İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/299 K.2024/829

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket, Covıd-19 Test Kiti Üretimiyle İştigal Etmekte Ve Bu Kapsamda Yurtdışından Mal İthal ettiğini, Müvekkili Şirket'in İthal Ettiği İşbu Ürünler Davalı'nın Ardiyesinde Geçici Olarak depolandığını, ... Ltd. Şti.

COVID-19 hızlı tanı test kitlerinin üretim, satış, dağıtım, pazarlama ve ihracatıyla iştigal eden bir firma olduğunu, Bu kapsamda Müvekkili Şirket, söz konusu testlerin üretimi için yurtdışında bulunan tedarikçilerinden mal ithalatında bulunduğunu, bilindiği üzere yurtdışından gelen ithal malların gümrükleme işlemleri tamamlanıncaya kadar havaalanlarında bulunan geçici depolama yerlerinde bekletilmesi ve ardiye işletmecileri tarafından ardiye ücretlerinin tahakkuk ettirilmesi söz konusu olduğunu, Müvekkili Şirket yukarıda bahsedilen faaliyetleri kapsamında 230 parça 3447 kg ürünü,

10.03.2022 tarihli ... sefer sayılı -İstanbul seferiyle ithal ettiğini, Söz konusu ... özet beyan numaralı ve ... numaralı konşimento kapsamındaki mallar nakliye firması ... havayolları tarafından ... A.Ş.

Davalı tarafınca işletilen ardiyeye indirildiğini, İstanbul Valiliğince alınan idari kararlar uyarınca 10.03.2022 perşembe ve 11.03.2022 cuma tarihlerinde kamyon ve tırların trafiğe çıkışı yasaklandığını ve müvekkili şirket'in Davalı'nın ardiyesinden ürünleri teslim alması imkansız hale geldiğini, mücbir sebep halinin varlığı gerekçesiyle bedel ödeme borcunun sona erdiğinin kabulünü talep ettiklerini, İstanbul Valiliğince alınan idari kararlar uyarınca trafik yasağı nedeniyle mücbir sebep halinin varlığının kabulü ile birlikte,

Müvekkili Şirket'in içine düştüğü zor durumdan yararlanılarak haksız ve fahiş tahakkuk ettirilen 49.585,00 TL ardiye ücretinin faiziyle birlikte iade edilmesini, davanın ve taleplerinin kabulünü, Haksız ve fahiş tahakkuk ettirilen ardiye ücretinin şimdilik 100 TL'sinin ticari mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsilini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafça tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Davacı, dava dilekçesinde gerçekten uzak, soyut ve mesnetsiz iddialar ile mahkemeyi yönlendirmeye çalıştığını, ithalat ve ihracat hizmetleri antrepoların kurulduğu 2003 yılından beri yıllık yayımlanan tarifeler üzerinden yürütüldüğünü, Her sene olduğu gibi, 2022 yılına ait ardiye tarifelerinin herkese açık olduğunu, Dileyen herkes Müvekkili Şirket'e ait internet sitesi üzerinden söz konusu tarife ücretlerine ulaşabileceğini, Davaya konu yükün ithalat işlemlerine ilişkin, tarife üzerinde hiçbir şekilde bir değişiklik ve yeni bir düzenleme yapılmadığını,

davacının iddialarının aksine söz konusu günlerde birçok firma depodan yüklerini çekebildiğini ayrıca haftasonları canlı hayvan ve canlı doku gibi yüklerin haricinde de antrepoda işlem yapılabildiğini, davacının iddialarının hakkaniyetten uzak olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, sorumluluklarını yerine getirmediğini, imkanı olmasına rağmen yükü hiçbir haklı sebebe dayanmadan sebepsiz olarak kendi insiyatifi ile çekmediği sabit kılındığını, Tüm bu süreçte Müvekkili Şirket, davacıya ait yükü 5 gün boyunca antrepoda saklamış ve buna uygun şekilde tarifeye uygun bir ücret tahsil ettiğini, davanın reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Valiliği'ne, ... Müd.'ne yazılan müzekkerelere yanıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.Bilirkişiler hukukçu ... , mali müşavir ... ve gümrük müşaviri ... tarafından hazırlanan 22/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;"...

Yukarıda açıklanan gerekçelerle tahkdir ve hukuki nitelendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davacı tarafça yasal defter ve kayıtları incelemeye ibraz edilmediğinden dava konusu

olaylar yönünden davacı yasal defter kayıtları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, Davalı tarafça incelemeye ibraz edilen USB içeriği incelendiğinde davalı tarafça 2021, 2022

ve 2023 yılları envanter defterlerinin incelemeye ibraz edilmediği, incelemeye ibraz edilen 2021, 2022 ve 2023 yılları yevmiye ve kebir defterlerinin E-Deftere tabi olduğu, e-Deftere

tabi yasal defterlerin E-Beratlarının yasal süresinde verildiği,3- Davalı tarafça davacı nezdindeki davalı cari hesabının incelemeye ibraz edilmediği, incelemeye ibraz edilen yasal defter kayıtları incelendiğinde ise söz konusu defterlerde davacının cari hesapları ayrı ayrı değil havuz hesabı içerisinde kaydettmesi nedeniyle davacının ismine rastlanılmadığı görülmüş olup davacı yasal defter kayıtları üzerinde dava

konusu olaylar yönünden herhangi bir tespit yapılamadığı, TBK m.136 hükmünde düzenlenen sonuçların uygulanabilmesi için edimin ifasının imkansızlaşmış olması gerektiği;

Olayın Gümrük ve Dış Ticaret Yönünden İncelenmesinde; Taraf beyanların değerlendirilmesinde, Gümrük Kanunun 221. maddesine göre ... Gümrük Müdürlüğünde talep halinde normal saatler dışında ve hafta sonu çalışma yapıldığı, ... ... Ltd. Şti. nin normal saatler dışında çalışma talebinin bulunmadığı gümrük işlemleri nedeniyle 5 gün gecikmenin olmadığı, dolayısıyla ifa imkansızlığından söz edilemeyeceği;

Gabin (Aşırı yararlanma) bakımından edimler arasında aşırı bir orantısızlığın bulunması gerektiği, ayrıca karşılıklı edimler arasında orantısızlık bulunmakta ise bunun zarar

görenin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden karşı tarafın yararlanması ile meydana getirilmiş olması gerektiğini, davacı tacir olduğundan

gabinin şartlarından davacının düşüncesizliği veya tecrübesizliğinden yararlanılması suretiyle edimler arasında orantısızlığın yaratıldığının takdirinin Sayın Mahkemeye ait

olduğunu, bu şartlar gerçekleştiği takdirde davacının TBK m.28/f.2 uyarınca edimler arasındaki orantısızlığın giderilmesini talep edebileceği, Heyetimizin uzman bilirkişi üyesinin somut olayda edimler arasında aşırı oransızlık olmadığına, ücretin fahiş olmadığına dair kanaate vardığı, Sayın Mahkemece bu görüşe itibar edilmesi halinde gabin şartları gerçekleşmeyeceğinden davacının edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini

talep edemeyeceği, İnceleme ve tespitlerimiz hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere...yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; davalı tarafından haksız tahhakkuk ettirildiği iddia edilen faturaların ödenmesi nedeniyle 49.585 TL bedelin şimdilik 100 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesi istemine ilişkindir.

Huzurdaki davada; davacı, ithalatını yaptığı ürünlerin hava yolu taşıması ile Türkiye'ye girdikten sonra davalı ...

A.Ş. tarafınca işletilen ardiyeye indirildiğini, İstanbul Valiliğince alınan idari kararlar uyarınca 10.03.2022 perşembe ve 11.03.2022 cuma tarihlerinde kamyon ve tırların trafiğe çıkışı yasaklandığını ve hafta sonu da mal teslimi yapılmadığını ileri sürerek mücbir sebep nedeniyle davalının ardiyesinden ürünleri teslim alması imkansız hale geldiğinden bahisle ödediği ardiye hizmetinin bedelinin iadesini talep etmiştir.

Davalı ise haftasonları canlı hayvan ve canlı doku gibi yüklerin haricinde de antrepoda işlem yapılabildiğini, ileri sürülen hususların mücbir sebep sayılmadığını, davacıya ait yükü 5 gün boyunca antrepoda sakladığını ve davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Taraf dilekçelerinin tetkikinden davaya konu uyuşmazlığın davalının 10-11-12-13-14/03/2022 tarihlerinde davacıya verdiği ardiye hizmeti karşılığında aldığı bedelin iadesinde davacının haklı olup olmadığı, ücretin fahiş olup olmadığı, mücbir sebep bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.

Mahkememizce uyuşmazlığın tespiti sonrasında 10-11/Mart 2023 tarihlerinde kar nedeniyle araçların yola çıkılıp çıkılmadığı ve 12-13 Mart 2023 tarihinde hafta sonları gümrük işlemlerinin devam edip etmediği hususunda müzekkereler yazılmış ve ilgili cevaplar dosya arasına alınmıştır.Bilirkişiler hukukçu ... , mali müşavir ... ve gümrük müşaviri ... tarafından hazırlanan 22/05/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmış ve alınan raporda özetle "ifa imkansızlığı ve aşırı yararlanma olmadığı davanın talebinde haksız olduğu tespit" edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davalının 10-14/03/2022 tarihleri arasında davacıya ardiye hizmeti verdiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf hizmet bedelinin fahiş olup olmadığı ve davacının mücbir sebebi ve ifa imkansızlığı bulunup bulunmadığı noktalarındadır.

Celp edilen Havalimanı Gümrük Müdürlüğü cevabında hafta sonları da olsa talep halinde gümrük işlemlerinin yapılmaya devam edildiği, İstanbul Valiliğinin cevabında ise 10-11/03/2022 tarihlerinde kar ve buzlanma sebebiyle tır ve kamyonların trafiğe çıkışına izin verilmediği belirtilmiştir. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında yapılan bilirkişi incelemesinde, davacı yan defterlerini sunmamış olup davalı defterleri incelenmiştir.

İncelenen davalı defterlerinin HMK 222. maddesine uygun olarak tutulduğu ancak havuz hesabı üzerinden kayıt tutulduğu için davacı adına rastlanmadığı, davacı mallarının 10/03/2022 tarihinde davalı depolama alanına konduğu, davacı mallarının davalı depolarında 10-14 Mart 2023 tarihleri arasında 5 gün süreyle durduğu, davalının davacıya hizmet verdiği ve verdiği hizmet bedelinin fahiş olmadığı belirtilmiş ve davacının rapora itiraz etmediği görülmüştür.

Dosyada toplanan deliller doğrultusunda davacı mallarının davalı depolarnıda bulunduğu 10-11 Mart tarihleri arasında kar ve buzlanma sebebiyle tır ve kamyonların trafiğe çıkışının yasaklandığı ancak başka taşıtlar vasıtası ile malların teslim alınabileceği, davacının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, yine kar ve buzlanma etkisi geçtikten sonra 12-13 Mart tarihlerinde ise davacının mallarını davalı depolarından almak için başvurmadığı oysa Gümrük Kanunu 220 ve 221.

Maddesi uyarınca talep halinde 24 saat boyunca malların teslim alınabileceği hafta sonu malların davacıya teslim edilemeyeceği iddiasının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan tüm bu nedenlerle davalının verdiği ardiye hizmeti bedelini almaya hak kazandığı, davacı yönünden mücbir sebep ya da başka bir sebeple ifa imkansızlığı doğmadığı, fiyatın fahiş olmadığı anlaşılmış olup davacının iddialarını ispatlayamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır