin 22/2 ve 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi (faktoring şirketleri kambiyo senedine dayalı olsa dahi, fatura ve tevsik edilmeyen mal ve hizmetlerin satışından doğmuş alacakları devralamazlar) hükmü şartlarına şeklen aykırı hareket etmediği,

ancak davalı faktoring şirketinin davaya konu faturayı temlik alırken (ve çeki iktisap ederken) temlik alınan fatura konusunda da 6361 sayılı yasanın 9/2 madde hükümlerine - BDDK tarafından yayınlanan genelge ve tebliğlere, TTK md. 686/2, 687/1, maddelerindeki "iktisapta ağır kusur ve borçlunun zararına hareket etmeme.." kurallarına yeterince uygun hareket etmediği, bu şartlarda altında davaya konu (faturanın ve dolayısıyla çekin iktisabında kusurlu olduğunun) (çekten dolayı davacının borçlu olmadığının söylenebileceği, tarafların sair taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, .... İcra dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25.11.2021 karar tarihli ve 1232 karar nolu kararıyla.

Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi hususu görüşülerek, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiğini, asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması,

bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği, kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak,

asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.

Bu itibarla; ... 3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), ... Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ... f) Yirmi veya daha fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına,

Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildiği, eldeki davanın Faktoring Kanunundan kaynaklandığı,

davalı Faktoring şirketi tarafından çekin 6361 Sayılı Kanun ile buna bağlı çıkartılan ve 04/02/2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ilgili BDDK Genelgeleri çerçevesinde mevzuata uygun temlik alınıp alınmadığı hususlarının somut olayda değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nden birine tevzii edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri tevzii bürosuna gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki karar kılınmıştır.