İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/760 K.2024/726

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı sigorta şirketi ile müvekkili firma arasında sigorta poliçesi imzalandığını, müvekkilinin hidroelektrik santraline 01/04/2020 tarihinde yıldırım düştüğünü ve üretimini sağlayan güç trafosunu yakarak elektrik üretimini tamamen durdurduğunu, aniden ortaya çıkan bu durumun müvekkilinin ticari hayatına devam edebilmesine engel olabilecek boyutta büyük risk meydana getirdiğini, müvekkilinin santraline düşen yıldırım ve üretimini sağlayan güç trafosunun yanmasına bağlı olarak müvekkilinin bir çok zararının meydana geldiğini,

davalı sigorta şirketinin müvekkili firmanın tüm zararlarını karşılamakla yükümlü iken müvekkilinin zararlarını karşılamadığını, davadaki taleplerinin sigorta şirketinin ödeme yapmadığı masraflar ile hatalı uygulanan sovtaj, muafiyet ve amortisman bedelinden kaynaklandığını, davalının müvekkili firmaya kar kaybını azaltıcı masraflar ile makine kırılması masrafları olmak üzere 2 kategoriye ayırarak 439.841,53 USD ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin müvekkili firmanın gerçek zararını karşılamadığını belirterek davanın kabulüne,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, aktif husumet yokluğu itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketçe davaya konu uyuşmazlığa ilişkin gerekli ödemelerin yapılmak suretiyle sigorta sözleşmesinden doğan tüm sorumluluklarının yerine getirildiğini, müvekkili şirket nezdinde tanzim ettirilen ekspertiz raporu uyarınca davacının uğradığı zararın tespit edilerek müvekkili şirketçe sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tüm sorumluluğun yerine getirildiğini belirterek davanın reddine, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyası ile Mahkememizin 2022/...

Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine ilişkin karar verildiği, anılı dosyalarda yapılan incelemede; tarafları aynı ve olayın gerçekleştiği tesis aynı ise de, olaya konu rizikoların farklı olduğu ve bu rizikolarla oluşan zararların tesisin farklı kısımlarında gerçekleştiği, yargılamanın birlikte yürümesini diğer davanın olumsuz etkilenerek yargılamanın uzamasına sebebiyet verebileceği gibi, bilirkişilerin nitelikleri ve oluşan zararların özellikleri itibariyle adaletin tecellisine de engel olabileceği anlaşılmakla,

tarafların birleşen davanın tefriki yönündeki açık ve samimi iradelerinin de birleştiği görülmekle 6100 sayılı HMK 167.md. gereğince iş bu dosya ile birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/347-837 sayılı dosyasının tefrikine ilişkin karar verildiği anlaşılmakla; işbu dosyanın mahkememizin yukarıdaki 2022/760 esasına kaydı yapıldığı, mahkememizce tespit edilmiştir.

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu dava, davacı ... .. AŞ'nin davalı sigorta şirketinden, davacı şirkete ait ... ili ... ilçesi ... Çayında bulunan ... Hidroelektrik Santraline 01/04/2020 tarihinde yıldırım düşmesi sebebiyle üretimi sağlayan güç trafosunun yanmasından ötürü elektrik üretiminin tamamen durduğu, maddi olayına dayalı olarak, santralde oluşan makine kırılması masrafları ile kar kaybını azaltıcı masrafları davalı sigorta şirketinin düzenlediği, ... nolu makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili istemini içeren tazminat davasıdır.

Mahkememiz tarafından tüm deliller toplandıktan sonra, poliçe örneği ve hasar dosyası dosya içerisine celp edilmiş ve dosya makine mühendisi Prof. Dr. ... , elektrik yüksek mühendisi Prof. Dr. ... , inşaat bilirkişisi Dr. ... , meteroloji yüksek mühendisi Prof. Dr. ... seçilerek, dosya bilirkişilere tevdii edilmiş olup;

Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle; "1) Yıldırım düşmesi sebebiyle trafonun yanmasından doğan kar kaybını azaltıcı masrafların 370.390,92 USD olduğu, makine kırılması zararlarının ise, 247.514,8 USD olduğu,

2) Makine Kırılması Sigorta Poliçesi şartlarından “kloz 618- Makine kırılmasına bağlı kar kaybı özel şartı” uyarınca kar kaybının teminat altına alındığı, ancak aynı düzenlemenin devamında “doğrudan yıldırım nedeniyle iş durması veya engellenmesi sonucunda maruz kalınan zıya veya hasarın” teminat kapsamı dışında bırakıldığı, dolayısıyla takdir mahkemeye ait olmak üzere, kar kaybını azaltıcı masrafların teminat kapsamında yer almadığı,

3) Munih Re Kapsamlı Makine sigortası Poliçesi Genel Şartarı “Bölüm - | İşletme Fiziki Hasarı” başlığı altında yer alan “1.Tazminat” düzenlemesi uyarınca, makine kırılması zararlarının teminat kapsamında yer aldığı, poliçe metni incelendiğinde makine kırılmasına ilişkin zararların teminat kapsamı dışında bırakıldığına dair herhangi bir düzenleme tespit edilemediği, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi ek raporunda özetle; "1. Dava konusu faturalara ait defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde faturaların KDV ve tutarlarının 2020 dönemine ait yevmiye ve Defter-i Kebir kayıtlarına elektronik ortamda muhasebe kayıtlarının yapıldığı,

2. Davacının talep edebileceği bakiye maddi zararının 14.261,29.- USD olacağı,

3. Davacının talep edebileceği bakiye kar kaybı zararının 31.929,58.- USD olacağı,

4. Davalı şirketin gerçek zarar ilkesi kapsamında sorumlu olduğu ve davacı tarafından ödenen tazminat tutarına ilişkin KDV yükümlülüğünün bulunmayacağı,

5. Davalının, ödeme tarihi olan 17.12.2020 tarihinde mütemerrit olacağı, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; mahkememizde açılan işbu davada davacı şirkete ait Siirt Eruh'ta bulunan hidroelektrik santraline yıldırım düşmesi sonucu santralin yanan ve pert olan trafo adı verilen makinelerin bulunduğu kısımda, poliçedeki makine kırılması klozları kapsamında kalan kök raporda makine kırılması zararının 247.514,80-USD , yıldırım düşmesi sebebiyle trafonun yanmasından doğan kar kaybının azaltıcı masraflar 370.390,92-USD olarak belirlenmiş ve Makine Kırılması Sigorta Poliçesi şartlarından “kloz 618- Makine kırılmasına bağlı kar kaybı özel şartı” uyarınca kar kaybının teminat altına alındığı,

ancak aynı düzenlemenin devamında “doğrudan yıldırım nedeniyle iş durması veya engellenmesi sonucunda maruz kalınan zıya veya hasarın” teminat kapsamı dışında bırakıldığı, kar kaybını azaltıcı masrafların teminat kapsamında yer almadığı, Munih Re Kapsamlı Makine sigortası Poliçesi Genel Şartarı “Bölüm - | İşletme Fiziki Hasarı” başlığı altında yer alan “1.Tazminat” düzenlemesi uyarınca, makine kırılması zararlarının teminat kapsamında yer aldığı, poliçe metni incelendiğinde makine kırılmasına ilişkin zararların teminat kapsamı dışında bırakıldığına dair herhangi bir düzenleme tespit edilemediği, belirtilerek,

kar kaybının azaltıcı masraflarının poliçe kapsamında bulunmadığını bilirkişiler tespit etmiştir.

Mahkememizce yapılan itirazlar üzerine, itirazları karşılar nitelikte, bilirkişi olarak ... 'nun da ilave ettiği heyetçe tanzim edilen ek raporda; dava konusu sigorta poliçesinin özel şartlarında düzenlenen kloz-614 maddesinde yıldırımdan ve voltaj dalgalanmalarından korunma tertibatı garantisi başlığı altında, yıldırım hasarlarının sigorta güvencesi altına alındığı isabetle belirlenmiştir.

Dava konusu hasara ilişkin ekspertiz raporunda, trafo hasarının ve kazanç kaybının poliçe kapsamında bulunacağı değerlendirildiği tespit edilmiş ve davalı şirket tarafından oluşan hasardan soltaj ve %10 muafiyet indirimi tenzil edilerek, santralde oluşan maddi hasar olarak 208.502,03-USD ve kar kaybı zararı olarak muafiyet ve soltaj tenzilinin akabinde 231.330,38-USD olmak üzere toplam 439.832,44-USD davalı şirket tarafından davacıya ödendiği tartışmasızdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın esasen, davalı şirket tarafından hatalı olarak, soltaj bedeli indirimi ve muafiyet bedeli indirimi yapıldığı iddiasına dayandığı, yeni satın alınan güç trafosunun teslim sürecinde ortaya çıkan masrafların davalı şirketin sorumlu olduğu iddia edilerek işbu ödemenin yapılmadığı, satın alınan trafonun kuruluş aşamasındaki masrafların karşılanmaması, davalı şirketin hatalı amortisman uygulaması ve KDV'nin ödenmemesinden kaynaklandığı dosya kapsamındaki beyanlardan anlaşılmaktadır.

Mahkememizce alınan ek raporda bilirkişi kurulu;

Makine kırılması sigortası genel şartları 14. Madde “Ödenecek tazminatın miktarı aşağıda

yazılı esaslar dahilinde tesbit edilir:

B) Poliçede gösterilen makine ve tesisattan birinin veya tamamının tam hasarı ve ziyaı

halinde: Tazminat tutarı, makine ve tesisatın hasar anındaki yeni kıymetinden eskime

ve aşınma payının ve kurtarılan değerlerin tenzili ve buna sökme masraflarının,

nakliye, gümrük resmi, vergi, harç ve masrafları ve montaj masraflarının ve bu

hususta sözleşmeye aksine hüküm konulmuş ise, 2'nci maddenin (b) ve (c)

fıkralarında yazılı unsurların ilavesi kaydiyle bulunacak bedelden ibarettir. Yukarıdaki

(a) fıkrasında belirtilen tamirat masrafları bu fıkrada yazılı olduğu üzere tesbit olunan

tazminat tutarına muadil veya bundan fazla ise makine ve tesis tam hasara uğramış sayılır.

c) Poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet miktarından

aşağı olmamak kaydiyle, aksine sözleşme yok ise, her hasarın %20'si sigortalının

uhdesinde kalır.”

şeklindeki düzenlemeler gereğince yeni trafo bedeli 263.424-USD olup , iyileştirme masrafları ile birlikte toplam 319.607,45-USD hesaplandığı, bunun içerisinde yeni trafo bedeliyle birlikte kuruluş masraflarının yer aldığı, işbu bedelden sovtaj, sovtaj bedeli (hurda bedeli) 32.579,05-USD ve kalan miktardan %15 muafiyet düştükten sonra, muafiyet (amortisman tenzili - yeni trafo değişimi) 39.513,60-USD düştükten sonra kalan 247.514,80-USD'den %10 poliçede kararlaştırılan muafiyet tenzil edilerek davacının talep edebileceği trafo zararı 222.763,32-USD olarak belirlenmiştir.

Mahkememizce davacının trafo maddi hasarı olarak 222.763,32-USD belirlemesine rağmen davalı şirketin maddi hasar olarak, 208.502,03-USD ödeme yaptığı, böylece davacının ödenmemiş bakiye trafo maddi zararının 14.261,29-USD olduğu, bilirkişi kurulunca davacının kar kaybı zararının 263.259,96-USD olarak hesaplanmış olup, davalı tarafından 231.330,38-USD ödenmiş olması sebebiyle davacının bakiye zararının 31.929,58-USD olduğu tespit edilmiş olup, davacının böylece toplam ödenmeyen zararının trafo ve kar kaybı yönünden 46.190,87-USD olduğu,

davalı şirket gerçek zarar ilkesine göre tazminat ödeme yükümlülüğünde olduğundan, davacının davalıdan ödenmeyen KDV'yi talep edemeyeceği, ancak ödenen ödemenin yapıldığının ispat edilmesi halinde KDV'nin davacı tarafından talep edebileceği, bu nedenle davalı şirketin KDV ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı bilirkişilerce tespit edilmiş olup, davalının davacıya eksik ödediği 46.190,87-USD ödemekle yükümlü olduğu ve ilk ödemenin yapıldığı 17/12/2020 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü belirlenmiş olup mahkememizce kök ve bu raporu tamamlayan ek rapora itibar edilerek,

zararın artmasını önleyici tedbirlerin poliçe kapsamında bulunmadığı benimsenerek davanın trafo ve yoksun kalınan kar zararı yönünden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin taleplerin ve özellikle zararın artmasını önleyici masraflar yönünden yapılan masrafların tahsili istemine yönelik istemlerin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır