Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/760 K.2024/965

3- ... - ... ... 4- ... - ... 5- ... - ... ... 6- ... - ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 24/08/2022

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müvekkili idare arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, bu kapsamında dava dışı işçi ...'ın davalı işverenlerce çalıştırıldığını, ödenmeyen işçilik alacaklarının Kayseri 4. İş Mahkemesinin ...

K. sayılı dosyasında hüküm altına alındığını, ilama dayalı alacaklarının tahsili amacıyla Kayseri 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, müvekkili idare tarafından icra dosyasına 23.585,82 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerden davalı alt iş verenlerin sorumlu olduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 23.585,82 TL'nin ödeme tarihinden itibare işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları nispetinde rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar tarafından davaya karşı cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK hükümleri gereği davanın reddini istedikleri kabul edilmiştir.

DELİLLER

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... Esas (Eski Esası Kapatılan 8. İcra Dairesi'nin ... Esas) sayılı icra dosyasının bir suretinin celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklısının ..., borçlularının ... A.Ş olduğu, toplam 19.790,90-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasının celbi ile yapılan tetkikinde; davacısının ..., davalısının ... A.Ş olduğu, davanın işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olup, 29/11/2016 tarihinde davanın 15.545,93-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 8. HD'nin... Esas - ... Karar sayılı 07/02/2017 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

SGK'ya müzekkere yazılarak dava dışı ...'ın kıdem tazminatına esas şahsi dosyasının bir örneği dosyamız arasına celbedilmiştir.

Davalı şirketlere müzekkere yazılarak dava dışı ...'ın özlük dosya örneği dosyamız arasına getirtilerek akabinde nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'den, taraflar arasında hizmet sözleşmeleri ile şartnameler doğrultusunda davacının ödediği işçi alacakları yönünden davalıların sorumlu olup olmadığı ve sorumlu iseler sorumluluk miktarlarına ilişkin rapor aldırılmıştır.

Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'ün 05/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

-Davalı yüklenici... ve Güvenlik... Ltd. Şti.nin, davaya konu dönemde işçiyi çalıştırmaması sebebiyle, davaya konu işçilik alacaklarından dolayı davacı işverene karşı sorumluluğu bulunmadığı,

-Davalı yüklenici .... Ltd. Şti.nin 7.640,30 TL (2.494,93 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı * 5.145,37 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı),

-Davalı yüklenici.... Ltd. Şti.nin 456,95 TL (456,95 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı)

-Davalı yüklenici .... Ltd. Şti.nin 7.341,15 TL (3.259,91 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı * 4.081,24 TL kıdem tazminatı ve yargılama /icra giderleri alacağı)

-Davalı yüklenici .... Ltd. Şti.nin 4.728,97 TL (2.099,95 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı * 2.629,02 TL kıdem tazminatı ve yargılama /icra giderleri alacağı)

-Davalı yüklenici.... Ltd. Şti.nin 3.418,45 TL (1.943,47 TL yıllık izin alacağı, 654,98 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı * 820,00 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı)

İşçilik alacağından 22/12/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı idareye karşı sorumlu olduğu belirlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava, asıl işveren tarafından Kayseri 4. İş Mahkemesinin ... sayılı ilamı gereğince icra dosyasına dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı ve yargılama giderinin taraflar arasındaki sözleşme hükümleri göre davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Öncelikle davalı... Güvenlik ve koruma Hizmetleri Ltd Şti vekilinin zamanaşımı itirazı değerlendirme yapmak gerekir. Davalı vekil 05/12/2023 tarihli 3. duruşmada davaya konu tazminatın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de davalının süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı, hal böyle iken usulüne uygun zamanaşımı itirazı bulunmadığı gözetilerek davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler“ rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılmalı, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2020 gün ve 2019/654 Esas - 2020/1832 Karar sayılı ilamında ve diğer yerleşik uygulamalarında da belirtildiği üzere davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun açıklanan bu hususlara riayet edilerek düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin teknik şartnamelerde davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle alt işverenlerin dava dışı işçiye ödenen tazminatın tamamından işçiyi çalıştırdıkları süreyle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile.

7.640,30 TL'nin (2.494,93 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı + 5.145,37 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı) davalı ... Özel Güv. ve Kor. Hiz. Ltd Şti.'den ödeme tarihi olan 22/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, 456,95 TL'nin (456,95 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı) davalı... Güv. ve Kor. Hiz.

Ltd Şti.'den ödeme tarihi olan 22/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, 7.341,15 TL'nin (3.259,91 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı + 4.081,24 TL kıdem tazminatı ve yargılama /icra giderleri alacağı) davalı ... Özel Güv.ve Eğt. Hiz.

Ltd Şti.'den ödeme tarihi olan 22/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, 4.728,97 TL'nin (2.099,95 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı + 2.629,02 TL kıdem tazminatı ve yargılama /icra giderleri alacağı) davalı ... Özel Güv.ve Eğt. Hiz. Ltd Şti.'den ödeme tarihi olan 22/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

3.418,45 TL'nin (1.943,47 TL yıllık izin alacağı, 654,98 TL genel tatil ve fazla çalışma alacağı + 820,00 TL kıdem tazminatı ve yargılama/icra giderleri alacağı) davalı... Özel Güv.ve Eğt. Hiz. Ltd Şti.'den ödeme tarihi olan 22/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... davaya konu dönemde işçi çalıştırmadığından adı geçen bu davalıya yönelik davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır